Karty - Polski Serwis Naukowy

Karty do gry

kolory w grze w karty:
1 – trefl
2 – karo
3 – kier
4 – pik

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
związanych z kartami

Karty do gry – papierowe lub plastikowe przybory do gier karcianych.

Prawdopodobnie były już znane w Chinach przed X wiekiem. Powstały na skutek przeniesienia na papier notacji używanej w czasie gry w Kości; niektóre karty wywodzą się także z chińskich papierowych pieniędzy – uważa się, że w najstarszych grach używano prawdziwych banknotów.

Do Europy karty trafiły około XIV i zostały spopularyzowane po rozpowszechnieniu się druku wynalezionego przez Johannesa Gutenberga. Już w 1329 roku, za papieża Jana XXII, synod w Würzburgu wydał zakaz uprawiania hazardu, w tym gry w karty, w kości, szachy i w kule.

Gra fabularna (inaczej RPG, z ang. role-playing game, nieraz zwana grą wyobraźni, potocznie erpegiem lub rolplejem) – gra, w której gracze (od jednego do kilku) wcielają się w role fikcyjnych postaci. Cała rozgrywka toczy się w fikcyjnym świecie, istniejącym tylko w wyobraźni grających. Jej celem na ogół jest rozegranie gry według zaplanowanego scenariusza i osiągnięcie umownie określonych lub indywidualnych celów, przy zachowaniu wybranego zestawu reguł, zwanego mechaniką gry.
Wróżenie (wróżbiarstwo, dywinacja) – zespół czynności związanych z próbami przepowiadania przyszłości z pomocą specjalnych przedmiotów i technik, a według niektórych interpretacji także sił nadnaturalnych. W środowisku naukowym wróżenie uznawane jest za pseudonaukę. Na chwilę obecną nie istnieje żaden dowód w jakikolwiek sposób potwierdzający skuteczność wróżenia.

Wykonuje się je z kilku warstw papieru, od trzydziestu lat powlekanego cienką warstwą plastiku – karty z samego plastiku się nie przyjęły. Wykonuje się także karty o mniejszych wymiarach, wygodne przy stawianiu pasjansów, oraz większe, lepiej widoczne na scenie w czasie pokazów. Dziś standarowe wymiary karty wynoszą: 89x57mm.

Kości - popularna gra dla 2-4 osób, w której gracze turlają 5 typowymi sześciennymi kostkami, by uzyskać określone układy oczek, za które otrzymuje się punkty. Celem gry jest uzyskanie największej ilości punktów. Wbrew pozorom nie jest to gra zależna tylko od szczęścia -- liczy się w niej raczej umiejętność kalkulacji.
Język Québec oraz Ontario, Nouveau-Brunswick, – ok. 8 mln osób. Ok. 201 milionów używa francuskiego na całym świecie jako języka głównego (oszacowanie z r. 2009 wg Organisation mondiale de la Francophonie) a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, gdzie francuski jest jednym z języków urzędowych bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, gdzie jest jedynym językiem urzędowym i używa go 96 milionów ludzi.

Skład talii

Standardowy zestaw kart do gry (talia) zawiera 52 (56) prostokątne karty o wymiarach 63 × 89 milimetrów (karty do pokera), 57 × 89 milimetrów (karty do brydża) lub 60 × 113 milimetrów (karty do tarota) w 4 kolorach:
trefl (♣, popularnie: żołądź, ang. : Clubs)

karo (♦, popularnie: dzwonek, ang.: Diamonds)

kier (♥, popularnie: czerwień, ang.: Hearts)

pik (♠, popularnie: wino, ang.: Spades)

W talii znajdują się także dwa jokery – czerwony i czarny, albo dwadzieścia dwa taroki, w tym jeden joker.

Tarot (tarok) – nazwa gier karcianych opartych na specjalnej talii (od 40 do 78 kart), w której główną rolę odgrywają 22 taroki. W rozmaitych wariantach gra od trzech do sześciu osób.
As (w kartach) - pierwotnie najmłodsza, choć obecnie w większości gier najstarsza w talii kart (w niektórych grach "ważniejszy" od asa jest joker). As w żargonie brydżystów to tuz.

Każdy z kolorów posiada 9 (10) kart numerowanych (1) 2 – 10, w tym As (Ace) który jest, zależnie od gry, kartą najwyższą oznaczoną literą A, albo najniższą oznaczoną cyfrą 1, oraz 3 (4) figury:
walet (Jack)

jeździec (Knight), występuje tylko w tarocie

dama (Queen)

król (King)

co daje 13 (14) kart jednego koloru. Cechy przyrostowe podane w nawiasach, bądź wymienione jako alternatywne odnoszą się do tarota.
Czasami Króla oznacza się literą R (franc. Roi), Damę literą D (franc. i niem. Dame oraz w języku polskim Dama), Jeźdźca literą C (franc. Chevalier), Waleta literą V (franc. Valet), B (niem. Bube), lub, m.in. w taliach przeznaczonych na rynek polski – W, Asa cyfrą 1. W taliach rosyjskich Asa oznacza się literą Т, Króla К, Waleta В a Damę Д.
Jan Gutenberg, właściwie Jan Gensfleisch, niem. Johannes Gensfleisch zur Laden zum Gutenberg (ur. ok. 1399, zm. 3 lutego 1468) – złotnik i drukarz moguncki, niemiecki rzemieślnik, twórca pierwszej przemysłowej metody druku na świecie.
Druk – wielokrotne odbicie obrazu z formy drukowej na podłoże drukowe (np. na papier). Potocznie nazywana drukiem jest również każda kopia, czyli odbitka drukowa.

W taliach typu niemieckiego Damę nazywa się Wyżnikiem (Ober), a Waleta Niżnikiem (Unter). Resztę kart oznacza się normalnie. Różnicą są też kolory kart – żołędzie, dzwonki, serca i wina, którymi popularnie nazywa się trefle, kara, kiery i piki. Żołądź to żołądź , dzwonek to dzwonek do uprzęży ("janczary") , serce to serce (z jednej strony czerwone z drugiej purpurowe), a wino to zielony liść .
Siergiej Siergiejewicz Prokofiew (ros. Серге́й Серге́евич Проко́фьев, urodzony 23 (11) kwietnia 1891 w Soncowce, w Rosji, zmarł 5 marca 1953 w Moskwie, ZSRR) - rosyjski kompozytor muzyki poważnej i filmowej oraz pianista. Jeden z najwybitniejszych, najpopularniejszych i najczęściej nagrywanych kompozytorów XX w. Jako pianista, kontynuator tradycji świetnych rosyjskich kompozytorów- pianistów: Antona Rubinsteina, A. Skriabina czy S. Rachmaninowa. Jako kompozytor muzyki fortepianowej stworzył własny styl, którego cechą charakterystyczną jest szczególnie intensywne wykorzystanie dynamicznych możliwości instrumentu i związanych z nimi efektów dźwiękowych, charakteryzujący się ilustracyjnością, humorem, bogatą ekspresją, umiejętnym łączeniem dysonansu z tonalnością oraz elementów muzyki industrialnej z elementami ludowymi. Wraz z Igorem Strawińskim, Dymitrem Szostakowiczem i Paulem Hindemithem jeden z najważniejszych reprezentantów neoklasycyzmu w muzyce. Wykształcił rozpoznawalny styl, Popularność zawdzięcza przede wszystkim Symfonii Klasycznej, bajce symfonicznej Piotruś i Wilk, III Koncertowi fortepianowemu C-dur, baletowi Romeo i Julia, suicie Porucznik Kiże oraz muzyce do filmów Sergieja Eisensteina.
Szachy – rodzina strategicznych gier planszowych rozgrywanych przez dwóch graczy na 64-polowej szachownicy, za pomocą zestawu bierek (pionów i figur). Popularnie, choć nieprecyzyjnie, szachami nazywa się również wspomniane bierki.

W taliach typu szwajcarskiego podobnie jak typu niemieckiego Dama to Wyżnik a Walet Niżnik. Kolory są inne niż typu zwykłego i niemieckiego, są to żołędzie (trefle), dzwonki (kara), kwiaty (kiery) i tarcze (piki).
W taliach tarotowych kolorami są trefle ♣, kara ♦, kiery ♥, i piki ♠. W taliach tarokowych typu hiszpańskiego i włoskiego kolorami są kije (trefle), dukaty (kara), puchary (kiery) i miecze (piki).
Zarówno w taliach tarotowych jak i tarokowych w przeciwieństwie do talii zwykłej kolor liczy 14 kart (król, dama, jeździec, walet i tak dalej).
„Miłość do trzech pomarańczy” (ros. Любовь к трём апельсинам) – opera w czterech aktach z prologiem skomponowana przez Sergiusza Prokofiewa, do której libretto napisał sam kompozytor na podstawie bajki Carlo Gozziego. Swoją premierę miała w Chicago w 1921 roku.
Dama – figura w kartach do gry, trzecia co do starszeństwa po asie, i królu (w niektórych grach, np. w tysiącu, czwarta z kolei po asie, dziesiątce, i królu), starsza od waleta.

Zależnie od gry używa się części talii, np. 24 karty (mała talia kartowana od 9 do Asa) w tysiącu, 32 karty w pikiecie, jednej talii, np. brydż, lub dwóch pełnych talii, np. kanasta. Używa się także całkowicie odmiennych zestawów kart, np. 25 kart do gry w Piotrusia, 32 karty do gry w skata lub 78 kart w tarocie.

Tasowanie kart

Lewis Carroll, właściwie Charles Lutwidge Dodgson (ur. 27 stycznia 1832 w Daresbury, zm. 14 stycznia 1898 w Guildford) – brytyjski pisarz, poeta, matematyk i fotograf. Najbardziej znany jako autor Alicji w Krainie Czarów i jej kontynuacji Po drugiej stronie lustra.
Doomtrooper to gra karciana, osadzona w uniwersum Kronik Mutantów, której akcja rozgrywa się na planetach układu słonecznego. Planety te podzielone są pomiędzy pięć megakorporacji: Bauhaus, Cybertronic, Imperial, Capitol, Mishima, organizację religijną zwaną Bractwo oraz Legion Ciemności - armię służącą złu. Gra składa się z wersji podstawowej oraz dodatków: Inquisition, Golgotha, WarZone, Apokalipsa, Paradise Lost oraz Mortificator (dodatek który nie został wydany po polsku).

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)