Kanał Bachorze - Polski Serwis Naukowy

Kanał Bachorze (Kanał Piastowski) – kanał wodny o długości 46,4 km na Kujawach, łączący Noteć w Kruszwicy ze Zgłowiaczką w Brześciu Kujawskim. Z uwagi na to, że kanał przecina wododział Odry i Wisły, jego wody w części zachodniej i wschodniej płyną w dwóch przeciwnych kierunkach. Jedno ramię uchodzi do jeziora Gopło i jest jednym z największych jego dopływów, drugie natomiast uchodzi do Zgłowiączki, będącej dopływem Wisły.

Wisła (łac. i ang. Vistula, niem. Weichsel) – najdłuższa rzeka Polski, o długości 1047 km. Jest także najdłuższą rzeką w zlewisku Morza Bałtyckiego.

Korabnicy (łac. homines ducis qui corabnici nuncupatur) – kategoria ludności służebnej w dawnej Polsce, zajmująca się wyrobem łodzi (korabi) na potrzeby dworu książęcego. Poświadczeni źródłowo w 1255. Pozostawili ślady w toponomastyce w postaci wielu miejscowości o nazwie Korabniki.

Ciek ten wykorzystuje pradolinę, którą wody pra-Wisły odpływały ku zachodowi w fazie poprzedzającej powstanie pradoliny Noteci. Później, przez długi czas dolina Bachorzy stanowiła ramię pomocnicze Wisły. Do XV wieku ciek ten stanowił drogę żeglowną, a obecnie jest kanałem melioracyjnym.

Brześć Kujawski – miasto położone na terenie województwa kujawsko-pomorskiego, dawna siedziba książąt kujawskich. Według danych z 2006 miasto miało 4521 mieszkańców.

Zgłowiączka jest lewobrzeżnym dopływem Wisły o długości 79 km. Powierzchnia jej dorzecza wynosi 1495,6 km2. Początkiem cieku jest Kanał Głuszyński, który swoje źródła ma w okolicy wsi Płowce. Zgłowiączka przepływa przez Jezioro Głuszyńskie i uchodzi do Wisły we Włocławku. Ważniejszymi dopływami rzeki są: Chodeczka i Lubienka (prawoboczne) oraz Kanał Bachorze (lewoboczny).

Jego średni przepływ przy ujściu do Zgłowiączki wynosi zaledwie 0,15 m/s. Lustro wody zalega na rzędnej 81,6-82,6 m n.p.m. Do Bachorzy uchodzi szereg cieków (bez nazw) płynących z północy i północnego zachodu. Cieki te charakteryzują się niewielkimi przepływami, a w czasie suchych lat wysychają.

Kujawy – kraina historyczna i region etnograficzny w środkowej Polsce, na Pojezierzu Wielkopolskim, w dorzeczu środkowej Wisły i górnej Noteci. Główną grupą etnograficzną regionu są Kujawiacy.

Pętla Kujawska – szlak kajakowy o długości 269 km, prowadzący z Bydgoszczy na zachód Kanałem Bydgoskim (drogą wodną Wisła-Odra), następnie na południe Kanałem Górnonoteckim i Notecią górną, na wschód Kanałem Bachorze oraz rzeką Zgłowiączką do Włocławka. Powrót następuje rzeką Wisłą przez Nieszawę, Toruń, Solec Kujawski i następnie Brdą skanalizowaną do centrum Bydgoszczy.

Powierzchnia zlewni równa jest 291,6 km, w tym:

w zlewni rzeki Zgłowiączki 107,4 km,

w zlewni rzeki Noteci 184,2 km

Zlewnia Kanału Bachorze jest intensywnie użytkowana rolniczo, stąd głównym źródłem zanieczyszczeń są spływy obszarowe, a ich konsekwencją wysokie stężenie związków azotowych.

Kanał Bachorze jest elementem szlaku kajakowego Pętla Kujawska.

Noteć (niem. Netze) – rzeka o długości 391,3 km w północno-zachodniej Polsce. Największy dopływ Warty. Powierzchnia dorzecza wynosi 17 300 km². Jest to siódma pod względem długości i szósta pod względem powierzchni dorzecza - rzeka Polski.

Przemysł II (ur. 14 października 1257 w Poznaniu, zm. 8 lutego 1296 w Rogoźnie) – władca z dynastii Piastów (ostatni męski przedstawiciel linii wielkopolskiej), książę poznański w latach 1257[1]-1279, książę wielkopolski w latach 1279–1296, książę krakowski w latach 1290–1291 [2], książę pomorski w latach 1294–1296, król Polski w latach 1295-1296.

Historia

Najstarsza wzmianka o drodze wodnej przez Bachorze pochodzi z 1297 r. Za czasów króla Przemysła II u ujścia Zgłowiączki do Wisły powstała wtedy osada służebna Korabniki, której nazwa wzięła się od płaskodennych statków, mogących pokonać płytki kanał przecinający Bachorze. Rejon Bachorza był w czasie wiosennego przyboru wód całkowicie zalany i można było przeprawić się tędy łodzią.

Rozdrobnienie feudalne (inaczej rozbicie dzielnicowe) jest to etap rozwojowy większości państw feudalnych, polegający na podziale względnie jednolitej monarchii wczesnośredniowiecznej na szereg (bardziej lub mniej samodzielnych) księstw dzielnicowych.

Było to miejsce dogodne do połączenia dorzeczy Wisły i Odry w jeden system, gdyż odległość do pokonania (od jeziora Gopło do Wisły) wynosiła ok. 40 km, a teren był płaski i podmokły. W związku z tym ówcześni władcy nakazali podjęcie prac nad pogłębieniem koryta płynących tu niewielkich rzek i połączeniem ich w system umożliwiający żeglugę przez cały rok. Prace były żmudne i często przerywane, bowiem były to niespokojne czasy rozbicia dzielnicowego.

Obecna forma kanału powstała podczas prac melioracyjnych, przeprowadzonych w II połowie XIX wieku.

Przypisy

http://www.zakrzewo.com.pl/ dostęp 8-01-2010
http://www.wios.bydgoszcz.pl/r99/r99-6.htm dostęp 8-01-2010
http://209.85.129.132/search?q=cache:jUD6FXYFTqIJ:www.aleksandrow.pl/home/dokumenty/program_ochrony_srodowiska_z_planem_gospodarki_z_odpadami_dla_powiatu_aleksandrowskiego_na_lata_2004-2011.pdf+D%C5%82ugo%C5%9B%C4%87+kana%C5%82u+bachorze&cd=7&hl=pl&ct=clnk&gl=pl dostęp 8-01-2010
http://www.polskaniezwykla.pl/attraction/5376.id dostęp 8-01-2010

Źródła

Program Ochrony Środowiska wraz z Planem Gospodarki Odpadami dla powiatu aleksandrowskiego na lata 2004-2011. Starostwo Powiatowe w Aleksandrowie Kujawskim. 2004.