Kargowa - Polski Serwis Naukowy

Kargowa (dawniej Unrugowo, niem. Unruhstadt) – miasto w powiecie zielonogórskim (woj. lubuskie), siedziba gminy Kargowa, położone w Kotlinie Kargowskiej, nad Obrzycą.

Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto miało 3658 mieszkańców.

Położenie

Według danych z 1 stycznia 2011 r. powierzchnia miasta wynosiła 4,55 km².

W okolicy Kargowej znajdują się trzy jeziora: Linie, Zacisze i Wojnowskie.

Cmentarz żydowski w Kargowej - data powstania nekropolii pozostaje nieznana (najstarsze wzmianki o niej pochodza z początku XX wieku), została ona zniszczona przez nazistów z latach 30. XX wieku. Do naszych czasów zachowały się tylko nieliczne potłuczone nagrobki z inskrypcjami w języku hebrajskim.
Powstanie wielkopolskie – zbrojne wystąpienie polskich mieszkańców Wielkopolski przeciwko państwu niemieckiemu wkrótce po zakończeniu I wojny światowej. Polacy domagali się powrotu ziem zaboru pruskiego do Polski, która w tym czasie umacniała swą niepodległość.

Historia

1360 - pierwsza wzmianka o istnieniu osady, której właścicielem był Dzierżykraj

1637 – z nadania przez króla Władysława IV miejscowość otrzymuje przywilej organizacji czterech jarmarków w roku i jednego targu w tygodniu

1641 – miejscowość zostaje zakupiona przez starostę gnieźnieńskiego hrabiego Jerzego Unruga i nazwana Unrugowem (miasto pozostaje własnością rodziny Unrugów od 1661 do 1837 roku)

1661 – Kargowa (Unrugowo) otrzymała pełne prawa miejskie z nadania króla Jana Kazimierza w uznaniu zasług Krzysztofa Unruga podczas potopu. Osiedleńcami byli głównie uciekinierzy ze Śląska, którzy byli prześladowani za przekonania religijne.. Miasto było położone na granicy Brandenburgii i Śląska przy szlaku z Poznania przez Wolsztyn i Gubin do Drezna,toteż pełniło rolę komory celnej i miejsca postoju podczas podróży do Drezna władców Polski Augusta II Mocnego i Augusta III Sasa. Taki stan rzeczy powodował, że w mieście stacjonował stały posterunek kompanii piechoty.

1793 – w wyniku II rozbioru Polski miasto trafia pod administrację Królestwa Prus

27 stycznia – polska kompania piechoty dowodzona przez kapitana Stefana Więckowskiego obsadziła ratusz i otworzyła ogień do wkraczającego do miasta batalionu pruskiego przeciwstawiając się zajmowaniu przez Prusaków ziem polskich

1807 – Kargowa należy do Księstwa Warszawskiego

1815 – w wyniku postanowień kongresu wiedeńskiego trafia ponownie do Królestwa Prus

1818 - miasto staje się częścią powiatu sulechowsko-świebodzińskiego (pozostanie w nim do 1945)

1919 – miasto zostaje opanowane przez powstańców wielkopolskich, lecz ze względu na wyraźną przewagę ludności niemieckiej Traktat wersalski pozostawia je w granicach Niemiec

1945 – zniszczone w znacznym stopniu miasto ponownie włączone do Polski; większość dotychczasowych mieszkańców zostaje wysiedlonych do Niemiec. Po zasiedleniu miasta ludnością narodowości polskiej nastąpił rozwój przemysłu spożywczego (największym pracodawcą była przed wiele lat Fabryka Cukrów "Dąbrówka" - obecnie oddział zakładów Jutrzenka).

Miasto przed 1945 słynęło z warzenia piwa, w Kargowej istniało kilka browarów

Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.
Województwo lubuskie – jedno z 16 województw w Polsce. Powstało w 1999 roku z większości terytoriów dawnych województw gorzowskiego i zielonogórskiego oraz niewielkiej części leszczyńskiego. Składają się na nie ziemie kilku historycznych krain – ziemi lubuskiej, Dolnego Śląska, Nowej Marchii, Wielkopolski, Łużyc.

Liczba mieszkańców przed 1945

1815r.-1518 mieszkańców

1858r.-1920 mieszkańców

1885r.-1604 mieszkańców

1934r.-1807 mieszkańców

Zabytki

Ratusz z XVII w, przebudowany w 1856.

Rynek, układ urbanistyczny i zabudowa z XVIII i XIX wieku.

Klasycystyczny kościół (poewangelicki) pw. św. Maksymiliana Kolbego z XVIII w. Przebudowywany w latach 1801-1805, wieża dobudowana w 1832.

Domki szczytowe z XIX w.

Późnobarokowy pałac z 1731-1732, zbudowany na polecenie Augusta II Mocnego według projektu Johanna Christopha Knöffela. Pałac miał być rezydencją królewską, śmierć króla spowodowała zaniechanie tych planów. W skład zabudowań pałacowych wchodzą również oficyna i budynek gospodarczy z II poł. XVIII w. Park krajobrazowy z zabytkową aleją lipową.

Kościół (neogotycki) pw. św. Wojciecha z 1892 roku.

Stacja kolejowa (nieczynna) z XIX wieku

Dworzec kolejowy (nieczynny)

Przedsiębiorstwo Cukiernicze "Jutrzenka" w Bydgoszczy, przedsiębiorstwo przemysłu spożywczego, spółka akcyjna z siedzibą w Opatówku koło Kalisza, założone w 1951 w Bydgoszczy ze znacjonalizowanych przedsiębiorstw prywatnych, sprywatyzowane w 1994, notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie od 16 maja 1995, jednostka dominująca grupy kapitałowej Jutrzenka; jeden z największych producentów słodyczy w Polsce, posiada zakłady produkcyjne w Bydgoszczy i Poznaniu (marka Goplana).
Księstwo Warszawskie (fr. Duché de Varsovie) – istniało w latach 1807-1815, formalnie niepodległe, jednak w rzeczywistości podporządkowane napoleońskiej Francji, było namiastką państwa polskiego. Władcą suwerennym księstwa był król Królestwa Saksonii, które wchodziło w skład Związku Reńskiego, będącego protektoratem pierwszego Cesarstwa Francuskiego.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)