Kapitan portu - Polski Serwis Naukowy

Kapitan portu – w Polsce: urzędnik urzędu morskiego stojący na czele kapitanatu portu. Wymagania jakie są stawiane kapitanom portu to: posiadanie dyplomu kapitana żeglugi wielkiej, wykształcenie wyższe oraz znajomość najważniejszych przepisów obowiązujących naszą administrację morską. Funkcja ta wymaga wysokich kwalifikacji w branży morskiej i jednocześnie odznacza się dużym prestiżem w środowisku. Stanowisko jest obsadzane na zasadzie rozstrzygnięcia konkursu.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Statek wodny – dość szerokie i nie do końca sprecyzowane pojęcie, zawężające określenie jednostki pływającej do takich jednostek, które mogą poruszać się samodzielnie, lub też, w myśl innych definicji, są wykorzystywane ogólnie jako środek transportu (z własnym napędem lub bez). Przykładowo w rozumieniu międzynarodowego prawa drogi morskiej statek oznacza wszelkiego rodzaju urządzenie pływające, nie wyłączając urządzeń bezwypornościowych i wodnosamolotów, używane lub nadające się do użytku jako środek transportu wodnego.

W wielu państwach kapitan portu jest urzędnikiem odpowiedzialnym za przestrzeganie przepisów portowych i morskich danego państwa, bezpieczeństwo żeglugi w porcie oraz przyległym akwenie, zarządza tam również ruchem statków, rejestruje je, sprawdza ich dokumenty, kwalifikacje załóg, ustala zasady ochrony przeciwpożarowej.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Straż Wybrzeża Stanów Zjednoczonych (ang. United States Coast Guard, USCG) - najmniejszy z rodzajów amerykańskich sił zbrojnych, ale tylko pięć państw świata, może pochwalić się swoimi Marynarkami Wojennymi większymi od US Coast Guard. Jej zadaniem jest obrona narodowa, ochrona bezpieczeństwa morskiego, wsparcie przy egzekwowaniu amerykańskiego prawa na wodach okalających terytorium Stanów Zjednoczonych, oraz ochrona środowiska naturalnego. Łączy funkcje wojskowe i cywilne. Służy w niej około 40 tys. ludzi. Straż Wybrzeża podlega Departamentowi Bezpieczeństwa Krajowego, a nie Departamentowi Obrony, tak jak pozostałe rodzaje sił zbrojnych.

Kapitanami portu mogą być urzędnicy cywilni jak i oficerowie (różnych stopni) marynarki wojennej danego państwa. W Wielkiej Brytanii w przypadku, gdy kapitan portu jest oficerem Royal Navy używa tytułu Queen's (lub King's) Harbourmaster. W USA kapitanem portu jest oficer Coast Guard w stopniu komandora (kod NATO OF-5) noszący tytuł Captain of the Port (COTP). Często poza obowiązkami typowymi dla swoich odpowiedników z innych państw, ponosi również odpowiedzialność za pewien sektor wybrzeża i przyległy akwen, znacznie rozleglejszy niż akwatoria związane z portem. Jego uprawnienia są też dlatego znacznie większe niż polskich, czy też brytyjskich kapitanów portów, bardziej odpowiadają funkcji dyrektora urzędu morskiego.

Kapitanat portu – organ urzędu morskiego sprawujący władzę nad ruchem statków w akwatorium portowym, przyległej redzie. W Polsce na czele kapitanatu stoi kapitan portu. W kapitanacie całodobowo pełnią służbę oficerowie dyżurni.

Akwen – każdy dowolnie określony fragment powierzchni wodnej. Termin spełniający taką samą funkcję jak teren w odniesieniu do powierzchni lądowej.