Lucjusz Kasjusz Dion Kokcejanus (łac. Lucius Cassius Dio Cocceianus, grec. Δίων ὁ Κάσσιος; ur. 163/164, zm. ok. 235) – rzymski historyk pochodzenia greckiego oraz senator i dwukrotny konsul.

Biografia

Kasjusz Dion urodził się i wychował w Nicei w Bitynii. Jego przydomek (Kokcejanus) uważa się obecnie za nieautentyczny, gdyż poświadczony jest dopiero w źródłach bizantyjskich. Dion zawsze wspominał swoje przywiązanie do rodzinnego miasta, nazywając je swą ojczyzną. Jego ojcem był Marek Kasjusz Apronianus, rzymski senator, prokonsul oraz legat cesarski kolejno trzech prowincji: Licji-Pamfilii, Cylicji (ok. 182-183) i Dalmacji. Młody Dion zapewne towarzyszył ojcu w jego podróżach służbowych, nabywając dzięki temu niezbędnego doświadczenia w sprawach administracji państwowej. Jako młodzieniec odebrał wykształcenie retoryczne - jego ślady widać w całym dziele historycznym Diona. W 180 był najprawdopodobniej wraz z ojcem w Rzymie, gdyż zdał naoczną relację z przybycia cesarza Kommodusa do stolicy. Kwestorem i zarazem członkiem senatu rzymskiego został najprawdopodobniej w 188-189. Za Pertynaksa otrzymał nominację na pretora a za Septymiusza Sewera znalazł się wśród przyjaciół cesarza i członków jego rady przybocznej. W roku 205 lub 206 Kasjusz Dion został konsulem zastępczym (consul suffectus). W charakterze amicus caesaris towarzyszył Karakalli w jego wyprawie przeciwko Partom (214-216). Gdy na krótki czas władzę objął Makrynus, Dion został wyznaczony na kuratora ds. naprawy sytuacji wewnętrznej w miastach (curator ad corrigendum statum civitatum) Pergamonie i Smyrnie i na tym stanowisku zatrzymał go Heliogabal. Do Pergamonu Dion dotarł zimą 218/219. Miasto to prowadziło ciągłą rywalizację ze Smyrną o tytuły i zaszczyty, na co Dion patrzył ze wzgardą. Po zakończeniu swej misji wrócił do rodzinnej Bitynii, gdzie zachorował na podagrę. Następnie został prokonsularnym namiestnikiem prowincji Africa ok. 223. Po wypełnieniu swej kadencji wrócił do Italii, lecz niemal natychmiast potem zarządzał prowincją Dalmacją, prawdopodobnie w 224-226, a potem Panonią Górną, prawdopodobnie w 226-228. W 228 został wyznaczony na konsula zwyczajnego (consul ordinarius) na rok następny. Jego kolegą na urzędzie miał być sam cesarz Aleksander Sewer. Dion należał do tych ludzi, którzy po reformach Aleksandra poważnie wierzyli w umocnienie władzy cywilnej. Jednak nie objął urzędu, gdyż z Panonii do Rzymu dotarły skargi na niego na zbytnią surowość w zachowaniu dyscypliny. To źle usposobiło do niego kohorty pretorianów które stanowiły gwardię cesarską. Poza tym niedawne zabicie przez nich Ulpiana stało się dla niego ostrzeżeniem. Dla poprawienia atmosfery cesarz zgodził się by Dion spędził pierwsze dwa miesiące konsulatu poza Rzymem. Po tym okresie prawdopodobnie także nie podjął obowiązków konsula. Za zgodą cesarza wycofał się z życia publicznego, użalając się na chorobę nóg i wrócił do Nicei, gdzie spędził resztę swojego życia. Zmarł przypuszczalnie ok. 235. Był prawdopodobnie żonaty gdyż takie samo imię jak on nosi konsul z 291 i prefekt miasta z 296/297, który przypuszczalnie był wnukiem historyka.