Kamieniec - Białoruś - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy miasta na Białorusi. Zapoznaj się również z: inne znaczenia tego słowa.

Na mapach: 52°24′N 23°49′E / 52.4, 23.817

Wieża w Kamieńcu

Cerkiew św. Szymona z 1914

Kamieniec (dawniej Kamieniec Litewski, obecnie (biał. Камянец, Kamianiec) – miasto w zachodniej Białorusi (obwód brzeski), stolica rejonu kamienieckiego, liczące 8,4 tys. mieszkańców (2010). Ośrodek rozwoju przemysłu spożywczego oraz centrum strefy rekreacyjnej.

Tatarzy (nazwa własna: Tatarlar / Татарлар) - grupa ludów tureckich wschodniej Europy i centralnej Azji. Nazwa Tatar pochodzi prawdopodobnie od słowa Tartar - mitologicznego piekła. Ludziom w napadniętej Europie Wschodniej (XIII wiek) stepowi wojownicy wydawali się przybyszami z piekieł. Nazwa się przyjęła i od słowa Tartarzy (przybysze z piekieł) powstała obecna nazwa Tatarzy.
Zakon krzyżacki – pełna nazwa brzmi: Zakon Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (Zakon Krzyżacki, Zakon Niemiecki, łac. Ordo fratrum domus hospitalis Sanctae Mariae Theutonicorum in Jerusalem, Ordo Teutonicus, OT, niem. Orden der Brüder vom Deutschen Haus Sankt Mariens in Jerusalem, Deutscher Orden, DO) – zakon rycerski, jeden z trzech największych, obok joannitów i templariuszy, które powstały na fali krucjat w XII wieku. Zakon na wiele setek lat opanował obszary późniejszych Prus Wschodnich oraz dzisiejszej Łotwy i Estonii tworząc z tych ziem Prusy Zakonne. Zakon podbił także niektóre ziemie Polski i Litwy.

W latach 1921-1939 w II Rzeczypospolitej.

Historia

Kalendarium

Gród wybudowano na trakcie z Grodna do Brześcia oraz Krakowa do Wilna. W XII wieku tereny te zajęli piastowscy książęta Leszek Biały i Konrad mazowiecki. Następnie objęli go we władanie bracia dobrzyńscy.

1276 – założenie grodu przez księcia włodzimierskiego Włodzimierza Wasylewicza

1240/41 – gród niszczą Tatarzy

1276-1288 – budowa murowanej wieży przez księcia Włodzimierza Wasylewicza

ok. 1319 – gród stał się częścią Wielkiego Księstwa Litewskiego.

1340 – gród zajął król polski Kazimierz Wielki. Gród w 1366 r. został oddany księciowi litewskiemu Olgierdowi Giedyminowiciowi. Następnie objął go we władanie książę litewski Witold.

1373 – najazd wojsk zakonu krzyżackiego

1375 – najazd wojsk zakonu krzyżackiego

1379 – najazd wojsk zakonu krzyżackiego pod dowództwem komtura Bałgi Teodoryka von Elner

1382 – gród zajmuje książę mazowiecki Janusz I Starszy jako wiano swojej żony

1383 – Kamieniec w rękach Jagiełły.

1384 – gród oddano w ręce księcia Witolda

1390 – gród po odebraniu go sprzymierzonemu z Zakonem Krzyżackim Witoldowi, Władysław Jagiełło oddaje w ręce rycerza Zyndrama z Maszkowic

1413 – stolica powiatu w województwie trockim

1500 – nieskuteczne oblężenie Tatarów pod wodzą chana Mengli Gireja

1518 – nadanie praw miejskich przez króla Zygmunta I Starego.

1520 – włączenie do województwa podlaskiego

1569 – po unii lubelskiej miasto w Rzeczypospolitej Obojga Narodów, w województwie brzeskim

1661 – sejm po zniszczeniu miasta podczas wojny polsko-moskiewskiej, zwalnia miasto na 4 lata z podatków.

1795 r. – III rozbiór Polski

11 lutego 1919 – miasto zostało zajęte przez polską piechotę z grupy gen. Listowskiego.

1921–1939 Kamieniec w II Rzeczypospolitej

1939-1941 – okupowany przez ZSRR, wywózki Polaków

1941-1944 okupowany przez Niemcy, zagłada ludności żydowskiej

1945-1991 – w Białoruskiej SRR

Od 1991 roku na terytorium Białorusi.

Dzieje Kamieńca

Podczas badań archeologicznych odkryto, że w X – XI w. na wysokim brzegu rzeki Leśnej istniała osada. Właśnie tu w 1276 roku włodzimierski książę Włodzimierz Wasylewicz chcąc wzmocnić granice swojego księstwa założył miasto Kamieniec. Głównym punktem obrony była Baszta Kamieniecka (zwana Białą Wieżą). Jednak wkrótce Kamieniec został zdobyty i spalony przez księcia drohickiego. Dopiero podpisanie porozumienia między księciem litewskim Olgierdem i Kazimierzem Wielkim w 1366 r. pozwoliło na włączenie miasta w skład Wielkiego Księstwa Litewskiego, gdzie było ono ośrodkiem ziemi kamienieckiej w województwie podlaskim (w latach 1520-1566), a następnie należało do województwa brzeskolitewskiego.

Chan – tytuł oznaczający władcę w dawnych krajach Azji Środkowej; także część imienia, oznaczająca wysokie urodzenie w krajach muzułmańskich. W Mongolii, i państwach rządzonych przez potomków Czyngis-chana, tytuł ten był odpowiednikiem króla, a funkcja Wielkiego Chana odpowiednikiem Cesarza.
Mengli I Girej (I Meñli Geray) (1445-1515) – chan chanatu krymskiego w latach 1466, 1469-1475 i 1478-1515, szósty syn Hadżi I Gireja, założyciela państwa Tatarów krymskich.

Rozkwit miasta przypadł na wiek XVI, kiedy przez Kamieniec prowadził ważny szlak handlowy z Krakowa do Wilna. W 1503 r. miasto otrzymało prawa magdeburskie oraz herb (srebrzysta wieża na niebieskiej tarczy).

W połowie XVII w. wojny, a także zmiana kierunku szlaków handlowych doprowadziły do upadku Kamieńca. Zanim to jednak nastapiło, w mieście powstał zespół zamkowy zbudowany z inicjatywy Radziwiłłów.

Po trzecim rozbiorze Rzeczypospolitej Kamieniec został przyłączony do Rosji, a jego nazwa została zmieniona na Kamieniec Litewski. Brak linii kolejowej sprawił, że Kamieniec utracił na znaczeniu, sprowadzono go do roli małego miasteczka w powiecie brzeskim. Jego status nie zmienił się również w okresie międzywojennym pod rządami polskimi. Dopiero utworzenie rejonu kamienieckiego w 1940 roku tchnęło nowe życie w miasto.

Janusz I Starszy (warszawski) (ur. ok. 1346, zm. 8 grudnia 1429) – od 1373/1374 r. książę warszawski, od 1381 r. w wyniku podziału książę na Warszawie, Nurze, Łomży, Liwie, Ciechanowie, Wyszogrodzie i Zakroczymiu, lennik Polski, od 1391 na Podlasiu (dożywotnio).
Gród - prehistoryczna lub średniowieczna osada obronna, otoczona wałem, na terenie Polski najczęściej drewniano-ziemnym. Grody wznoszone były w różnych okresach; na terenie dzisiejszej Polski w epoce brązu i wczesnej epoce żelaza (kultura łużycka) oraz w czasach wczesnego średniowiecza.

Za II Rzeczypospolitej miejscowość była siedzibą gminy Kamieniec Litewski.

W rocznicę 700-lecia powstania miasta w Kamieńcu wzniesiono pomnik jego założyciela – księcia Włodziemierza Wasylkowicza. Było to bardzo nietypowe wydarzenie dla radzieckiej Białorusi, w której pomniki najczęściej stawiano przywódcom komunistycznym.

Gmina Kamieniec Litewski – dawna gmina wiejska istniejąca do 1939 roku w woj. poleskim (obecnie na Białorusi). Siedzibą gminy był Kamieniec Litewski, który stanowił odrębną gminę miejską (2348 mieszk. w 1921 roku ).
Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)