Karl Volkmar Stoy - Polski Serwis Naukowy

Popiersie Stoya na nagrobku w Jenie

Karl Volkmar Stoy (ur. 22 stycznia 1815 w Pegau, zm. 23 stycznia 1885 w Jenie) – niemiecki pedagog, jeden z najważniejszych przedstawicieli herbartyzmu.

Życie

Stoy studiował teologię, filozofię i filologię niemiecką na Uniwersytecie w Lipsku, m.in. pod kierunkiem Gustava Hartensteina. W 1837 r. uzyskał stopień doktora i udał się do Getyngi, do Johanna Friedricha Herbarta. W latach 1839–1842 pracował w prywatnym zakładzie w Weinheim.

Jena – miasto na prawach powiatu w środkowych Niemczech nad rzeką Soławą (niem. Saale), w kraju związkowym Turyngia (niem. Thüringen). Z populacją 103392 mieszkańców (31 grudnia 2008 r.) jest drugim co do wielkości miastem regionu (po stolicy Turyngii Erfurcie).

Getynga (niem. Göttingen, dolnoniem. Chöttingen) – akademickie miasto powiatowe w Niemczech, nad rzeką Leine, na południowym krańcu kraju związkowego Dolna Saksonia, siedziba powiatu Getynga. W roku 2008 miasto liczyło 124 455 mieszkańców. Jeden z głównych ośrodków naukowych kraju (ponad 30 tys. studentów). Liczące się centrum turystyczne oraz kulturalne[potrzebne źródło].

Na Uniwersytecie w Jenie w 1843 r. habilitował się i uzyskał stanowiska docenta prywatnego. Rok później, po śmierci dra Heimburga, przejął zarządzanie Młodzieżowym Zakładem Wychowawczym, składającym się z internatu, szkoły podstawowej oraz oddziałów gimnazjalnego i realnoszkolnego. W tym samym roku założył seminarium nauczycielskie, przy którym działała szkoła podstawowa, aby połączyć teoretyczne i praktyczne szkolenie nauczycieli. W 1845 r. został mianowany profesorem nadzwyczajnym, a w 1857 – zwyczajnym. Wtedy też stał się członkiem Wielkoksiążęcej Saskiej Rady Szkolnej.

Uniwersytet Friedricha Schillera w Jenie (niem. Friedrich-Schiller-Universität Jena) został założony przez Nikolausa von Amsdorf w 1558 ale zyskał swojego patrona dopiero w roku 1934.

Profesor nadzwyczajny (z łac. professor extraordinarius , z niem. außerordentlicher Professor, skrót: ao. Prof.) - stanowisko na uczelni przewidziane dla pracownika naukowego lub naukowo-dydaktycznego, który posiada stopień naukowy doktora habilitowanego lub tytuł naukowy profesora (art. 114, ust. 2 Ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku Prawo o szkolnictwie wyższym, Dz. U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.). Ustawodawca dopuszcza jednak zatrudnienie na stanowisku profesora nadzwyczajnego osoby, która posiada tylko stopień naukowy doktora oraz znaczne i twórcze osiągnięcia w pracy naukowej, jednak tylko na podstawie umowy o pracę (art. 115, ust. 1 i 5 Ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku Prawo o szkolnictwie wyższym, Dz. U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.). Stanowisko profesora nadzwyczajnego jest niższe rangą od stanowiska profesora zwyczajnego. Na uczelniach morskich na stanowisku profesora nadzwyczajnego można zatrudnić doktora, który dodatkowo posiada najwyższy dyplom morski, tj. kapitana żeglugi wielkiej bądź starszego mechanika.

W 1865 r. został powołany do nowo utworzonej Katedry Pedagogiki na Uniwersytecie w Heidelbergu, a placówki w Jenie uległy likwidacji. W 1867 r. na kilka miesięcy wyjechał do Bielska na Śląsku Austriackim, zostając pierwszym kierownikiem tamtejszego seminarium nauczycielskiego.

W 1874 r. zrezygnował z heidelberskiego stanowiska i powrócił do Jeny, gdzie reaktywował swoje seminarium. W 1880 r. zarządzanie tą instytucją przejął syn Stoya – Johann Heinrich (1846–1905). Działa ona do dziś pod nazwą Szkoła Karla Volkmara Stoya (Karl-Volkmar-Stoy-Schule).

Uniwersytet Lipski - założony w 1409 roku w Lipsku (z fundacji książąt saskich Fryderyka I Kłótnika i Wilhelma II Bogatego), jeden z najstarszych uniwersytetów w Europie.

Privatdozent – termin oznaczający w krajach niemieckojęzycznych specyficzną pozycję pracownika naukowego, który po uzyskaniu stopnia doktora uzyskał habilitację, a nie został zatrudniony na żadnym uniwersytecie na stanowisku profesora.

Od 1870 r. Stoy był wiceprzewodniczącym Stowarzyszenia Pedagogiki Naukowej, z której to funkcji zrezygnował wskutek konfliktu z prezesem Tuiskonem Zillerem.

Zmarł 23 stycznia 1885 r., w dzień po swoich 70. urodzinach, w Jenie.

Myśl

Stoy był zwolennikiem herbartyzmu, czyli systemu pedagogicznego opierającego się na stałych formalnych stopniach w procesie nauczania: przygotowaniu, przedstawieniu materiału, powiązaniu z wiedzą już posiadaną, usystematyzowaniu jej oraz wykorzystaniu.

Opowiadał się za pedagogiką jako samodzielną nauką, a więc jej emancypacją z filozofii. Audytorium i szkoła były dla Stoya równouprawnionymi miejscami badań i kształcenia nauczycieli. Z powrotem wprowadził do programu nauczania wycieczki szkolne – pierwsza odbyła się na Grosser Inselsberg 21 sierpnia 1853 r., co upamiętnia odnowiony w roku 2006 kamień pamiątkowy.

Bielsko-Biała (niem. Bielitz-Biala, czes. Bílsko-Bělá) – miasto na prawach powiatu w Polsce południowej, w województwie śląskim, na Pogórzu Śląskim, u stóp Beskidu Małego i Beskidu Śląskiego, nad rzeką Białą. Jest stolicą powiatu bielskiego, Euroregionu Beskidy, diecezji bielsko-żywieckiej kościoła rzymskokatolickiego i diecezji cieszyńskiej kościoła ewangelicko-augsburskiego, a także głównym miastem aglomeracji bielskiej.

Johann Friedrich Herbart, Jan Fryderyk Herbart (ur. 4 maja 1776 w Oldenburgu, zm. 11 sierpnia 1841 w Getyndze) – niemiecki filozof, psycholog i pedagog. Uważany za twórcę współczesnej pedagogiki naukowej.

Jego całościowe (holistyczne) spojrzenie na szkołę, gdzie uczeń ma się dowiedzieć, zrozumieć i wykorzystać bez wątpienia należy zaliczać do nowoczesnych koncepcji edukacyjnych. Żądanie, aby nauczanie zawodowe łączyć z kształceniem średnim (dziś nazywane jest to systemem podwójnym) w ówczesnych realiach nie mogło zostać zrealizowane.

Zgodnie z art. 11a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (według stanu na 11 maja 2007 r.) wykształcenie średnie posiada osoba, która:

Prace

Wyznania pedagogiczne I–IX, Jena 1844-1850

Pedagogika domowa w monologach i przemowach. Noworoczny prezent dla matek, Lipsk 1855

Encyklopedia, literatura i metodologia pedagogiki, 2. wydanie: Lipsk 1878

Linki zewnętrzne

Karl Volkmar Stoy w katalogu Katalogu Niemieckiej Biblioteki Narodowej