Karel Havlíček Borovský - Polski Serwis Naukowy

Karel Havlíček Borovský na rysunku z XIX wieku

Karel Havlíček Borovský (ur. 31 października 1821 w Borowej (powiat Havlíčkův Brod), zm. 29 lipca 1856 w Pradze), czeski dziennikarz, satyryk, polityk i tłumacz.

Życiorys

Urodził się w rodzinie kupieckiej w miejscowości Borová. Parę lat później rodzina przeniosła się do Niemieckiego Brodu.

Ukończył miejscowe gimnazjum (1832-38) i dwa lata filozofii w Pradze. Potem studiował teologię, ale z seminarium go usunięto. Jego próba uzyskania posady nauczyciela zakończyła się niepowodzeniem.

Rosja, Federacja Rosyjska (. Rosja jest największym państwem na świecie według powierzchni, jej terytorium jest większe od kontynentu: Europy, Australii i Antarktydy. Pod względem liczby ludności zajmuje 9. miejsce (po Chinach, Indiach, USA, Indonezji, Brazylii, Pakistanie, Bangladeszu i Nigerii).

Nikołaj Wasiljewicz Gogol (ros. Никола́й Васи́льевич Го́голь, ukr. Мико́ла Васи́льович Го́голь), ur. 31 marca (inne źródła mówią o 1 kwietnia) 1809 w Soroczyńcach Wielkich - zm. 4 marca 1852 w Moskwie - pisarz, poeta, dramaturg i publicysta rosyjski pochodzenia ukraińskiego.

Potem podróżował (Galicja, Słowacja), oraz był wychowawcą w Rosji (1843-44). Dzięki temu zapoznał się z literaturą i kulturą rosyjską. Tamtejszą sytuację społeczną i polityczną bardzo krytykował a swoich doświadczeń użył przy pisaniu epigramów Obrazy z Rosji.

W 1845 r. zwrócił na siebie uwagę krytyką jałowych przemówień patriotycznych (krytyka dzieła Josefa Kajetana Tyla Poslední Čech).

Michigan – (ang. Lake Michigan), największe słodkowodne jezioro USA, trzecie co do wielkości w kompleksie pięciu Wielkich Jezior Ameryki Północnej i jedyne z nich leżące całkowicie na obszarze USA. Od wschodu dostęp mają stany: Michigan, Indiana, Illinois i Wisconsin. Do jeziora uchodzi ok. 100 cieków wodnych. Część Drogi Wodnej Św. Wawrzyńca. Z wód jeziora korzystają wielkie obszary metropolitarne Chicago oraz Milwaukee i szereg pomniejszych, a tym Michigan City, Benton Harbor, Traverse City i Green Bay.

Josef Kajetán Tyl (ur. 4 lutego 1808 w Kutnej Horze - zm. 11 lipca 1856 w Pilźnie) - czeski pisarz i dramaturg, współtwórca (wraz z Františkiem Janem Škroupem) obecnego hymnu Czech: Kde domov můj.

Od stycznia 1846 r. kierował Gazetą Praską (Pražské noviny, z dodatkiem beletrystycznym Česká včela). Publikował tutaj artykuły na temat nierealności wszechsłowiańskich idei (Slovan a Čech, Co jest obec?).

W czasie rewolucji w 1848 r. był członkiem Komitetu Narodowego (Národní výbor) i krótki czas konstytutywnego Sejmu austriackiego.

Od wiosny 1848 r. miał własną gazetę Národní noviny; a po wstrzymaniu jej drukowania czasopismo Slovan (1850-51). Wydał zbiory artykułów Duch Národních novin i Epištoly kutnohorské.

W latach 1851-55 internowany w Bressanone. W tym miasteczku napisał kompozycje satyryczne Tyrolské elegie (o swym pobycie w Brixen), Král Lávra - Król Lavra (ironia na temat absolutyzmu i próżności majestatu panujących) i Křest svatého Vladimíra - Chrzest świętego Włodzimierza (satyra na moc absolutystyczną i praktyki kościoła rzymskokatolickiego).

Ponadto przetłumaczył powieść Martwe dusze Nikołaja Gogola i w ten sposób wprowadził tego pisarza w świadomość narodu czeskiego.

Ze względu na ciężko chorą małżonkę, która zmarła przed jego przybyciem do domu i córkę, był uwolniony z Brixen, zrezygnował z działalności publicznej i żył pod nadzorem policji. Zmarł w wieku 35 lat na gruźlicę.

W Chicago czescy rodacy, w 1910 r, wystawili mu pomnik w Douglas Park. Pomnik został przeniesiony w r. 1981 na bardziej eksponowane miejsce nad Michigan w sąsiedztwo pomników Kościuszki i Kopernika na ulicy "Solidarity Drive", czyli Ulicy Solidarności.

Źródła

Josef Tomeš i kol., Český biografický slovník XX. století 1, Praga 1999, ISBN 80-7185-245-7

Praca zbiorowa, Kronika Českých zemí, Praga 2003, ISBN 80-7321-071-1

Jan Lehár, Alexandr Stich, Jaroslava Janáčková, Jiří Holý, Česká literatura od počátků k dnešku, Praga 1998, ISBN 80-7106-308-8