Kaplica bpa Samuela Maciejowskiego na Wawelu

Kaplica pod wezwaniem św. Tomasza Apostoła i Matki Bożej Śnieżnej, zwana Maciejowskiego – rzymskokatolicka świątynia o charakterze zabytkowym, należąca do parafii archikatedralnej św. Stanisława BM i św. Wacława w Krakowie. Jest jedną z kaplic publicznych bazyliki archikatedralnej św. Stanisława BM i św. Wacława w Krakowie na Wawelu. Znajduje się przy końcu północnego ramienia transeptu, pomiędzy sienią, prowadzącą do kapitularza (od zachodu), a kaplicą Lipskich (od wschodu). Kaplica stanowi mauzoleum bpa Samuela Maciejowskiego.

Dogmat o Niepokalanym Poczęciu Najświętszej Maryi Panny (łac. Immaculata Conceptio Beatae Virginis Mariae) – dogmat Kościoła katolickiego głoszący, iż Najświętsza Maryja Panna (tj. Maria z Nazaretu, Matka Jezusa) od chwili swego poczęcia została zachowana nietkniętą od wszelkiej zmazy grzechu pierworodnego. Innymi słowy, chociaż została poczęta na skutek tradycyjnego zbliżenia męża (św. Joachima) i żony (św. Anny) - w sposób cudowny (w łasce uświęcającej) została uchroniona od jakichkolwiek moralnych skutków upadku Adama i Ewy. Dogmat Niepokalanego Poczęcia precyzuje świętość Maryi w stosunku do grzechu pierwszych rodziców.
Kopuła – sklepienie o kształcie czaszy, półkoliste, półeliptyczne, ostrołukowe lub cebulaste, oparte na murze lub bębnie budowane nad pomieszczeniami o planie kolistym, eliptycznym albo wielobocznym za pośrednictwem pendentywów lub tromp.

Historia

Obiekt został wybudowany w ok. 1550 r. przez egzekutorów testamentu bpa Samuela Maciejowskiego na miejscu XIV-wiecznej kaplicy bpa Floriana Mokrskiego w stylu renesansowym. Wtedy do portalu kaplicy wstawiono kratę, odlaną w warsztacie Hansa Vischera z Norymbergi. W 1552 r. powstał nagrobek fundatora, dłuta Jana Marii Padovano. W 1602 r. kardynał Bernard Maciejowski ufundował nową polichromię czaszy kopuły, ukazującą legendę Matki Bożej Śnieżnej oraz sceny z Roku Jubileuszowego. Kardynał spoczął w kaplicy w 1608 r. obok swego wuja. Nowy ołtarz drewniany z obrazem, przedstawiającym Matkę Bożą Śnieżną, flankowanym po bokach dwoma złoconymi kolumnami wystawiono w 1635 r. sumptem kanonika Stanisława Garwaskiego. Tego samego roku kanonik Wojciech Serebryski na obraz sprawił srebrną sukienkę. Ponadto Garwaski dodał do kaplicy wiszącą srebrną lampę oliwną i zapisał legat na sobotnie śpiewane Msze Święte o Niepokalanym Poczęciu Najświętszej Maryi Panny. W 3. ćwierci XVIII w. ołtarz zamieniono na marmurowy, projektu Franciszka Placidiego. Obraz z poprzedniego ołtarza wkomponowano do nowego. W tym czasie oddano również renesansową kratę do kaplicy Tomickiego. W latach 1905 – 1908, z fundacji ks. Teofila Miodowicza dokonano restauracji według projektu Zygmunta Hendla. Wówczas Aleksander Borawski wykonał obecną dekorację malarską kopuły, a Sławomir Odrzywolski zaprojektował kratę, zamykającą kaplicę.

Franciszek Placidi (wł. Francesco Placidi; ur. ok. 1710-1715, zm. 1782 w Kozienicach) – włoski architekt i rzeźbiarz, z pochodzenia Rzymianin, jeden z największych twórców późnego baroku, tzw. eklektyzmu.
Bazylika archikatedralna św. Stanisława i św. Wacława w Krakowie – kościół katedralny, położony na Wzgórzu Wawelskim stanowiący własność archidiecezji krakowskiej. Miejsce koronacji królów Polski oraz spoczywania ich szczątków. Pochowani tu są św. Stanisław ze Szczepanowa i inni biskupi krakowscy aż po czasy współczesne, prawie wszyscy królowie od Władysława I Łokietka do Stanisława Leszczyńskiego (łącznie 17 królów wliczając Jadwigę i Annę Jagiellonkę) i członkowie rodzin królewskich oraz wielcy wodzowie i wieszcze narodowi.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)