Karol VII, zwany Zwycięskim (le Victorieux, ur. 22 lutego 1403 w Paryżu, zm. 22 lipca 1461 w Mehun-sur-Yèvre), król Francji w latach 1422-1461 (koronowany w 1429), z dynastii Walezjuszy. Syn Karola VI Szalonego i Izabeli Wittelsbach, córki Stefana III, księcia Bawarii. Brat dwóch królowych Anglii: Izabeli i Katarzyny.

Wczesne lata życia

Jako piąty syn króla Karola VI, młody Karol nie był przewidziany do dziedziczenia tronu Francji. Jednak jego starsi bracia umierali bezdzietnie w bardzo młodym wieku. Jeszcze przed jego narodzeniem zmarli jego dwaj najstarsi bracia, obaj noszący imię Karol (pierwszy w 1386, drugi w 1400 r.). Kolejny z braci, Ludwik, zmarł w roku 1415 r., a czwarty, Jan, w 1417 r. Po jego śmierci Karol pozostał jedynym żyjącym synem swojego ojca. Jako następca tronu przyjął tytuł delfina Francji. Otrzymał również tytuły księcia de Berry i Turenii, hrabiego Poitiers i Ponthieu.

Karol VII adoruje Maryję i Dzieciątko Jezus

14-letni Karol został od razu rzucony w wir wielkiej polityki. Jego ojciec cierpiał na chorobę psychiczną i od lat pogrążony był w obłędzie. O władzę nad Francją walczył dwa nienawidzące się stronnictwa - armaniaków (popieranych przez delfina) i Burgundczyków. Od 1415 r. Francja była najeżdżana przez króla Anglii Henryka V, który rościł sobie prawa do korony francuskiej. Cieszył się on sympatią stronnictwa Burgundczyków.

Już w maju 1418 r. delfin Karol musiał uciekać z Paryża przed wojskami księcia Burgundii Jana bez Trwogi. Wkrótce jednak rozpoczęły się rozmowy między stronnictwami, które miały na celu przywrócić pokój w królestwie. W lipcu 1419 r. Karol i Jan spotkali się na moście w Pouilly niedaleko Melun i tam zawarli porozumienia. Do następnego spotkania doszło 10 września tegoż roku na moście w Montereau. Książę Burgundii został wówczas zamordowany przez dworzan Karola, którzy pomścili w ten sposób swojego dawnego pana, księcia Ludwika Orleańskiego, zamordowanego na rozkaz Jana w 1407 r. Wydarzenie to zaprzepaściło ostatnią szansę na pokój we Francji. Wojna domowa rozgorzała na nowo, a nowy książę Burgundii, Filip III Dobry, otwarcie poparł Anglików.

W swoich młodzieńczych lata Karol był uważany za odważnego dowódcę. Jako delfin tylko raz prowadził armię w polu. Ubrany był w trójkolorowy strój (czerwono-biało-niebieski), a jego znakiem heraldycznym była zaciśnięta dłoń trzymająca obnażony miecz. Podczas tej kampanii musiał jednak zrezygnować z bitwy z Anglikami. Największy cios spadł na delfina w 1420 r. Jego matka, królowa Izabela, podpisała w imieniu swojego niezrównoważonego psychicznie męża traktat w Troyes, który to wydziedziczał jego (delfina) (królowa ogłosiła, że jest nieślubnym dzieckiem) i przekazywał tron Francji siostrze Karola, Katarzynie, która poślubiła Henryka V.

Zagrożony Karol uciekł na dwór Jolanty Aragońskiej, która udzieliła schronienia delfinowi i ożeniła go ze swoją córką, Marią.

"Król z Bourges"

Koronacja Karola VII w Reims

Król Karol VI zmarł w 1422 r. Dla stronnictwa armaniaków delfin został królem Karol VII. Karol był jednak nadal tytułowany delfinem, a przeciwnicy nazywali go "królem z Bourges", gdzie mieścił się dwór Karola. Na mocy traktatu w Troyes królem Francji okrzyknięty został kilkumiesięczny król Anglii, Henryk VI (Henryk V zmarł w sierpniu 1422 r.). Anglicy i ich stronnicy kontrolowali terytoria północnej Francji wraz z Paryżem. Wpływy stronników delfina sięgały tylko do Loary.

Działania wojny stuletniej trwały więc nadal, ale sukcesy odnosili tylko Anglicy. Spychali oni stronników Karola coraz bardziej na południe. W stronnictwie armaniaków zapanował marazm, który udzielił się także Karolowi. Nieliczne próby przeciwdziałania operacjom angielskim kończyły się porażkami. Karol rozważał nawet możliwość ucieczki na Półwysep Iberyjski i pozostawienie Francji na łasce Anglików. Kiedy w październiku 1428 r. Anglicy oblegli Orlean, ostatnią twierdzę armaniaków na północ od Loary wydawało się, że dni "króla z Bourges" są policzone.

Rok później, w 1429 r., na dworze Karola pojawiła się Joanna d'Arc, dziewczyna ze wsi Domrémy-la-Pucelle na pograniczu Szampanii i Lotaryngii. Twierdziła ona, że przemówił do niej Bóg, który nakazał jej wyrzucić Anglików z Francji. 10 marca Joanna przybyła do zamku Chinon, gdzie rezydował Karol, spędzając czas na dworskich zabawach. Według legendy Karol, chcąc poddać Joannę próbie, postawił na swoim miejscu jednego z dworzan, a sam ukrył się między sługami. Joanna rozpoznała go jednak i powiedziała: Idź do Reims, szlachetny delfinie, tam będziesz namaszczony i koronowany, tam staniesz się namiestnikiem Pana Niebios i królem Francji.

Karol dał się przekonać słowom Joanny i powierzył jej dowództwo nad wojskami, które wyruszyły na odsiecz Orleanowi. Wyprawa zakończyła się nieoczekiwanym sukcesem. 8 maja 1429 r. Anglicy odstąpili od Orleanu. W ciągu miesiąca Francuzi oczyścili z Anglików dolinę Loary. 17 lipca 1429 r. w zdobytym mieście Reims Karol VII został koronowany na króla Francji.