Kasper Weigel - Polski Serwis Naukowy

Kasper Weigel (ur. 10 czerwca 1880 we Lwowie, zamordowany 4 lipca 1941 we Lwowie) – polski geodeta, profesor i rektor Politechniki Lwowskiej.

Życiorys

Po ukończeniu II gimnazjum niemieckiego we Lwowie (1898) studiował na Wydziale Inżynierii Politechniki Lwowskiej (1898–1903). Po okresie pracy inżynierskiej (budowa kolei Lwów – Podhajce) został w 1908 wykładowcą w Katedrze Miernictwa swojej macierzystej uczelni. W 1909 obronił doktorat, w 1911 habilitował się i rozpoczął wykłady z miernictwa oraz rachunku wyrównawczego, od 1912 był profesorem nadzwyczajnym, a od 1918 zwyczajnym. W czasie I wojny światowej kontynuował w Wiedniu działalność dydaktyczną dla studentów nieuczestniczących bezpośrednio w działaniach wojennych (w ramach Komitetu Techników Polskich założonego w 1915).

Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, Związek Radziecki, skrót ZSRR (ros. Советский Союз, Союз Советских Социалистических Республик, СССР, trb. Sowietskij Sojuz, Sojuz Sowietskich Socyalisticzeskich Riespublik, SSSR trl. Sovetskij Soûz, Soûz Sovetskih Socialističeskih Respublik, SSSR) – historyczne państwo socjalistyczne w Europie północnej i wschodniej oraz Azji północnej i środkowej.

Politechnika Rzeszowska im. Ignacego Łukasiewicza – państwowa politechnika, uczelnia techniczna o profilu technicznym w Rzeszowie. Według ogólnoświatowego rankingu szkół wyższych Webometrics Ranking of World Universities opracowanego przez hiszpański instytut Consejo Superior de Investigaciones Científicas uczelnia zajmuje 10. miejsce w Polsce wśród uczelni technicznych, a w świecie 1874. pośród wszystkich typów uczelni.

Po I wojnie światowej był profesorem Politechniki Lwowskiej (z tytułem profesora zwyczajnego), kierownikiem Katedry Miernictwa, dziekanem Wydziału Inżynierii Lądowej (1920), w roku akademickim 1929/1930 rektorem. Prowadził także kursy fotogrametryczne dla oficerów lotnictwa.

Wykonywał pionierskie w Polsce pomiary metodą fotogrametryczną. Interesował się szczególnie rachunkiem wyrównawczym, ze szczególnym uwzględnieniem sieci geodezyjnych: światowych, krajowych i lokalnych. Współorganizował państwową służbę geodezyjną w Polsce.

Fotogrametria – dziedzina nauki i techniki zajmująca się odtwarzaniem kształtów, rozmiarów i wzajemnego położenia obiektów w terenie na podstawie zdjęć fotogrametrycznych (fotogramów).

I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.

W okresie sowieckiej okupacji Lwowa nadal prowadził działalność naukową. W sierpniu 1940 był gościem Wszechzwiązkowego Komitetu ds. Nauki ZSRR w Moskwie. Był kandydatem w grudniowych wyborach do rad obwodowych i miejskich sowieckiego Lwowa - 15 grudnia 1940. Został zamordowany przez Niemców w grupie polskich profesorów lwowskich uczelni na Wzgórzach Wuleckich w nocy z 3 na 4 lipca 1941 wraz z jedynym, 33-letnim synem Józefem.

Politechnika Lwowska, politechnika we Lwowie, założona w 1843, otwarta w 1844, najstarsza po Szkole Akademiczno-Górniczej w Kielcach polska uczelnia techniczna, obecnie ukraińska szkoła wyższa.

Polska Akademia Umiejętności (w skrócie PAU, do 1919 pod nazwą Akademia Umiejętności, w skrócie AU) - naczelna polska instytucja nauki mająca status towarzystwa naukowego ogólnego, korporacja uczonych skupiająca elitę kadry naukowej.

Jest patronem Katedry Geodezji na Wydziale Budownictwa i Inżynierii Środowiska Politechniki Rzeszowskiej.

Pełnione funkcje

kierował sekcją miernictwa w Ministerstwie Robót Publicznych (1919) oraz wchodził w skład Państwowej Rady Mierniczej,

prezes sekcji Komitetu Geodezyjnej PAU,

członek zwyczajnym Akademii Nauk Technicznych i innych towarzystw naukowych,

współzałożyciel i pierwszy prezes Polskiego Towarzystwa Fotogrametrycznego (1930–1939)

członek Stałej Międzynarodowej Unii Geodezyjno-Geofizycznej, uczestnik kongresów, gdzie reprezentował środowisko polskich geodetów.

Działał również społecznie na Politechnice, sprawował funkcję kuratora chóru studentów (na potrzeby tego chóru komponował utwory) oraz kuratora Bratniej Pomocy Studentów.

Zygmunt Albert (ur. 30 października 1908 w Turce, zm. 7 października 2001 w Bremie) - polski lekarz anatomopatolog, profesor nauk medycznych i badacz, historyk medycyny.

Mord profesorów lwowskich – egzekucja polskich naukowców, profesorów wyższych uczelni Lwowa dokonana w tym mieście przez Niemców w pierwszych dniach hitlerowskiej okupacji Lwowa w lipcu 1941.

Publikacje (wybór)

Wydał ponad 30 prac naukowych, w tym:

Wykreślne wyrównanie przy trygonometrycznym oznaczaniu punktów przez wcinanie (1910)

Rachunek wyrównawczy wedle metody najmniejszych kwadratów oraz jego zastosowania przy rozmierzaniu kraju (1923)

Zastosowanie spostrzeżeń zawarunkowanych z niewiadomymi w triangulacji (1924)

Nowa metoda wyrównania triangulacyjnych sieci wieńcowych (1928)

Geodezja (miernictwo) (1938)

Zobacz też

Lwowska szkoła geodezyjna

Przypisy

Jerzy Krawczyk: Lwowska Szkoła Geodezyjna. Warszawa: Zespół Historii Geodezji PAN, SGP, 1991, s. 20.
[Dzieje najnowsze: Tom 14, PAN, 1983]
[w: Eugeniusz Duraczyński. Polska 1939-1945: dzieje polityczne, Bellona. 1999 str. 83]

Źródła

Zygmunt Albert Kaźń profesorów lwowskich – lipiec 1941 / studia oraz relacje i dokumenty zebrane i oprac. przez Zygmunta Alberta Wrocław 1989, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, ISBN 83-229-0351-0 wersja elektroniczna

Andrzej Śródka, Uczeni Polscy XIX i XX stulecia, Tom IV S-Ż, Agencja Wydawnicza Aries, Warszawa 1998

Linki zewnętrzne

Lwowska Szkoła Geodezyjna