|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: W podziemiach katedry wawelskiej spoczywają szczątki większości władców polskich i ich rodzin oraz wybitnych Polaków i bohaterów narodowych jak książę Józef Poniatowski, gen. Tadeusz Kościuszko, marszałek Józef Piłsudski, gen.... Prezydent Lech Kaczyński i jego żona Maria spoczęli w niedzielę na Wawelu. W uroczystościach pogrzebowych uczestniczyli najbliżsi zmarłych, przedstawiciele najwyższych władz oraz 18 zagranicznych delegacji. Na krakowskim Rynku, okolicznych ulicach, n... XII-wieczną staurotekę - relikwiarz Drzewa Krzyża Świętego - podarował 20 grudnia Zamkowi Królewskiemu na Wawelu książę Adam Karol Czartoryski. Relikwiarz ma ogromną wartość historyczną, gdyż jest jednym z kilkunastu przedmiotów ocalałych ze Skarbca Koronnego.... Złoty skarb z Koszyc, czyli 2920 złote monety znalezione w 1935 roku w tym słowackim mieście, prezentowany jest od poniedziałku na wystawie w Zamku Królewskim na Wawelu. Ekspozycję uzupełniają numizmaty z wawelskiej kolekcji. Jak ocenił dyrektor Zamku K... XVI-wieczną księgę liturgiczną - ewangelistarz z fundacji biskupa krakowskiego Piotra Tomickiego, będący wyjątkowym przykładem pamięci Polaków o wiktorii grunwaldzkiej - zaprezentowano 10 czerwca dziennikarzom na Wawelu.Ten bogato iluminowany rękopis zostanie pokaza...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 Kaplica Szafrańców na WaweluCzy wiesz że...? Kanonik (łac. canonicus) – wczesnośredniowieczna nazwa duchownych, żyjących wg reguł kanonicznych przy kościołach biskupich (katedrach); obecnie kapłan uhonorowany tą godnością za szczególne zasługi dla Kościoła lokalnego, zobowiązany do sprawowania określonych obrzędów liturgicznych wraz z innymi kanonikami lub miejscowym biskupem. Franciszek Placidi (wł. Francesco Placidi; ur. ok. 1710-1715, zm. 1782 w Kozienicach) – włoski architekt i rzeźbiarz, z pochodzenia Rzymianin, jeden z największych twórców późnego baroku, tzw. eklektyzmu. Kaplica Potockich, zwana także Różyców oraz Padniewskiego, pod wezwaniem Oczyszczenia Najświetszej Panny Marii – jedna z dziewiętnastu kaplic Katedry Wawelskiej. Znajduje się w południowej nawie bocznej, na zachód od kaplicy Szafrańców. Kaplica Szafrańców, zwana także Doktorów, Akademicką oraz Radziwiłła, pod wezwaniem świętego Szczepana – jedna z dziewiętnastu kaplic Katedry Wawelskiej. Znajduje się w południowej nawie bocznej, pomiędzy kaplicami Wazów a Potockich. Stanowi przyziemie wieży Wikaryjskiej. Uniwersytet Jagielloński (historyczne nazwy: łac. Studium Generale, Akademia Krakowska, Szkoła Główna Koronna, Szkoła Główna Krakowska, Uniwersytet Krakowski) (łac. Universitas Jagellonica Cracoviensis) – najstarsza polska szkoła wyższa, jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie, mieszczący się w Krakowie.
Kaplica (łac. cappa zdrobniale capella kapliczka) – niewielka chrześcijańska budowla sakralna, wolno stojąca lub połączona z większym obiektem architektonicznym; wydzielone pomieszczenie z ołtarzem lub boczna część kościoła tworząca odrębną całość, w której znajduje się ołtarz.
HistoriaWnętrze począwszy od XIV do XV wieku przeznaczone było na kapitularz. W 1420 roku dokonano przebudowy na kaplicę z fundacji kanonika katedralnego, a późniejszego biskupa kujawskiego Jana Szafranica i jego brata Piotra Szafranica – podkomorzego krakowskiego, którzy ufundowali w niej ołtarz pod wezwaniem Ciała Pańskiego. Pochowany w nie też został Piotr Szafraniec. Początkiem XVII wieku obiekt przeszedł pod opiekę Kolegium Prawników Uniwersytetu Krakowskiego. W 1655 roku kaplicę zasklepiono, a pomiędzy rokiem 1692 i 1702 dokonano przebudowy nakładem uniwersytetu, którą kierował kanonik katedralny Sebastian Piskorski (kierował on także przebudową kościoła akademickiego św. Anny w Krakowie). Wówczas wstawiono nowy ołtarz marmurowy z krucyfiksem alabastrowym i rzeźbami Apostołów, usytuowanymi po bokach, a także portal (również marmurowy). Kolejną restauracje przeprowadzono około 1769 roku sumptem kanonika katedralnego Antoniego Żołędziowskiego, kiedy to wzniesiono nowy ołtarz oraz portal. W latach 1902-1906 kaplica przeszła odnowę kosztem rodziny Radziwiłłów. Historyzm – nurt w XIX-wiecznej architekturze światowej polegający na naśladownictwie stylistyki minionych epok. Kierunek nietwórczy i eklektyczny polegający na zaniechaniu dążenia do stworzenia stylu odpowiadającego aktualnym warunkom historyczno-społecznym i naśladowaniu przeszłych wielkich stylów w sztuce i architekturze.
Portal – architektoniczne, ozdobne obramienie drzwi wejściowych w kościołach, pałacach, ratuszach, bogatszych kamienicach, czasami także drzwi wewnętrznych. ArchitekturaDo kaplicy prowadzi późnobarokowy portal (nawa południowa) projektu Franciszka Placidiego. W nim umieszczona jest neorokokowa brązowa krata ażurowa z herbem Trąby (Radziwiłłów), zaprojektowana w 1907 roku przez Zygmunta Hendla. Ściany pokrywa polichromia pędzla Józefa Mehoffera z lat 1906–1908. Z 1908 roku pochodzi witraż (ściana południowa), również autorstwa Józefa Mehoffera. Przedstawia on Matkę Boską Ostrobramską wraz z herbem Starykoń (stanowiącym wkomponowany fragment z XV wieku). Barokowy ołtarz (ściana wschodnia) powstał w latach 1769–1772 w oparciu o projekt Franciszka Placidiego. W nim umiejscowiony jest obraz Święty Jan Kanty. W niszy przy ścianie zachodniej znajduje się nagrobek kardynała Jerzego Radziwiłła, wykonany z brązu w 1904 roku przez Piusa Welońskiego. Spoczywający w pozie sansowinowskiej kardynał, wspiera się prawą ręką na grzbiecie orła. W prawej natomiast trzyma otwartą książkę. Radziwiłł ubrany jest w strój liturgiczny oraz w infułę i racjonał. Posąg spoczywa na tumbie, która z kolei stoi na postumencie, na którym widnieją napisy: ERECTUM MUNIFICENTA PRINCIPUM RADZIVIELORUM. Kompozycja ustawiona jest w półkoliście zamkniętej niszy z kwiatonami, ujętej w pilastry korynckie, wsparte na cokołach. Całość opiera się na podstawie. W obiekcie znajdują się także marmurowe epitafia ścienne profesorów i kanoników katedralnych. Barok (z por. barroco – "perła o nieregularnym kształcie", lub z fr. baroque – "bogactwo ozdób") – główny kierunek w kulturze środkowo i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku. Barok obejmował wszystkie przejawy działalności literackiej i artystycznej, a także filozofię i architekturę. U jego podstaw leżał sprzeciw wobec renesansowego klasycyzmu, głęboka religijność, mistycyzm i egzystencjalny niepokój.
Polichromia - wielobarwna ozdoba malarska ścian, sufitów, podniebienia sklepień, rzeźb stosowana do dekoracji wewnętrznych i zewnętrznych. Polichromie wykonywano nie tylko na materiałach kamiennych i tynkach, ale także na drewnie, wewnątrz i na zewnątrz pomieszczeń w budownictwie sakralnym i świeckim. BibliografiaKaplica Wazów, zwana także Prandocińską oraz Psałterzystów, pod wezwaniem Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Panny Marii – jedna z dziewiętnastu kaplic Katedry Wawelskiej. Znajduje się w południowej nawie bocznej, na wschód od kaplicy Szafrańców.
Biskupi kujawscy – biskupi diecezji kujawskiej (kujawsko-pomorskiej, włocławskiej) (1133-1818), diecezji kujawsko-kaliskiej (1818-1925) oraz diecezji włocławskiej (od 1925).
Czy wiesz że...? beta Alabaster - drobnoziarnista odmiana gipsu, zbita, dobrze przeświecająca, biała lub nieco zabarwiona (np. na żółtawo, zielonkawo, różowawo), wysoko ceniona jako kamień ozdobny i dekoracyjny.
Obraz Matki Boskiej Ostrobramskiej, (lit. Aušros Vartų Dievo Motina, biał. Маці Божая Вастрабрамская), Matka Boska Miłosierdzia, Królowa Korony Polskiej) – wizerunek Matki Boskiej, prawdopodobnie z XVII wieku, znajdujący się w kaplicy ostrobramskiej w Wilnie. Przez wiernych uważany za cudowny. Jest jednym z symboli chrześcijaństwa w Polsce i na Litwie.
Ażur (z franc. ajour - dziurka) - rodzaj zdobienia polegający na wycięciu w materiale otworów o ozdobnym kształcie, skomponowanych tak, aby prześwitywała przez nie płaszczyzna tła. Ten ozdobny układ otworów wykonywany jest w dowolnym materiale i tworzy zespół dekoracyjny.
Święty Szczepan (gr. Στέφανος, Stephanos – korona, wieniec) – święty katolicki oraz prawosławny, zwany Pierwszym Męczennikiem (Protomartyr).
Trąby (Trąbki, Tuba, Tres Tubae, Tria Cornua, Trzy Trąby, Tubae) - polski herb szlachecki o zawołaniach Brzezina i Trąba. Występował głównie w ziemi krakowskiej, łęczyckiej, przemyskiej i na Rusi.
Marmur (z gr. μάρμαρος marmaros) – skała metamorficzna powstała z przeobrażenia wapieni, rzadziej dolomitów. Składa się głównie z krystalicznego kalcytu lub dolomitu (marmur dolomitowy). Niewielka część geologów definiuje jako marmur wyłącznie skały węglanowe przeobrażone w warunkach głębokiego metamorfizmu strefy kata (temperatury 500-700 st. C, wysokie ciśnienie), skały przeobrażone w strefach niższego metamorfizmu (epi i mezo) nazywając wapieniem krystalicznym. Przeważnie jednak terminu "wapień krystaliczny" używa się w przypadku skał metamorficznych jako synonimu marmuru dla każdej skały węglanowej poddanej metamorfizmowi.
Epitafium (z gr. ἐπιτάφιος epi-taphios, "nad grobem", "na kamieniu nagrobnym") – napis umieszczony na nagrobku lub pomniku upamiętniający zmarłego, jak również sam pomnik w postaci ozdobnej płyty lub tablicy z napisem ku czci zmarłego, najczęściej nie w miejscu pochówku, lecz w innym związanym z daną osobą, np. w kościele, na ścianie, filarze lub posadzce. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
