Karol Adwentowicz - Polski Serwis Naukowy

Grób Karola Adwentowicza i jego żony Ireny na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie, 23 lipca 2008

Karol Adwentowicz (ur. 19 października 1871 w Wielogórze, zm. 19 lipca 1958 w Warszawie) – polski aktor i reżyser teatralny, dyrektor teatrów, m.in. Teatru Kameralnego w Warszawie. Reprezentant szkoły Tadeusza Pawlikowskiego przełomu XIX w XX wieku. Znany z charakterystycznej wibracji głosu. W filmie wystąpił zaledwie dwa razy.

Lekkomyślna siostra – utwór komediowy Włodzimierza Perzyńskiego z 1904 roku, będący jego debiutem teatralnym. Treść komedii ośmieszała obłudę i podwójną moralność ówczesnego społeczeństwa na przykładzie jednej rodziny.
Ksiądz Marek. Poemat dramatyczne w trzech aktach – dramat napisany przez Juliusza Słowackiego w 1843 roku (rozpoczęty wiosną i ukończony w lipcu), wydany w tym samym roku w Paryżu. Jeden z dramatów mistycznych poety. W liście do matki Salomei pisał, że dramat ten należy do trzech tylko utworów (wraz z Księciem niezłomnym i Snem srebrnym Salomei), które czytałby przed Chrystusem. Napisany 8-zgłoskowcem.

Biografia

Występy, początkowo na scenie amatorskiej, rozpoczął 4 lutego 1894. W 1900 został zaangażowany do zespołu Teatru Miejskiego we Lwowie, gdzie grał do 1912, zdobywając sławę jednego z najwybitniejszych aktorów modernistycznych, m.in. dzięki rolom Oswalda w Upiorach H.Ibsena (1907) i Hamleta (1907).

W latach 1914-1915 żołnierz Legionów Polskich, w czasie okupacji więzień Pawiaka.

Krzyżacy – powieść historyczna Henryka Sienkiewicza, która ukazała się po raz pierwszy w czasopiśmie "Tygodnik Ilustrowany" w latach 1897-1900, a w postaci książkowej w roku 1900. Akcja utworu toczy się najprawdopodobniej od 1399 (rok śmierci Królowej Jadwigi) do 1410 (bitwa pod Grunwaldem).
Pawiak – Położone w samym centrum Warszawy więzienie śledcze, popularnie zwane Pawiakiem (nazwa pochodzi od ulicy Pawiej, przy której znajdowała się brama wjazdowa) zostało zbudowane w latach 1830-1836 wg projektu znanego warszawskiego architekta Henryka Marconiego.

W okresie międzywojennym grywał w objazdach i gościnnie (m.in. w inscenizacjach L. Schillera: Hrabia Henryk w Nie-Boskiej Komedii Z. Krasińskiego w 1926; Lucyfer w Samuelu Zborowskim J.Słowackiego w 1927). W latach 1929-1930 kierował Teatrem Miejskim w Łodzi, a od 1932 do wybuchy wojny założonym przez siebie Teatrem Kameralnym w Warszawie. W 1934 zagrał tytułową rolę w filmie Przeor Kordecki — Obrońca Częstochowy w reżyserii Edwarda Puchalskiego. Podczas wojny prowadził bar "Znachor" przy ul. Boduena w Warszawie.

Łódź – miasto wojewódzkie w środkowej Polsce, położone na Wzniesieniach Łódzkich, na dziale wodnym I rzędu Wisły i Odry. Przejściowa siedziba władz państwowych w 1945 roku. Siedziba władz województwa łódzkiego oraz powiatu łódzkiego wschodniego.
IMDb.com (The Internet Movie Database) – największa na świecie internetowa baza aktorów i filmów. Zawiera informacje o artystach i produkcjach z wielu części świata (w tym także polskich). Z bazy możemy się dowiedzieć między innymi o dorobku aktorów (reżyserów, scenarzystów, muzyków i innych osób związanych z produkcją i tworzeniem filmu), przeczytać krótkie syntetyczne biografie (przy niektórych osobach). Baza pozwala również sprawdzić informacje o filmach, serialach i produkcjach telewizyjnych (nawet tych w produkcji), jak również o nagrodach filmowych. Mankamentem bazy jest nieuwzględnianie charakterystycznych znaków diakrytycznych niektórych języków, w tym języka polskiego.

W 1945 kierował Teatrem Śląskim w Katowicach, na przełomie roku 1945/1946 Teatrem Powszechnym w Krakowie, a w latach 1948-1950 Teatrem Powszechnym w Łodzi. Od 1950 był związany na stałe z Teatrem Polskim w Warszawie (m.in. prof. Sonnenbruch w Niemcach L.Kruczkowskiego w 1949).

Jest zaliczany do grona wybitnych polskich aktorów tragicznych 1. połowy XX w., głównie z uwagi na stworzoną przez siebie kreację Hamleta w sztuce Williama Szekspira, w której występował przez 23 lata.

Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.
II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Ostatnie lata życia spędził w Warszawie. W 1960 roku wydano jego Wspominki, które pozostawił po sobie w formie rękopisu.

Spektakle teatralne

Role

Radom

1894 – Odludki i poeta jako Edwin

Teatr Miejski we Lwowie

1900 – Baśń Nocy Świętojańskiej jako Doktór

1900 – Odludki i poeta jako Czesław

1900 – Nasi najserdeczniejsi jako Maurycy

1900 – Dla szczęścia jako Mlicki

1900 – Ksenia jako Dimo Anthimos

1900 – Czerwona toga jako Ardeuil

1901 – Pan Alfons jako Oktaw

1901 – Sobótki jako Jerzy v. Hartwig

1901 – Spuścizna jako Hugo

1901 – Wesele jako Poeta

1901 – Warszawianka jako Młody oficer

1901 – Na jedną kartę jako Karol hrabia Drahomir

1901 – Łapownicy jako Aleksander Żadow

1901 – Popiel i Piast jako Metody

1901 – Bajka jako Robert Well

1902 – Złote runo jako Zygmunt Przecławski

1902 – Zagadka jako Vivarce

1902 – Bracia Lerche jako Juliusz Poraj

1902 – Życie publiczne jako Martin

1902 – Ruy Blas jako Ruy Blas

1902 – Na marne jako Adam

1902 – Urzędowazona jako Obcy mężczyzna

1902 – Zimowa opowieść jako Dworzanin Leontesa

1902 – Nasze szwaczki jako Andrzej

1902 – Wieczór Trzech Króli jako Orsino

1902 – Nierówna miara jako Goński

1902 – Horsztyński jako Szczęsny

1902 – Miss Hobbs jako Wolf Kingsearl

1902 – Intryga i miłość jako Ferdynand

1902 – Azja Tuhaj-Beyowicz jako Adam

1902 – Krzyżacy jako Janusz książę Mazowiecki

1902 – Jeden dzień jako Henryk

1902 – Śpiący rycerze jako Ziemiec

1902 – Miarka za miarkę jako Wincencio

1902 – Manowcami jako Cyryl

1903 – Dom wariatów jako Alfred Klapson

1903 – Tamten jako Kazimierz

1903 – Dyktator jako Bohdan

1903 – Kobieta ze sztyletem jako Leonard

1903 – Na zawsze jako Obcy

1903 – Złocienie jako Henryk hrabia Radoszewski

1903 – Stary mąż jako Stanisław Janikowski

1903 – W noc lipcową jako Paweł Maroński

1903 – Niebezpieczeństwo jako Freydieres

1903 – Nasi dekadenci jako Zdzisław Komorowicki

1903 – Wianek mirtowy jako Władysław

1903 – Sybir jako Zosiej Grygoriewicz Aniuszkin

1903 – Kasztelanka jako Andrzej Jossan

1903 – Gwiazda Syberii jako Zdzisław

1903 – Papla jako Valantin

1903 – Paweł Lange i Tora Parsberg jako Rienne

1903 – Zmartwychwstanie jako Kniaź Dmitrij Niechludow

1903 – Dzika kaczka jako Gregor Werle

1903 – Śnieg jako Tadeusz

1903 – Serdeczne dzieje jako Fabrycio Arcieri

1903 – Safanduły jako Marceli Cavalier

1904 – Interes interesem jako Lucjan Garraud

1904 – Faust jako Doktor Faust

1904 – Antonina Sabrier jako Rene Dangenne

1904 – Poniedziałek karnawałowy jako Hans Rudorff

1904 – Eros i Psyche jako Eros; Stanisław

1904 – Dzieci Waniuszyna jako Konstanty

1904 – Nieporozumienie jako Korski

1904 – Doktor Rentlow jako Stanisław Stanowski

1904 – Tęcza jako Ksawery Barcicki

1904 – Wszystko dobre, co się dobrze kończy jako Bertram

1904 – Labirynt jako Maks de Pogis

1904 – Anonimy jako Henryk Lacreusette

1904 – Capstrzyk jako Von Hoven

1904 – Nitka jedwabiu jako Jonatan

1904 – Konfederaci barscy jako De Choisy

1904 – Lekkomyślna siostra jako Olszewski

1904 – Tkacze jako Becker

1904 – Wesele Sobeidy jako Bogaty kupiec

1904 – Zaszumi las jako Leon Morski

1904 – Betlejem polskie jako Ułan z roku 1831

1905 – Zaczarowane koło jako Jasiek

1905 – Cień jako Aleksander

1905 – Ponad siły jako Holger

1905 – Ijola jako Arno

1905 – Ryszard III jako Georgius, książę Clarencji

1905 – Majster jako Franciszek hrabia Vanin

1905 – Ksiądz Marek jako Kazimierz Pułaski

1905 – Figurantka jako Henryk de Renneval

1905 – Mieszczanie jako Nil

1905 – Na dnie jako Baron

1905 – W jaskini lwa jako Gaston Chalindrey

1905 – Medor jako Bondaine

1905 – Weseli małżonkowie jako Barintin

1905 – Moloch jako Zbigniew

1905 – Karykatury jako Antoni Relski

1905 – Macierzyństwo jako Markiz Alfred di Montefranco

1905 – Birbant jako Jack Worthing

1905 – Mały Eyolf jako Alfred Almers

1905 – Żydzi jako Nachman

1905 – Przeor paulinów jako Adolf Muller

1905 – Gioconda jako Lucio Settala

1906 – Gra jako Kazimierz; Roman Ślarski

1906 – Wujaszek Wania jako Michał Astrow

1906 – Ku miłości jako Jacek Martel

1906 – Złodziej jako Hrabia Karol Czarski

1906 – Piękna Marsylianka jako Crisency

1906 – Dobrodziej złodziei jako Avril

1906 – Odwieczna baśń jako Król

1906 – Milczenie jako Marek Kryszna

Inne teatry

Teatr Miejski im. Słowackiego, Kraków

1908 – Źródełko jako Stefan

1911 – Aglawena i Selisetta jako Meleander (reż. Marian Jednowski)

1921 – Hamlet jako Hamlet (reż. M. Jednowski)

Teatr im. Bogusławskiego, Warszawa

1926 – Róża jako Czarowic (reż. Leon Schiller)

1926 – Nie-Boska komedia jako Mąż (reż. L. Schiller)

Teatr Polski, Warszawa

1928 – Człowiek i nadczłowiek jako Don Juan Tenorio, John Tanner (reż. L. Schiller)

Teatr Narodowy, Warszawa

1933 – Obiad o ósmej jako Larry Renauld (reż. Karol Borowski)

Teatr Kameralny, Warszawa

1935 – Budowniczy Solness jako Solness (reż. Karol Adwentowicz)

Teatr Miejski im. Wyspiańskiego, Katowice

1945 – Zemsta jako Cześnik (reż. Wilam Horzyca)

1945 – Lompa jako Józef Lompa (reż. Stanisław Kwaskowski)

Teatr Powszechny im. Żołnierza Polskiego, Kraków

1945 – Burmistrz Stylmondu jako Cyryl Van Belle (reż. Emil Chaberski)

1946 – Dwa teatry jako Dyrektor teatru (reż. Irena Grywińska)

1946 – Tajemnica lekarska jako Profesor (reż. I. Grywińska)

Teatr Polski, Bielsko-Cieszyn

1947 – W małym domku jako Doktor (reż. K. Adwentowicz)

Teatr Wojska Polskiego, Łódź

1947 – Burza jako Prospero (reż. L. Schiller)

Teatr Powszechny, Łódź

1948 – Lisie gniazdo jako Horacy Gidens (reż. K. Adwentowicz)

1948 – Madzieja jako Kobus (reż. K. Borowski)

1949 – Klub kawalerów jako Sobieniewski (reż. K. Adwentowicz)

1949 – Dwa teatry jako Dyrektor (reż. I. Grywińska)

1949 – Przełom jako Komendant Krążownika "Aurora" (reż. K. Adwentowicz)

1950 – Niemcy jako Profesor Sonnenbruch (reż. I. Grywińska)

Teatr Polski, Warszawa

1953 – Horsztyński jako Ksawery Horsztyński (reż. Edmund Wierciński)

1955 – Lorenzaccio jako Filip Strozzi (reż. E. Wierciński)

Teatr Ludowy, Warszawa

1957 – Upiory jako Pastor Manders (reż. K. Adwentowicz)

Inscenizacje

1946 – Ojciec – Teatr Powszechny im.Żołnierza Polskiego w Krakowie, potem – Teatr Miejski im. Jaracza Olsztyn

1947 – W małym domku – Teatr Polski, Bielsko-Cieszyn

1948 – Lisie gniazdo – Teatr Studio w Warszawie, potem Teatr Powszechny w Łodzi

1949 – Klub kawalerów – Teatr Powszechny w Łodzi

1949 – Przełom – Teatr Powszechny w Łodzi

1957 – Upiory – Teatr Ludowy w Warszawie

Wojciech Romuald Bogusławski herbu Świnka (ur. 9 kwietnia 1757 w Glinnie, zm. 23 lipca 1829 w Warszawie), polski aktor, śpiewak operowy, reżyser, pisarz, dramatopisarz, tłumacz; propagator ideologii oświecenia, mason; dyrektor Teatru Narodowego w Warszawie i założyciel teatru w Kaliszu; ojciec teatru polskiego; ojciec Stanisława.
Radom – miasto z prawami powiatu w centralno-wschodniej Polsce, w województwie mazowieckim nad rzeką Mleczną. Największy ośrodek miejski w widłach Wisły i Pilicy. Czternaste co do wielkości miasto w Polsce. Siedziba kurii diecezji radomskiej i powiatu radomskiego. Centrum administracyjne i kulturalne ziemi radomskiej.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)