Karakorum - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy łańcucha górskiego. Zapoznaj się również z: Karakorum (stolica).

Karakorum – łańcuch górski na pograniczu Indii, Pakistanu i Chin, drugi po Himalajach pod względem wysokości na ziemi. Obszar gór należy do najbardziej zlodowaconych na kuli ziemskiej. W górach tych znajdują się największe lodowce górskie świata poza rejonami polarnymi i po lodowcu Fedczenki w Pamirze (długość 77 km). Najdłuższy lodowiec Siachen ma 71 km długości. Góry Karakorum znajdują się w ważnym obszarze węzłowym łączącym wielkie pasma górskie jak: Himalaje, Hindukusz, Kunlun, Pamir. Najwyższy szczyt K2 jest drugim co do wysokości szczytem na świecie. W swojej historii góra miała liczne nazwy: Czogori, Godwin Austen, Dapsang, Lamba Pahar, Szczyt Cesarzewicza Mikołaja. Nazwa K2 pochodzi od numeracji szczytów podczas pomiarów geodezyjnych. K1, K2, K3, ... K12. Szczyt K1 to obecnie Maszerbrum (7821 m), pozostałe góry "K" idą po kolei na wschód do niego. Autorem tej numeracji był brytyjski badacz Thomas George Montgomerie.

Indie, Republika Indii (w hindi, भारत – trl.: Bhārat wymowa ?/i, Bhārat Gaṇarājya, trb.: Bharat, Bharat Ganaradźja; ang. India, Republic of India) – państwo w Azji Południowej, zajmujące większość subkontynentu indyjskiego.
Wielka Brytania (), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania, Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Guernsey, Jersey i Wyspa Man, posiadają odrębny status dependencji Korony brytyjskiej i nie wchodzą w skład Zjednoczonego Królestwa.

Ważniejsze szczyty

K2 (8611 m n.p.m.) – pierwsze wejście – wyprawa włoska 31 lipca 1954: Achille Compagnoni, Lino Lacedelli;

Gaszerbrum I (8068 m) – pierwsze wejście – wyprawa amerykańska 5 lipca 1958: Andrew Kauffman, Peter Schoening;

Broad Peak (8047 m) – pierwsze wejście – wyprawa austriacka 9 czerwca 1957: Hermann Buhl, Kurt Diemberger, Marcus Schmuck, Fritz Wintersteller;

Gaszerbrum II (8035 m) – pierwsze wejście – wyprawa austriacka 7 lipca 1956: Joseph Larch, Fritz Moravec, Hans Willenpart;

Broad Peak Middle (8013 m) – pierwsze wejście, wyprawa polska 28 lipca 1975: Kazimierz Głazek, Marek Kęsicki, Janusz Kuliś, Bohdan Nowaczyk, Andrzej Sikorski;

Gaszerbrum III (7952 m) – pierwsze wejście – wyprawa polska 11 sierpnia 1975: Alison Chadwick-Onyszkiewicz, Wanda Rutkiewicz, Janusz Onyszkiewicz, Krzysztof Zdzitowiecki;

Gaszerbrum IV (7952 m) – pierwsze wejście – wyprawa włoska 6 sierpnia 1958: Walter Bonatti, Carlo Mauri;

Distaghil Sar (7885 m) – pierwsze wejście – wyprawa austriacka 9 czerwca 1960: Günther Stärker i Diether Marchart;

Kunyang Chhish (7852 m) – pierwsze wejście – wyprawa polska 26 sierpnia 1971: Zygmunt Andrzej Heinrich, Jan Stryczyński, Ryszard Szafirski, Andrzej Zawada;

Maszerbrum (7821 m) – pierwsze wejście – wyprawa amerykańsko-pakistańska 1960: George Bell i Willi Unsoeld;

Batura Sar (7795 m) – pierwsze wejście – wyprawa austriacka 30 czerwca 1976: Hubert Bleicher i Herbert Oberhofer;

Rakaposhi (7788 m) – pierwsze wejście – wyprawa brytyjsko-pakistańska 1958: Mike Banks i Tom Patey;

Kanjut Sar (7761 m) – pierwsze wejście – wyprawa włoska 19 lipca 1959: Guido Monzino;

Saltoro Kangri (7742 m) – pierwsze wejście – wyprawa japońsko-pakistańska 24 lipca 1962: A. Saito, Y. Takamura i R.A. Bashir;

Saser Kangri (7672 m) pierwsze wejście – wyprawa japońsko-hinduska 1973: Dawa Norbu, Da Tenzing, Nima Tenzing, Thondup;

Chogolisa (7665 m) – pierwsze wejście – wyprawa austriacka 2 sierpnia 1957: Fred Pressl i Gustav Ammerer;

Momostong Kangri I (7516 m) – pierwsze wejście – japońsko-hinduska 13 września 1984: N. Yamada, K. Yoshida, R. Sharma, P. Das, i H. Chauhan;

Teram Kangri (7462 m) – pierwsze wejście – wyprawa japońska 10 sierpnia 1975: K. Kodaka i Y. Kobayashi;

Haramosh (7397 m) – pierwsze wejście – wyprawa austriacka 4 sierpnia 1958: Heinrich Roiss, Stefan Pauer i Franz Mandl;

Muztagh (7273 m) – pierwsze wejście – wyprawa brytyjska 6 lipca 1956: John Hartog, Joe Brown, Tom Patey i Ian McNaught-Davis.

Karakorum – stolica mongolskiego imperium w XIII wieku. Początkiem była baza wojenna założona przez Czyngis-chana w 1220. Stolicą została za wielkiego chana Ugedeja w 1234. Karakorum zbudowano w północnej Mongolii nad Orchon gol (Orchonem), w uświęconym tradycjami rejonie głównych siedzib władców imperiów koczowniczych od czasów Xiongnu. Do zasług Ugedeja należy rozbudowa tego ośrodka do rozmiarów rozległego, aczkolwiek niezbyt gęsto ani też niezbyt wspaniale zabudowanego miasta. Wyjątek stanowiły takie większe budowle, jak pałac wielkiego chana lub dwory innych książąt, czy też najwyższych dostojników państwowych. Poza częścią pałacową miasto posiadało dzielnicę kupiecką, gdzie przeważali muzułmanie, i rzemieślniczą, którą zamieszkiwali głównie Chińczycy. W Karakorum można było spotkać mistrzów rzemieślniczych uprowadzonych z krajów Azji zachodniej, Bliskiego Wschodu, a nawet Europy.
Siachen Muztagh to grupa górska w łańcuchu Karakorum. Większość jest kontrolowana przez Indie. Grupa znajduje się na terytorium Dżammu i Kaszmiru, który jest terenem spornym między Indiami, Chinami i Pakistanem. Na północ znajduje się lodowiec Siachen, jeden z najdłuższych lodowców poza biegunami. Najwyższy szczyt to Teram Kangri.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)