Ten artykuł dotyczy bohatera powieści Juliusza Verne'a. Zapoznaj się również z: Kapitan Nemo – polski piosenkarz.

Kapitan Nemo podczas pomiarów.

Kapitan Nemo (nemo łac. nikt) - postać literacka z powieści Juliusza Verne'a Dwadzieścia tysięcy mil podmorskiej żeglugi oraz Tajemnicza wyspa.

Projektant, budowniczy i dowódca okrętu podwodnego Nautilus. Był wysoki, miał niebieskie oczy i bladą cerę. W powieści 20 000 mil podmorskiej żeglugi trudno określić jego wiek, ale to dojrzały mężczyzna. Był człowiekiem spokojnym i łagodnym, jednak kiedy popadł w gniew, potrafił być porywczy. Pewny siebie i dumny, zachowywał dystans dla swoich gości. Jego załogę stanowili ludzie z różnych krajów, dobrzy, odważni i szlachetni, a także lojalni wobec siebie i swego kapitana.

20 000 mil podmorskiej żeglugi

Kajuta kapitana Nemo.

W powieści Dwadzieścia tysięcy mil podmorskiej żeglugi, której akcja rozgrywa się w latach 1867-1868, Nemo był kapitanem podwodnego okrętu Nautilus (po łacinie "pływak"). Ukrywał swoje prawdziwe nazwisko pod pseudonimem "Nemo", czyli po łacinie "nikt". Jego dewiza brzmiała: mobilis in mobili, czyli ruchome w ruchomości. Swoim okrętem podwodnym mścił się na Anglikach, niszcząc ich statki - zatapiał je poprzez taranowanie. Jego okręt uznano za morskiego potwora i wysłano okręt wojenny na jego trop. Nemo jednak zniszczył go, zaś kilku pasażerów, którzy przypadkiem znaleźli się na grzbiecie jego łodzi zaprosił do środka, jednak bez możliwości powrotu do cywilizacji. Przypadkowymi gośćmi kapitana Nemo stali się: profesor Aronnax, jego służący Conseil i harpunnik Nad Land. Niewiele dowiadują się o przeszłości gospodarza: studiował w Londynie, Paryżu i Nowym Jorku, później zerwał z cywilizacją, przysięgając sobie, że nigdy nie postawi stopy na lądzie. Nemo jest miłośnikiem sztuki, uczonym, przede wszystkim zaś genialnym wynalazcą – wymyślony przez niego Nautilus z ogromną prędkością porusza się w głębinach mórz i oceanów za pomocą elektrycznego napędu. Bogactwami zdobywanymi w czasie tych wypraw wspomaga powstańców walczących na Krecie z Turkami. Nienawidzi tyranów, którzy pozbawili go ojczyzny, zabili rodzinę. W okrętowym gabinecie wiszą portrety tych, którzy poświęcili się dla ludzkości, m.in. Tadeusza Kościuszki. Nemo ukazuje swym gościom podwodny świat, w którym rządzą własne prawa, ale nie chce ich wypuścić, gdyż boi się, że mogą oni opowiedzieć komuś o tym, co widzieli na Nautilusie. Pod koniec powieści Nemo jest wyraźnie zmęczony zemstą, jakiej dokonuje. Osłabioną czujność kapitana wykorzystują jego przymusowi goście uciekając z pokładu statku niewielką szalupą.