Kanion Colca - Polski Serwis Naukowy

Widok na kanion Colca

Kanion Colca – kanion rzeki Colca w regionie Arequipa, w Peru. Znajduje się około 100 km na północny zachód od miasta Arequipa.

Kanion, którego ściany wznoszą się z lewej strony na ponad 3200 m nad poziom rzeki, zaś z prawej - na 4200 m, według niektórych źródeł uważany za najgłębszy kanion na Ziemi; (jest dwa razy głębszy od Wielkiego Kanionu Kolorado w USA). Kanion ma długość 120 kilometrów. Różnica poziomów między jego wlotem (3050 m n.p.m) a wylotem (950 m n.p.m.) wynosi 2100 m. Dno kanionu przypomina krajobraz księżycowy, pokryty głazami i pozbawiony jakiejkolwiek roślinności.

Peru (Perú, Republika Peru – República del Perú) – państwo w zachodniej części Ameryki Południowej, nad Oceanem Spokojnym. Jest to trzecie co do wielkości państwo kontynentu po Brazylii i Argentynie oraz drugi największy kraj andyjski po Argentynie. Stolicą Peru jest Lima.

Księga rekordów Guinnessa (ang. Guinness Book of Records) – informator wydawany corocznie przez firmę Guinness, zawierający udokumentowane rekordy świata, zarówno naturalne, jak i osiągnięte przez ludzi.

Pierwsze przepłynięcie kanionu nastąpiło kajakiem w 1981 roku. Dokonali tego Polacy: Andrzej Piętowski (kierownik wyprawy) i Piotr Chmieliński - kajakarze, Jerzy Majcherczyk - kapitan pontonu, Stefan Danielski i Krzysztof Kraśniewski - załoga pontonu, Jacek Bogucki - filmowiec, Zbigniew Bzdak - fotograf z krakowskiego klubu kajakowego AGH "Bystrze" podczas wyprawy kajakowej Canoandes '79, wpisane zostało w 1984 roku do Księgi Rekordów Guinnessa. Uczestnicy wyprawy nadali w Kanionie Colca kilka nazw, zatwierdzonych następnie przez Instytut Geograficzny w Peru, np. Wodospady Jana Pawła II, Kanion Polaków czy Kanion Czekoladowy. Uczestnicy wyprawy nie zdołali jednak spenetrować górnego odcinka kanionu o długości 20 km, o nazwie Cruz del Condor. Rzeka Rio Colca gwałtownie rozbijająca się na głazach górnego odcinka ma tam zbyt niski poziom wody, więc nie można było w tym miejscu użyć kajaków czy pontonu. Spływ rozpoczeli 18 maja, a zakończyli - 12 czerwca. W czwartym dniu wyprawy, przy ataku na jedno z bystrzy, kajak Andrzeja Piętowskiego uległ uszkodzeniu uniemożliwiającemu dalsze płynięcie. Kierownik wyprawy dokończył ją na pontonie. Ze zdobywcami kanionu Colca spotkał się prezydent Peru Fernando Belaúnde Terry.

Wielki Kanion – przełom rzeki Kolorado w stanie Arizona w USA przez Płaskowyż Kolorado, złożony głównie z łupków Yishnu, a także iłołupków, wapieni, piaskowców i granitowych intruzji. W kanionie tym znajduje się pełny przekrój geologiczny od proterozoiku (era prekambryjska) po trias (era mezozoiczna). Każda seria warstw skalnych posiada inny odcień. Skały osadowe kanionu obfitują w skamieniałości, od pierwotnych glonów do drzew, od morskich muszli po szczątki dinozaurów. Czas powstawania kanionu szacuje się na około 10 milionów lat. Kanion zaczął powstawać najpierw w zachodniej części obecnego przebiegu, 17 mln lat temu, natomiast wschodni kraniec ukształtował się 5-6 mln lat temu. W następnych milionach lat trwało wcinanie się wgłębne rzeki i pogłębianie kanionu, przy zachowaniu jego długości . Jego "architektem" była rzeka Kolorado, która żłobiła kanion w miarę jak płaskowyż Kolorado się podnosił. Przed wybudowaniem w 1963 r. zapory wodnej Glen Canyon rzeka niosła przez kanion dziennie 500000 ton osadu, obecnie zaś zaledwie 80000 ton. W obecnym kształcie Wielki Kanion ma 349 km długości i w najgłębszym miejscu (Granite Gorge – Wąwóz Granitowy) 2133 m głębokości. Szerokość waha się od ok. 800 m (pod punktem widokowym Toroweap na North Rim – Północnej Krawędzi) do 29 km w najszerszym miejscu. Jest to największy przełom rzeki na świecie (jednak nie najgłębszy); największy w Europie to przełom rzeki Verdon we Francji.

Colca (hiszp. Río Colca, kecz. Qullqa mayu) – rzeka w Ameryce Południowej w peruwiańskich Andach, około 100 km na północny zachód od miasta Arequipa. Ujście do Oceanu Spokojnego. Na obszarze regionu Arequipa przepływa przez Kanion Colca, drugi pod względem głębokości kanion świata.

W sierpniu 2008 kolejna polska wyprawa, organizowana przez członków gliwickiego Akademickiego Klubu Turystycznego "Watra", przebyła część kanionu od mostu łączącego Madrigal-Pinchollo do biwaku przed wodospadem Polonia. Odkryto gorące źródła (nazwane na cześć klubu AKT Watra) oraz wodospad Polonia. W tym samym czasie tą samą część kanionu przebyła grupa polsko-amerykańsko-peruwiańska Colca Condor 2008 pod kierownictwem Jerzego Majcherczyka.

AKTK Bystrze - Akademicki Klub Turystyki Kajakowej Bystrze – jest stowarzyszeniem zajmującym się propagowaniem kajakarstwa turystycznego poprzez organizowanie kursów, obozów szkoleniowych, zwodów oraz spływów w kraju i za granicą. Zrzesza ludzi zainteresowanych turystyką kwalifikowaną. W ciągu ostatnich kilku lat działania ukierunkowane zostały na pływanie rzek górskich i freestyle kajakowy. Działa od 1972 r. przy Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie.

Przypisy

Ryszard Badowski: Odkrywanie świata. Bielsko-Biała: Wydawnictwo Pascal, 2002. ISBN 83-7304-103-6.
El Condor Rio Colca 2008: wyprawa zakończona. Onet, 2008-09-01.

Zobacz też

Cotahuasi

Kali Gandaki

Brahmaputra

Linki zewnętrzne

Jerzy Majcherczyk, odkrywca Kanionu Colca

Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Kanion Colca