Karabin przeciwpancerny Boys - Polski Serwis Naukowy

Rifle, Anti-Tank, .55 in, Boys – karabin przeciwpancerny kal. 13,97 mm, konstrukcji brytyjskiej, z okresu II wojny światowej.

Historia

W okresie I wojny światowej czołgi niemieckie nie zagrażały Aliantom. Było ich zbyt mało, aby mogły mieć wpływ na przebieg operacji wojennych.

Traktat wersalski, kończący I wojnę światową, postanowił także o rozbrojeniu Niemiec. Wszystko zapowiadało dalszą pokojową przyszłość. Nikt nie miał ochoty wydawać pieniędzy na zbrojenia. Dopiero w latach trzydziestych dostrzeżono, że III Rzesza ponownie się uzbraja. Poczyniono więc próby przeciwdziałania zagrożeniu.

Finlandia, Republika Finlandii (fiń. Suomi, Suomen Tasavalta; szw. Finland, Republiken Finland) – państwo w Europie Północnej, powstałe po odłączeniu od Rosji w 1918. Członek Unii Europejskiej. Graniczy od zachodu ze Szwecją i z Bałtykiem, od północy z Norwegią i od wschodu z Rosją.

III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945 – oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).

British Army dostrzegła brak w swoim uzbrojeniu odpowiednio lekkiej broni przeciwpancernej. W październiku 1934 roku wydano instrukcję w celu przygotowania projektów rusznic przeciwpancernych. Projektowi nadano kryptonim "Stanchion". Oficerem odkomenderowanym do nadzoru nad całością prac badawczych był kapitan Boys.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Kolba - część broni strzeleckiej służąca do oparcia broni o ramię strzelca. Kolba może być stała, składana, teleskopowa lub przyłączana, wykonana z metalu, drewna lub tworzyw sztucznych. W miejscu oparcia o ramię strzelca często jest zakończona stopką gumową (trzewikiem), która amortyzuje odrzut broni i przedłuża kolbę lub metalową ( zwłaszcza w broni wojskowej) która osłania kolbę przed uszkodzeniami mechanicznymi.

Nową broń wprowadzono do uzbrojenia armii brytyjskiej w 1937 roku. Nadano jej nazwę na cześć zmarłego tuż przed końcem realizacji projektu kapitana Boysa.

Służba

Karabiny przeciwpancerne Boys zostały wprowadzone do uzbrojenia brytyjskich dywizji piechoty, początkowo w ilości 144, a później 361 egzemplarzy. Używano ich także jako uzbrojenie transporterów opancerzonych Universal Carrier, a także kilku typów samochodów pancernych. Używały ich patrole pustynne SAS. Jeden egzemplarz, znalazł się w uzbrojeniu rajdersów amerykańskiej piechoty morskiej w czasie wypadu na atol Makin. Karabiny Boys, zostały także dostarczone armii fińskiej. Użyto ich w czasie wojny z ZSRR. 13 marca 1940 armia fińska miała 130 sztuk tej broni. W czasie wojny kontynuacyjnej 1941-1944 posiadała ok. 400 sztuk tej broni.

Transporter opancerzony – opancerzony pojazd służący do transportu piechoty i sprzętu na polu walki, a w ograniczonym zakresie do jej wsparcia ogniowego. Jest słabiej uzbrojony i opancerzony od bojowego wozu piechoty, o podobnym przeznaczeniu, lecz służącego ponadto do wsparcia ogniowego piechoty w walce.

British Army (Armia Brytyjska) – wojska lądowe Brytyjskich Sił Zbrojnych, powstałe w 1707 roku po zjednoczeniu Anglii i Szkocji w Królestwo Wielkiej Brytanii.

Karabiny przeciwpancerne szybko straciły swoje znaczenie jako broń do zwalczania czołgów. Szybki wzrost grubości ich pancerza spowodował, że szybko stały się bezużyteczne. Od roku 1942 rozpoczął się proces wypierania ich z uzbrojenia przez granatniki przeciwpancerne PIAT.

Używano ich także po II wojnie światowej. Wykorzystywali je między innymi żołnierze izraelscy, chińscy nacjonaliści na Tajwanie (przekalibrowane, by mogły strzelać amunicją kalibru 12,7 mm) oraz członkowie IRA.

Siły Obronne Izraela (właśc. Armia Obrony Izraela; hebr. צבא הגנה לישראל, Cwa Hagana l-Israel, w skrócie CaHaL, hebr. צה"ל; pol. Siły Obronne Izraela, SOI, ang. Israel Defence Forces, IDF) – oficjalna nazwa armii izraelskiej.

I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.

Konstrukcja

Karabin przeciwpancerny Boys, był bronią powtarzalną, zasilaną z magazynka, o pojemności 5 nabojów, zakładanego od góry. Lufa miała siedem bruzd prawoskrętnych. Trzon zamkowy posiadał dwa rygle.

W celu osłabienia odrzutu, karabin wyposażono w hamulec wylotowy nakręcany na wylot lufy, sprężynowy osłabiacz odrzutu i poduszkę gumową nakładaną na stopkę kolby.

Karabin miał też podpórkę łoża oraz chwyt pistoletowy przy urządzeniu spustowym. Prostokątna muszka i celownik przeziernikowy, był osadzony z lewej strony broni.

Piechota morska – w niektórych krajach nazwa oddziałów wojska, wyszkolonych i wyekwipowanych specjalnie do morskich operacji desantowych i walk w rejonach przybrzeżnych, w tym także do szturmu na umocnione pozycje przeciwnika na wybrzeżu (plażach, w portach itd.) i rajdów połączonych ze zorganizowanym wycofaniem. Jednostki te często podporządkowane są organizacyjnie marynarce wojennej, a nie wojskom lądowym; z kolei w USA występują jako czwarty, "dodatkowy" rodzaj sił zbrojnych.

Special Air Service – brytyjska jednostka specjalna założona w 1941 r. przez Davida Stirlinga. Początkowo pomyślana do przeprowadzania ataków za linią wroga w północnej Afryce.

Przypisy

Łukasz Męczykowski: Alternatywne wykorzystanie karabinów przeciwpancernych w trakcie i po II wojnie światowej – przyczynek do tematu (pol.). Konflikty.pl, 2010-02-17. [dostęp 2010-02-20].

Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Karabin przeciwpancerny Boys