Karol Semik - 1913-1964 - Polski Serwis Naukowy

Karol Semik (ur. 26 września 1913 w Hermanicach, zm. 7 maja 1964 w Cieszynie) – polski działacz spółdzielczy i związkowy na Śląsku Cieszyńskim (Zasłużony Działacz Ruchu Spółdzielczego), członek Robotniczego Stowarzyszenia Kulturalno-Oświatowego "Siła", żołnierz Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie.

Reims, miasto i gmina w północno-wschodniej części Francji w regionie administracyjnym Szampania-Ardeny, w departamencie Marna. Położone w odległości ok. 160 km od Paryża nad rzeką Vesle.

Goleszów (niem. Golleschau, cz. Holešov ve Slezsku) - wieś gminna położona w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, zamieszkana przez ok. 4 000 osób.

Młodość

Syn Ferdynanda Semika i Marii z domu Matuszek. Uczęszczał do Katolickiej Szkoły Podstawowej w Ustroniu (obecnie PSP nr 1).

Po ukończeniu nauki zawodu kupieckiego w 1932 Karol Semik rozpoczął pracę w Ogólnym Stowarzyszeniu Spółdzielni Spożywców w charakterze ekspedienta. W 1936, na 15-lecie działalności gospodarczej, wybudowano i oddano do użytku sklep w Goleszowie a nad nim mieszkanie dla pracownika. Tym pracownikiem był właśnie Karol Semik.

Cieszyn (czes. Těšín, łac. Tessin, niem. Teschen) – miasto powiatowe w województwie śląskim, nad rzeką Olzą, na Pogórzu Śląskim. Historyczna stolica Śląska Cieszyńskiego. Miasto leży na granicy z Republiką Czeską i do czasu wprowadzenia postanowień układu z Schengen (21 grudnia 2007) było tam zlokalizowane największe drogowe przejście graniczne południowej Polski.

Bielsko (niem. Bielitz, czes. Bílsko) – do 1950 samodzielne miasto na Śląsku Cieszyńskim. Po połączeniu z Białą Krakowską, obszar miasta stanowi zachodnią część historycznego centrum Bielska-Białej.

Działał w Robotniczym Stowarzyszeniu Kulturalno-Oświatowym "Siła". Grał w piłkę nożną, występował jako jeden z grupy najlepszych graczy i przez szereg lat bronił na meczach barw ustrońskiej "Siły".

W czasie okupacji przez pewien czas pracował w sklepie "Auffanggesellschaftu" w Goleszowie.

Służba wojskowa

Został przymusowo wcielony do Wehrmachtu. Pierwszy raz w niemieckiej armii zameldował się 24 lutego 1942, a ostatni raz- 31 maja 1943. Jego żetonem rozpoznawczym był: 1710- 2./l.A.E.A. 28 (tzn. Batterie leichte Artillerie-Ersatz-Abteilung 28) – 2 bateria 28 Zapasowego Batalionu Artylerii Lekkiej.

24 lutego jest 55. dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 310 (w latach przestępnych 311) dni. W latach przestępnych dzień ten jest zdwajany.

Donieck (ukr. Донецьк, ros. Донецк, do 1924 Juzowka (lub Juzow), od 1924 do 1961 Stalino) – miasto we wschodniej części Ukrainy, nad rzeką Kalmius (ukr. Кальміус). Stolica obwodu donieckiego. Główny ośrodek przemysłowy w Donieckim Zagłębiu Węglowym.

7 kwietnia 1942 stacjonował we francuskim St. Avold koło Metz i przeszedł do 370 Dywizji Piechoty, gdzie pełnił funkcję Nachschubfűhrera. Od 10 kwietnia 1942 przynależał do 3 szwadronu 370 kolumny transportowej (3. Schwadron Fahrkolonne 370). Stacjonował w Reims (kwiecień/ maj 1942), w czerwcu 1942 został odtransportowany na Wschód, przebywał nad rzeką Mius (lipiec 1942), w Rostowie nad Donem (sierpień 1942) i na Kaukazie (od września 1942).

Wehrmacht – niemieckie siły zbrojne okresu III Rzeszy. Zostały utworzone 16 marca 1935 roku wbrew traktatowi wersalskiemu zastępując Reichswehrę. Powstały po wprowadzeniu przez Adolfa Hitlera powszechnej służby wojskowej. W skład Wehrmachtu wchodziły niezależne od siebie i posiadające własne sztaby generalne; wojska lądowe (Heer), lotnictwo (Luftwaffe) i marynarka wojenna (Kriegsmarine).

Franciszek Zawada (ur. 10 września 1898 w Kamesznicy, zm. ?) – polski działacz spółdzielczy i związkowy na Śląsku Cieszyńskim, działacz Robotniczego Stowarzyszenia Kulturalno-Oświatowego "Siła", od 1924 członek zarządu, a w latach 1950-1960 prezes Spółdzielni Spożywców w Ustroniu. Działał w Klasowym Związku Zawodowym Metalowców, a potem kolejno w PPS, PPR i PZPR.

27 listopada 1942 zachorował, 12 grudnia 1942 trafił do lazaretu wojennego Kriegslazarett 1/607 w Stalino (obecnie Donieck). 22 grudnia 1942 trafił z punktu zbornego chorych Krankensammelstelle we Lwowie do lazaretu rezerwowego Reservelazarett w Bad Schandau koło Drezna. Przebywał tam do 9 lutego 1943, skąd jako zdolnego do funkcjonowania garnizonowego przydzielono go do szwadronu zdrowiejących 8 Zapasowego Batalionu Transportowego w Wadowicach.

Chorzów (niem. Königshütte, od 1922 do 1934 r. Królewska Huta) – miasto w Polsce położone na Górnym Śląsku, w województwie śląskim, w centrum Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP), lokalny ośrodek gospodarczy oraz kulturalny. Jest miastem na prawach powiatu.

21 kwietnia 1943 został przeniesiony ze szwadronu marszowego 8 Zapasowego Batalionu Transportowego w Bielsku do 8 Rezerwowego Batalionu Artylerii Lekkiej w Chorzowie. 30 maja 1943 odszedł do poczty polowej nr 30634 A przy sztabie 8 Rezerwowego Batalionu Artylerii.

Od 31 maja 1943 należał do 2 baterii 8 Rezerwowego Batalionu Artylerii, utworzonej 1 października 1942 w Metz z 8 Zapasowego Batalionu Artylerii. Po jakimś czasie został przeniesiony do Auch, a następnie w rejon Nicei.

Finalny stopień służbowy Karola Semika nie jest znany, ale wg ostatniej wzmianki w zachowanych aktach z dnia 22 grudnia 1942 był on starszym kierowcą (niem. Oberfahrer).

Co jakiś czas przesyłał kartki lub listy z frontu. Zbiegł z armii niemieckiej i dostał się do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Walczył na froncie zachodnim, m.in. we Francji, gdzie pozostał jeszcze kilkanaście miesięcy po zakończeniu wojny.

Lata powojenne

Po zakończeniu działań wojennych nieskutecznie próbował sprowadzić rodzinę na Zachód, pisał listy pod pseudonimem. Wrócił do kraju, tak jak inni przedwojenni pracownicy spółdzielni: Karol Łukosz, Korneliusz Madzia i Karol Kisza. Wrócił też do pracy w spółdzielni, najpierw w charakterze zaopatrzeniowca a następnie magazyniera. Z powodu przeszłości w Wehrmachcie i Armii Andersa nie mógł szybko awansować.

Działał w Związku Zawodowym Pracowników Spółdzielczych, a przez jedną kadencję był przewodniczącym Rady Zakładowej. Poza tym, był głównym organizatorem wycieczek spółdzielców z regionu na mecze piłkarskie.

W 1956 przeprowadził się z rodziną na do mieszkania służbowego (do tzw. „Pustelnikówki”) przy ul. 22 Lipca (ob. ul. Daszyńskiego) w Ustroniu. Po zlikwidowaniu w spółdzielniach działów transportowych i utworzeniu Spółdzielni Usług Transportowych, Karol Semik został w 1961 przeniesiony służbowo na kierownika filii w Ustroniu. Pracował w Domu Spółdzielczym przy ul. Partyzantów 1, oddanym uroczyście do użytku jeszcze przed wojną 28 czerwca 1931.

Otrzymał odznakę Zasłużonego Działacza Ruchu Spółdzielczego. Przyjaźnił się m.in. z Robertem Grünkrautem i Franciszkiem Zawadą.

Śmierć

Z powodu słabej krzepliwości krwi dostał skierowanie na VII pawilon Szpitala Śląskiego w Cieszynie. Trafił tam w 7 kwietnia 1964. Zmarł na białaczkę 7 maja 1964. Został pochowany na cmentarzu w Ustroniu, obok mogiły wielkiego społecznika tego miasta, pastora kościoła ewangelicko-augsburskiego Karola Kotschego.

Wywód genealogiczny

Przypisy

8 października 1939 woj. śląskie, Zagłębie Dąbrowskie, cz. Krakowskiego i Żywiecczyzna zostały włączone do III Rzeszy (tzw. Rejencja Katowicka Prowincji Górnośląskiej); wywierając presję większość mieszkańców wpisano na tzw. volkslistę; ponad 40 tys. obywateli polskich z tych obszarów wcielono do Wehrmachtu /Nowa Encyklopedia Powszechna PWN, t. 6, s. 240/.
Robert Grünkraut (1905-1965) zesłany na Syberię, żołnierz Armii Andersa, uczestnik bitwy pod Monte Cassino, po wojnie został kierownikiem masarni Spółdzielni Spożywców w Ustroniu. (więcej w: Pamiętnik Ustroński – rocznik 8, red. J. Pilch, Towarzystwo Miłośników Ustronia, Ustroń 1995, s.13-45).

Źródła

Akta Deutsche Dienststelle fűr die Benachrichtigung der nächsten Angehőrigen von Gefallenen der ehemaligen deutschen Wehrmacht.

Pamiętnik Ustroński – rocznik 8, red. J. Pilch, Towarzystwo Miłośników Ustronia, Ustroń 1995.