Karol Edward Stuart - Polski Serwis Naukowy

Karol Edward Stuart

Clementina Walkinshaw

Charles Edward Louis John Casimir Silvester Severino Maria Stuart, nazywany Bonnie Prince Charlie (ang. Śliczny Książę Karolek) lub Młodszym Pretendentem (ur. 31 grudnia 1720 w Rzymie, zm. 31 stycznia 1788 w Rzymie) – pretendent do tronu brytyjskiego jako Karol III.

Bazylika św. Piotra na Watykanie (wł. Papale Basilica Maggiore di San Pietro in Vaticano) – zbudowana w latach 1506-1626 rzymskokatolicka bazylika na placu św. Piotra na Watykanie.

II powstanie jakobickie ("Druga Wielka Rebelia", "powstanie 45 roku") – powstanie zorganizowane przez "Młodego Pretendenta", księcia Karola Edwarda Stuarta, syna Jakuba II. Jako jedyne z powstań szkockich miało pełne szanse na powodzenie.

Był synem Jakuba Stuarta i Marii Klementyny Sobieskiej, wnukiem obalonego Jakuba II, króla Szkocji, Anglii i Irlandii oraz prawnukiem Jana III Sobieskiego, króla Polski. Zwolennicy jego ojca zwani jakobitami bezskutecznie próbowali go osadzić na tronie brytyjskim. W 1745 Karol Edward wywołał w Szkocji powstanie, które po początkowych sukcesach zakończyło się krwawą klęską - książę zdołał uciec w przebraniu kobiety. Jego ucieczka stała się kanwą romantycznej szkockiej legendy i popularnej pieśni ludowej (śpiewanej do dzisiaj jako kołysanka) pt. "Skye Boat Song". W 1766 zmarł ojciec Karola Edwarda, a jakobici obwołali Karola Edwarda nowym pretendentem do tronu jako Karol III. Papież Klemens XIII, który wspierał poprzedniego pretendenta, nie poparł pretensji Karola Edwarda.

Legenda (łac. legenda – to co powinno być przeczytane) – w literaturze opowieść posługująca się elementami niezwykłości oraz cudowności, związanej z życiem świętych i męczenników. Informuje o powstaniu jakiegoś miasta lub państwa, zawiera zdarzenia historyczne, najczęściej występuje w niej jakiś bohater lub rycerz. Często osnuta na wątkach ludowych i apokryficznych; rozpowszechniona w średniowieczu. Pierwotnie przekazywana ustnie, następnie zapisywana.

Jakub II, ang. James II (ur. 14 października 1633, zm. 16 września 1701) – od 1685 król Anglii oraz król Szkocji jako Jakub VII (szk.-gal. Seumas VII). Młodszy syn Karola I i Henrietty Marii Burbon, córki Henryka IV, króla Francji, brat i następca Karola II, ostatni katolicki król Anglii i ostatni król, który rządził w sposób absolutny.

28 marca 1772, w Paryżu 52-letni Karol Edward poślubił per procura 20-letnią księżniczkę Ludwikę Stolberg-Gedern. Swoją żonę poznał 14 kwietnia 1772, we włoskim mieście Macerata, kiedy ceremonię zaślubin powtórzono w obecności obojga nowożeńców. Para zamieszkała w Rzymie, ale w 1774 przeniosła się do Florencji – wtedy Karol Edward zaczął używać tytułu hrabiego Albany. W 1780 Ludwika zostawiła męża, tłumacząc, że ten znęcał się nad nią psychicznie. Opinia publiczna uwierzyła Ludwice, a przymknęła oka na fakt, że Ludwika od dłuższego czasu żyła w związku z włoskim poetą – hrabią Vittorio Alfieri. Karol Edward nie doczekał się potomstwa ze swoją żoną, ale jego kochanka Clementina Walkinshaw urodziła córkę:

Jan III Sobieski herbu Janina (ur. 17 sierpnia 1629 w Olesku, zm. 17 czerwca 1696 w Wilanowie) – król Polski i wielki książę litewski od 1674, hetman wielki koronny od 1668, hetman polny koronny od 1666, marszałek wielki koronny od 1665, chorąży wielki koronny od 1656.

Książę Jakub Franciszek Edward Stuart, ang. James Francis Edward Stuart/Stewart (ur. 10 czerwca 1688; zm. 1 stycznia 1766) – pretendent do tronu Szkocji i Anglii z ramienia jakobitów jako Jakub III (w Anglii) i VIII (w Szkocji).

Charlotte Stuart, księżną Albany (29 października 1753 – 17 listopada 1789), kochankę Ferdinanda Maximiliena Mériadeca de Rohan, arcybiskupa Bordeaux, matkę:

Marie Victoire Adélaïde de Rohan (1779–1836), trzykrotną mężatkę i matkę syna,

Charlotte Maximilienne Amélie de Roehenstart (1780–1806), zmarłą w połogu razem z dzieckiem,

Charles Edward Augustus Maximilian de Roehenstart (Rohan+Stuart) (1784–1854), zmarłego bezdzietnie.

W 1783 Karol Edward legitymizował córkę i nadał jej tytuł księżnej Albany oraz Jej królewskiej wysokości. Tytuły te nie dały Charlotte praw odziedziczenia po ojcu jego pretensji do tronu Anglii. Przez kolejne pięć lata córka mieszkała z ojcem we Florencji. Karol Edward zmarł w 1788 i został pochowany w bazylice katedralnej we Frascati, gdzie jego brat był biskupem. Po śmierci brata w 1807, ich prochy zostały razem pochowane w Bazylice św. Piotra na Watykanie, razem z prochami ich rodziców.

Florencja (wł. Firenze, MAF: [fiˈrɛnʦe]) – miasto w środkowych Włoszech, nad Arno, u stóp Apenin, stolica Toskanii i prowincji Florencja, 366 tys. mieszkańców (2006).

Bibliografia

Grzybowski S., Pretendenci i górale : z dziejów unii szkocko-angielskiej, Warszawa: Wiedza Powszechna 1971.

Linki zewnętrzne

"Skye Boat Song"