|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: Paul Ehrlich (ur. 14 marca 1854 w Strzelinie, zm. 20 sierpnia 1915 w Bad Homburg) – niemiecki chemik i bakteriolog. Wynalazca salwarsanu – pierwszego w miarę skutecznego lekarstwa przeciwko kile stoso... W dniach 18 - 20 czerwca 2012 r. w Sewilli, Hiszpania, odbędzie się 10. konferencja nt. logiki oraz podstaw teorii gier i podejmowania decyzji.
Teoria gier to matematyczna metoda analizy sytuacji, w których sukces danej osoby jest uzależniony od wyborów innych. Dziedzina pierwotnie postrzegana jako tak... Naukowcy europejscy rzucają nieco światła na jedną z największych tajemnic życia: dlaczego niektórym lepiej się pracuje wczesnym rankiem, a inni zyskują wigor dopiero wieczorem? Zespół naukowców prowadzony przez profesor Christinę Schmidt z Badawczego Centrum Cyklotronowego p... W Polsce moczenie nocne dotyczy aż 240 tys. dzieci w wieku od 5 do 14 lat. Problem ten jest często bagatelizowany, tymczasem jego skutki psychiczne i zdrowotne mogą być bardzo poważne - mówili lekarze 14 kwietnia na konferencji prasowej w Warszawie. Jak przy... Nocne hałasy, takie jak huk przelatującego samolotu bądź odgłosy ruchu ulicznego, mogą spowodować wzrost ciśnienia krwi, nawet jeżeli nie budzą ze snu - takie są wyniki nowego badania przeprowadzonego w ramach finansowanego ze środków UE projektu HYENA (Hypertensio...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 KarpatorusiniCzy wiesz że...? Świadomość narodowa to w wymiarze jednostkowym poczucie przynależności z określonym narodem, z kolei w wymiarze zbiorowym jest to poczucie więzi kulturowo-etnicznej ze świadomością ciągłości historycznej Czas wschodnioeuropejski (ang. Eastern European Time, EET) – strefa czasowa, odpowiadająca czasowi słonecznemu południka 30°E, który różni się o 2 godziny od uniwersalnego czasu koordynowanego (UTC+2:00). Adolf Dobrianskyj (ur. 1817, zm. 1901 w Innsbrucku) – rusiński działacz społeczny i kulturalny, namiestnik (żupan) autonomicznego Ruskiego Kraju w Królestwie Węgier.  Karpatorusini – nazwa powstała jako zbiorcze określenie ruskiej ludności zamieszkującej północne zbocza Karpat (Łemkowie), oraz północne regiony Królestwa Węgier – Rusinów z okolic Preszowa (Szarysz) na wschodniej Słowacji, Rusinów z Zakarpacia, Rusinów Panońskich. Przez Węgrów nazywani byli rutének i byli jedną z najbardziej dyskryminowanych mniejszości na terenie Węgier oraz najbardziej zapóźnioną pod względem rozwoju świadomości narodowej, rozwoju gospodarczego i struktury społecznej. W roku 1910 89% ludności utrzymywało się z pracy na roli, a 78% było analfabetami. Rusini Panońscy- Rusini w Panonii (rusiński: Руснаци lub Русини, chorwacki/serbski: Rusini/Русини). Jest to słowiańska grupa etniczna zamieszkująca tereny Serbii i Chorwacji, gdzie są oficjalnie uznawani za oddzielny naród, choć często łączy się ich z innymi rusińskimi grupami etnicznymi (z Ukrainy, Słowacji, Rumunii, Czech, Węgier i Polski) lub nawet uważa za Ukraińców.
Ukraińcy (Українці) – naród słowiański mieszkający w Europie wschodniej, głównie na Ukrainie (także w krajach sąsiednich: w Rosji, Białorusi, Polsce, Słowacji i Mołdawii), zaliczający się do Słowian wschodnich. HistoriaPierwsze działania w kierunku rozwoju rusińskiego ruchu narodowego podjął w latach 1848-1849 Adolf Dobrianskyj. Rozpoczął on starania o utworzenie osobnej jednostki administracyjnej na terenach zamieszkanych przez Rusinów. Udało mu się wywalczyć utworzenie osobnego komitatu (Ruskiego Kraju – z połączenia 4 jednostek: Bereg, Máramaros, Ung i Ugocsa), a on sam został żupanem tego dystryktu. Równocześnie kilkudziesięciu Rusinów zajęło stanowiska urzędnicze. Jednak już w 1850 okręg ten został zlikwidowany. Zakarpacie (także Podkarpacie, Ruś Zakarpacka lub Podkarpacka, Ukraina Zakarpacka lub Podkarpacka; ukr. Закарпаття – Zakarpattia, węg. Kárpátalja, rum. Transcarpatia, cz. i słow. Podkarpatská Rus) – region historyczny w dzisiejszej zachodniej Ukrainie, na pograniczu Polski, Słowacji, Węgier i Rumunii. O jego odrębności decyduje przede wszystkim fakt, że jest to jedyny region na południe od Karpat zamieszkany przez ludność wschodniosłowiańską.
Austro-Węgry (t. Monarchia Austro-Węgierska; niem. Österreich-Ungarn, węg. Osztrák-Magyar Monarchia) – państwo związkowe w Europie Środkowej istniejące w latach 1867–1918. Po wojnie włosko-austriackiej 1866 roku i przegranej Austrii wzrosło znaczenie Węgier. To z kolei spowodowało ograniczenie autonomii rusińskiej, dlatego inteligencja rusińska skupiła się na obronie kultury i języka. W 1866 powstało Towarzystwo Świętego Bazylego, wspierające rusińską działalność kulturalną. Czas środkowoeuropejski (ang. Central European Time, CET) – strefa czasowa, odpowiadająca czasowi słonecznemu południka 15°E, który różni się o 1 godzinę od uniwersalnego czasu koordynowanego (UTC+1:00).
Szarysz (słc. Šariš, łac. comitatus Sarossiensis, niem. Scharosch, węg. Sáros) - region historyczny, geograficzny i etnograficzny we wschodniej Słowacji. W 1868 w Austro-Węgrach uchwalono liberalną ustawę narodowościową, jednak nie polepszyło to sytuacji Rusinów. W 1869 zamknięto jedyne gimnazjum rusińskie w Użhorodzie. Na początku lat 70. XIX wieku nowy biskup greckokatolicki w Mukaczewie, István Pankovics, rozwinął akcję zwalczania moskalofilstwa. Wielu nauczycieli-Rusinów przeniesiono w inne rejony Węgier, w 1873 zabroniono kształcenia księży w Wiedniu. Królestwo Węgier (węg. Magyar Királyság, niem. Königreich Ungarn, słow. Uhorské kráľovstvo, rum. Regatul Ungariei, chorw. Kraljevina Ugarska, serb. Краљевина Угарска, łac. Regnum Hungariae) – państwo istniejące w Europie Środkowej od roku 1000 do 1946, z krótką przerwą w latach 1918-1920 oraz 1944-1945, kiedy to władzę przejęli węgierscy faszyści i utworzyli tzw. Państwo Węgierskie.
Łemkowie (l.poj. Łemko, kobieta to Łemkynia) – wschodniosłowiańska, rusińska grupa etniczna (grupa etnograficzna) zamieszkująca historyczny region Galicji, Zakarpacia oraz północną część Słowacji. W latach 80. XIX wieku rusiński ruch narodowy podzielił się na dwie grupy: małą, zrzeszającą zwolenników Słowiańszczyzny, oraz dużo większą – zwolenników kultury węgierskiej. W latach 90. XX wieku prof. Paul Robert Magocsi oraz prof. Paul Best zaliczyli tę mniejszość autochtoniczną do narodu karpatoruskiego. Twierdzą oni, że na terenie obecnej Polski, Słowacji, Ukrainy i Serbii mieszka około 1 200 000 społeczność o proweniencji karpatoruskiej. Współcześnie mieszkający na Ukrainie podkreślają swoją odrębność od Ukraińców m.in. poprzez demonstracyjne ignorowanie obowiązującego w tym kraju czasu wschodnioeuropejskiego i zegarki ustawiają według czasu środkoweuropejskiego, według którego liczono na Zakarpaciu czas przed wojną. Ruski Krstur (dawniej też Бач Керестур – Bacz Kerestur; serb. Руски Крстур – Ruski Krstur, rus. Руски Керестур – Ruski Kerestur, chorw. Ruski Krstur, węg. Bácskeresztúr) – miasto w gminie Kula okręgu zachodniobackiego serbskiej Wojwodiny. 5557 mieszkańców w 2002.
Paul Joseph Best (ur. 10 lipca 1939 w Bridgeport, syn Josepha i Pauliny z domu Perun, ) - profesor dr; amerykański profesor studiów euroazjatyckich na wydziale nauk politycznych Uniwersytetu Stanowego Southern Connecticut w New Haven. Jest wiceprezydentem Lemko Association (Lemko Sojuz) oraz członkiem Carpathian Institute i Carpatho-Rusyn Society (USA). Przypisy
LiteraturaLinki zewnętrzneZobacz teżKomitat (z łac. commitatus; węg. megye, chorw. županija, słowacki župa) - jednostka administracyjna I rzędu w podziale administracyjnym Węgier oraz Chorwacji, odpowiadająca polskiemu województwu.
Paul Robert Magocsi (ur. 1945 New Jersey, USA) amerykański historyk oraz profesor nauk politycznych, przewodniczący Światowej Rady Rusinów w latach 2005-2009, rusiński działacz narodowy, zwolennik autonomii Zakarpacia, Szkołę średnią ukończył w New Jersey, następnie studia kontynuował na Rutgers University, które ukończył w 1966. Pracę doktorską napisał i obronił na Princeton University w 1972. Do 1973 wykładowca na Harvard University oraz członek prestiżowego Harvard Society of Fellows w latach 1973-1976. Od roku 1980 jest wykładowcą historii oraz nauk politycznych na University of Toronto oraz kierownikiem Ukrainian Studies. Od 1996 jest członkiem Royal Society of Canada. Od roku 2005 do 2009 był przewodniczącym Światowej Rady Rusinów. Na X Światowym Kongresie Rusinów w Ruskim Keresturze (Serbia) został członkiem honorowym Światowej Rady Rusinów. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
