Karabin maszynowy Schwarzlose wz. 07/12

Maschinengewehr Patent Schwarzlose M.7/12 – ciężki karabin maszynowy znajdujący się na uzbrojeniu armii Austro-Węgier w okresie pierwszej wojny światowej, w Polsce oznaczany jako wz. 07/12.

Historia konstrukcji

Na początku XX wieku Andreas W. Schwarzlose opatentował broń samoczynną o lufie nieruchomej i zamku niezaryglowanym. Opóźnienie otwarcia zamka osiągnął stosując zamek półswobodny, w którym ruch trzonu zamkowego był opóźniany przez zespół dwóch kolankowych dźwigni.

Donośnik - część wielostrzałowej broni palnej dokonująca donoszenia naboi. W broniach zasilanych magazynkowo donośnik jest częścią magazynka, w broniach zasilanych taśmowo donośnik jest podzespołem broni którego podstawowym elementem są przesuwak i napędzająca go dźwignia (donośnik przesuwakowo-bębnowy) lub bęben (donośnik bębnowy).

Ciężki karabin maszynowy (ckm) – szybkostrzelna broń strzelecka zespołowa, karabin maszynowy strzelający amunicją karabinową. Dużą szybkostrzelność praktyczną uzyskano dzięki zastosowaniu luf chłodzonych wodą lub szybkowymiennych luf chłodzonych powietrzem. Działanie broni najczęściej oparte na zasadzie krótkiego odrzutu lufy (np. Maxim) lub odprowadzania gazów prochowych z lufy (np. Hotchkiss). Broń strzela z ciężkiej podstawy (trójnożnej, saneczkowej, kołowej) ogniem ciągłym (długimi lub krótkimi seriami). Podstawa często umożliwia prowadzenie ognia przeciwlotniczego.

W 1902 roku zgłosił swój pierwszy patent na karabin maszynowy. Początkowo problemem było pękanie łusek w czasie wyciągania ich po strzale, ale rozwiązano go oliwiąc łuski nabojów przed strzałem. Skrócono także lufę, co przyśpieszyło spadek ciśnienia gazów prochowych.

Nowy ckm został przyjęty do uzbrojenia armii Austro-Węgier w roku 1905 jako MG M.7. Broń była przystosowana do strzelania nabojami 8 x 50 mm R. Zasilanie zapewniała taśma parciana na 250 naboi. Szybkostrzelność cekaemu była dość niska i wynosiła 400 strz/min. W następnych latach broń udoskonalono. Zmieniono kształt chłodnicy oraz konstrukcję tylców. Zmiany w konstrukcji zamka (przekonstruowano zarówno trzon zamkowy jak i dźwignie) pozwoliły zwiększyć szybkostrzelność do 600 strz/min. Udoskonalony karabin maszynowy przyjęto do uzbrojenia na przełomie 1912 i 1913 roku jako Maschinengewehr Patent Schwarzlose M.7/12. Jednocześnie rozpoczęto produkcję taśm stunabojowych pakowanych w drewniane skrzynki. Do karabinu opracowano podstawę trójnożną z rur stalowych o bardzo udanej konstrukcji. Umożliwiała ona łatwą regulację wysokości. W trakcie pierwszej wojny światowej opracowano nowe, lżejsze podstawy – tzw. lekką z nóżkami z prętów stalowych oraz tzw. szturmową w postaci drewnianej ramy z uchwytem metalowym dla ckm. Karabin wyposażono także w prętową kolbę. Standardową podstawę z rur wyposażono w adapter do strzelań przeciwlotniczych.

Austro-Węgry (t. Monarchia Austro-Węgierska; niem. Österreich-Ungarn, węg. Osztrák-Magyar Monarchia) – państwo związkowe w Europie Środkowej istniejące w latach 1867–1918.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Karabin Schwarzlose MG M.7/12 okazał się konstrukcją udaną. Prosta konstrukcja, łatwe rozkładanie bez użycia narzędzi i niewielka liczba części ułatwiały eksploatację. Największą wadą okazała się konieczność oliwienia naboi. Przy braku oliwy karabin bardzo często się zacinał.

Automatyka broni - zespół mechanizmów broni automatycznej (samopowtarzalnej i samoczynnej) automatycznie realizujący wchodzące w skład cyklu pracy broni procesy. W skład automatyki broni wchodzą:

Nowa Technika Wojskowa to ukazujący się od 1991 pierwszy w Polsce niezależny (od MON) miesięcznik o tematyce ogólnowojskowej, wydawany przez wydawnictwo Magnum-X. Początkowo od maja 1991 ukazywał się pod tytułem "Technika Wojskowa", od lipca 1992, w związku ze zmianą wydawcy, miesięcznik zmienił tytuł na obecny "Nowa Technika Wojskowa".

Po pierwszej wojnie światowej i rozpadzie Austro Węgier ckmy MG M.7/12 znalazły się na uzbrojeniu armii Austrii, Węgier, Włoch, Czechosłowacji i Polski. W Polsce były użytkowane do roku 1929 (w 1924 roku było ich 1424 egz.). Po wycofaniu większość egzemplarzy skasowano (360 sztuk sprzedano Chinom).

Broń samoczynna - rodzaj broni automatycznej wyposażonej w mechanizm spustowy umożliwiający prowadzenie wyłącznie ognia ciągłego (seriami). Przerwanie ognia następuje po zwolnieniu spustu lub wyczerpaniu się amunicji.

Czechosłowacja (czes. Československo, słow. Česko-Slovensko lub Československo) – państwo w Europie Środkowej istniejące w latach 1918-1992. 1 stycznia 1993 w miejscu Czechosłowacji powstały dwa nowe państwa – Czechy i Słowacja. Kraj graniczył z Niemcami (1945-90: NRD i RFN), Polską, ZSRR (1991: Ukrainą), Rumunią (do 1939), Węgrami i Austrią. Stolicą Czechosłowacji była Praga.

Wersje

Wersje austro-węgierskie

MG M.7

MG M.7/12

MG M.7/31 (inne oznaczenie MG M. 7/12/31) wersja dostosowana do amunicji 8 × 56 mm R z pociskiem ostrołukowym (M.31)

Wersje holenderskie

wz. 08 – wersja kalibru 6,5 × 54 mm R

wz. 08/13 – zmodernizowany wz.08

wz. 08/15 – wersja o zmniejszonej masie przeznaczona dla kawalerii

Wersja czechosłowacka

vz. 07/12/27 – wersja kalibru 7,92 x 57 mm Mauser(czasem oznaczana jako Schwarzlose-Janeček vz.07/12/27)

Wersja polska

wz. 1907/24 – zmodernizowana w Częstochowie, przedłużona lufa do 630 mm, przystosowana do naboju 7,92 mm Mauser

Opis konstrukcji

Ciężki karabin maszynowy Schwarzlose M.7/12 był zespołową bronią samoczynną.

Taśma nabojowa - ruchomy pojemnik, służący do przenoszenia naboi do donośnika broni. W porównaniu z magazynkiem masa taśmy przypadająca na jeden nabój jest mniejsza, ale mechanizmy zasilania taśmowego są bardziej skomplikowane niż zasilania magazynkowego. Z uwagi na możliwość uzyskania przy zasilaniu taśmowym dużej szybkostrzelności praktycznej taśmy nabojowe są stosowane do zasilania karabinów maszynowych.

Lufa – zasadnicza część broni palnej, umożliwiająca nadanie pociskowi jednocześnie ruchu postępowego i obrotowego (lufy gwintowane) lub tylko postępowego (lufy gładkościenne) w odpowiednim kierunku.

Automatyka działała na zasadzie odrzutu zamka półswobodnego. Opóźnienie otwarcia zamka następowało w wyniku pozornego zwiększenia masy zespołu odrzutowego na skutek włączenia między trzon zamkowy i komorę zamkową układu przegubowo-kolankowego o przełożeniu znacznie większym od jedności.

Częstochowa () – miasto w południowej Polsce, miasto na prawach powiatu (powiat grodzki), siedziba powiatu ziemskiego częstochowskiego. Chociaż historycznie jest częścią Małopolski, to po reformie administracyjnej w 1999 została włączona do województwa śląskiego.

I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.

Zasilanie z taśmy parcianej o pojemności 250 lub 100 nabojów. Donośnik bębnowy wprowadzany był w ruch przez zamek.

Lufa z czterobruzdowym gwintem chłodzona była wodą i zakończona tłumikiem płomieni. Każdy nabój przed wprowadzeniem do komory był automatycznie naoliwiony, przy pomocy pompki napędzanej przez zamek. Zapobiegało to pękaniu łusek wyciąganych pod znacznym ciśnieniem.

Broń była wyposażona w trójnożną podstawę, przy czym każda noga miała regulację długości.

Austria, Republika Austrii (Österreich ?/i, Republik Österreich ?/i) – państwo położone w Europie Środkowej, federacja dziewięciu krajów związkowych (landów).

Karabin maszynowy - samoczynna, zespołowa broń palna strzelająca amunicją karabinową o kalibrze do 20 mm. Karabiny maszynowe bardzo często są zasilane taśmą nabojową, gdzie umieszczona jest amunicja.

Bibliografia

Nowakowski, Tomasz. Karabin maszynowy systemu Schwarzlosego – dzieje niezwykłej konstrukcji. „Nowa Technika Wojskowa”. 1992. nr 3 (9). S. s. 11-14.

Linki zewnętrzne

Schwarzlose M07/12