|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: Jedwabny Szlak stanowi dawną drogę transportową prowadzącą z Chin poprzez środkową i zachodnią Azję oraz Afrykę do Europy. Ta strategiczna trasa nie tylko łączyła poszczególne części starożytnego świata, ale także stymulowała współpracę gospodarczą i kulturalną pomiędzy Wschodem i Zachod... Działania zmierzające do przywrócenia funkcji przyrodniczych prowadzone są w dolinie rzeki Biała Tarnowska (woj. małopolskie). Planowane jest odnowienie populacji łososia i innych zwierząt oraz przywrócenie lasów łęgowych w zasięgu wód powodziowych. Proje... Cztery europejskie jeziora: węgierski Balaton, Garda we Włoszech, austriacko-węgierski Neusiedl i polskie Jezioro Charzykowskie są badane w ramach europejskiego programu EULAKES. Naukowcy sprawdzają, jakie czynniki mają wpływ m.in. na jakość wody i bioróżnorodność ... Informacje o atrakcjach geologicznych takich jak rezerwaty Zachełmie i Wietrznia, Jaskinia Raj, kopalnia w Krzemionkach oraz scenariusze lekcji terenowych i słowniczek pojęć archeologicznych, można znaleźć na nowo powstałej stronie internetowej Świętokrzyski... Czasy barwne, złożone i tajemnicze, z jednej strony egzotyczne i obce mentalnie dla współczesnego człowieka, a jednocześnie kolebka dzisiejszej cywilizacji - tak na średniowiecze patrzy historyk prof. Jerzy Strzelczyk. I dzięki temu znajduje w nim skarby, np. literaturę pi...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 Kara-kumCzy wiesz że...? Pustynia – teren o znacznej powierzchni, pozbawiony zwartej szaty roślinnej na skutek małej ilości opadów i przynajmniej okresowo wysokich temperatur powietrza, co sprawia, że parowanie przewyższa ilość opadów[1]. Na gorących pustyniach ekstremalne temperatury sięgają do 50 °C (najwyższa zanotowana temperatura to 57,8 °C), nocą zaś dochodzą do 0 °C, charakterystyczne są dla nich też znaczne amplitudy dobowe temperatury, stały deficyt wilgotności oraz silne nasłonecznienie. Czasem termin pustynia stosowany jest również do obszarów pozbawionych zwartej roślinności z innych powodów niż przewaga parowania nad opadami, np. do pustyń lodowych. Funkcjonują również określenia odległe znaczeniowo od podstawowego terminu, takie jak pustynia porostowa. Język rosyjski (русский язык, russkij jazyk; dawniej też język wielkoruski) – język należący do grupy oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania. Kara-kum (także: Garagum, Karakum, Gara Gum, Kara Kum, ros. Каракумы; z turkm. Garagum, dosł. "czarny piasek") – piaszczysta pustynia w Turkmenistanie, na Nizinie Turańskiej. Powierzchnia ok. 350 tys. km² (prawie 70% powierzchni Turkmenistanu). Morze Kaspijskie (per. دریای خزر, ros. Каспийское море, azerb. Xəzər dənizi, kaz. Каспий теңізі, turkm. Hazar deňzi) – bezodpływowe słone jezioro reliktowe w Azji i w niewielkiej części w Europie. Jest największym jeziorem świata z powierzchnią wynoszącą ok. 370 tys. km2 (zmieniającą się wskutek opadania poziomu wody, w 1930 roku wynosiła ona aż 442 tys. km²). Maksymalna głębokość to 1025 m. Zasolenie od 10-12‰ do bardzo dużego, sięgającego nawet 300‰ w zamkniętych zatokach. Czas wymiany wód wynosi 250 lat. W Starożytności nosiło różne nazwy: Ocean Hyrkański, Morze Azarskie i Morze Kwalijskie.
Bagno – obszar o utrzymującym się nadmiernym nawilgoceniu, porośnięty przez roślinność przystosowaną do specyficznych warunków związanych z dużym nawilgoceniem. Bagna bardzo często tworzą się w zagłębieniach terenu we wszystkich strefach klimatycznych świata. Największe przestrzenie zajmują jednak na obszarach pokrytych wieczną zmarzliną (Syberia, północna Kanada) i w strefie równikowej. Poza tym tworzą się w dolinach i deltach dużych rzek, na pojezierzach, na płaskich obszarach bezodpływowych, w nieckach krasowych, w odciętych zatokach morskich i nad brzegami mórz i oceanów. W bagnach w wyniku procesów utleniania związków organicznych tworzy się torf. Geografia i położenie geograficznePustynia położona jest na wschód od Morza Kaspijskiego, granicząc od północy z Jeziorem Aralskim, a od północnego wschodu z rzeką Amu-daria i pustynią Kyzył-kum. Na wschodnim skraju pustyni płynie Amu-daria, a na południu w jej piaskach swój bieg kończą rzeki Murgab i Tedżen. Przez południową część pustyni płynie Kanał Karakumski. KlimatKara-kum charakteryzuje się klimatem podzwrotnikowym suchym. Opady roczne nie przekraczają 200 mm. Klimat pozwala na istnienie tylko skąpej roślinności, tworzonej głównie przez trawy oraz krzewy saksaułów. W obniżeniach występują zasolone bagniska o charakterze takyrów (zwłaszcza w rejonach cofnięcia się Jeziora Aralskiego). Arał mangy Karakumy (także Arał Karakumy; kaz. Арал маңы Қарақұмы; Арал Қарақұмы; ros. Приаральские Каракумы, Priaralskije Karakumy) – pustynia w Kazachstanie, na północny wschód od Jeziora Aralskiego, o powierzchni ok. 35-40 tys. km². Na jej południowym krańcu płynie rzeka Syr-daria. Temperatury maksymalne latem dochodzą do +35 °C (najwyższa notowana +43 °C), zimą do -10 °C (minimalne nocami do -25 °C, najniższa zanotowana -42 °C). Suma opadów 120 mm rocznie (średnia wieloletnia).
Hari Rod (pers. Hari Rud / Hari Rod, turkm. Tejen; spotykane także pisownie Harirud, Harirod, Tedżen) – rzeka w Azji Środkowej w starozytności Arios, płynie przez Afganistan, Iran i Turkmenistan. Jej długość wynosi 1120 km, a powierzchnia dorzecza – 70 tys. km². Ludność
 Pustynia jest prawie niezamieszkana, jedynie na obrzeżach znajdują się siedliska ludzkie. Zaludnienie pustyni wynosi 6,5 os./km. Historia i archeologiaPrzez południową część pustyni wiodło północne odgałęzienie słynnej drogi handlowej, zwanej jedwabnym szlakiem. Badania archeologiczne Kara-kum, jako części Wielkiego Balkana, zaowocowały znaleziskami archeologicznymi, pochodzącymi z epoki kamienia. Język turkmeński (turkmeńskie: Тürkmençe (түркменче) lub türkmen dili (түркмен дили)), narodowy język Turkmenistanu. W Turkmenistanie posługuje się nim ok. 3,4 mln ludzi, poza tym ok. 3 mln w innych państwach: Afganistan (500 tys.), Iran (2 mln) i Turcja (1 tys.).
Saksauł (Haloxylon Bunge) - nazwa sucholubnych roślin krzaczastych lub drzewiastych należących do rodzaju Haloxylon z rodziny komosowatych (czasem klasyfikowanych do Amaranthaceae). Gatunki należace do tego rodzaju zasiedlają pustynie i półpustynie głównie Azji. Przypisy
Czy wiesz że...? beta Kanał Karakumski (dawniej Kanał Karakumski im. W. Lenina, obecnie nazywany również Kanałem Turkmenbaszy) - kanał wodny w południowym Turkmenistanie, budowany w latach 1954-1988.
Kyzył-kum (karakałp. Ķyzyl ķum, uzb. Qizilqum, kaz. Қызылқұм) - piaszczysta, miejscami gliniasta i kamienista pustynia w Uzbekistanie i Kazachstanie, na Nizinie Turańskiej, między rzekami Amu-darią i Syr-darią a Jeziorem Aralskim. Nazwa oznacza "czerwony piasek" w języku uzbeckim, kazachskim oraz tureckim. Powierzchnia ok. 298 tys. km² (11. pod względem wielkości na świecie). Na południowym krańcu pustyni Kyzył-kum w górach Nuratau znajduje się dolina Sarmiszsaj.
Kazachstan, Republika Kazachstanu (kaz. Қазақстан, Қазақстан Республикасы, trl. Ķazaķstan, Ķazaķstan Respublikasy, trb. Kazakstan, Kazakstan Respublikasy; ros. Казахстан, Республика Казахстан trl. Kazahstan, Respublika Kazahstan, trb. Kazachstan, Riespublika Kazachstan) – państwo leżące częściowo w Europie (5,4% powierzchni – tereny na zachód od rzeki Emba) i częściowo w Azji, powstałe w 1991 w wyniku rozpadu Związku Radzieckiego. Graniczy z następującymi państwami: Chinami (1460 km granicy), Kirgistanem (980 km), Turkmenistanem (380 km), Uzbekistanem (2300 km) oraz Federacją Rosyjską (6467 km). Łączna długość granic Kazachstanu wynosi 12 187 km. Kazachstan ma również dostęp do największego jeziora świata – Morza Kaspijskiego na długości 2340 km.
Jezioro Aralskie (nazywane przez miejscowych Morzem Aralskim) – bezodpływowe, reliktowe, słone jezioro w Kazachstanie i Uzbekistanie, obecnie zanikające.
Jedwabny szlak – dawna droga handlowa łącząca Chiny z Europą i Bliskim Wschodem. Szlak miał długość ok. 12 tys. km i był wykorzystywany od III wieku p.n.e. do XVII wieku n.e. na skutek odkrycia drogi morskiej do Chin (ok 1650 r.). Znaczenie szlaku zmalało w VI wieku n.e., kiedy to częściowo utracił znaczenie ze względu na napływ ludów tureckich do Azji Środkowej.
Murgab (t. Murghab, ros. Мургаб) – rzeka w Azji Środkowej, płynąca przez terytorium Afganistanu i Turkmenistanu. Jej długość wynosi 978 km, a powierzchnia dorzecza – 46,9 tys. km².
Amu-daria (w starożytności Oksus, Oxus, Transoxana, Transoksjana, arab. Dżajahun) – rzeka w Uzbekistanie, Turkmenistanie i Afganistanie, jej odcinek stanowi także granicę Tadżykistanu. Długość 1425 km, powierzchnia dorzecza 465,5 tys. km². Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
