Kastor - gwiazda - Polski Serwis Naukowy

Współrzędne: 073435,86; +31°53'17,80"

Kastor (α Gem) – druga co do jasności gwiazda w gwiazdozbiorze Bliźniąt (wielkość gwiazdowa: +1,58 dla całego układu). Odległa od Słońca o 52 lata świetlne. Jej wielkość absolutna wynosi 0,59 dla całego układu). Należy do typu widmowego A2V (zob. diagram Hertzsprunga-Russella).

Bliźnięta (łac. Gemini, dop. Geminorum, skrót Gem) jest jednym z bardziej charakterystycznych gwiazdozbiorów. Słońce przebywa na tle tego gwiazdozbioru od 21 czerwca do 20 lipca.

Absolutna wielkość gwiazdowa jest to obserwowana wielkość gwiazdowa (a zatem wyrażona w magnitudo), jaką miałby obiekt oglądany z pewnej ustalonej odległości, przy braku pochłaniania światła w przestrzeni międzygwiezdnej. W przypadku obiektów poza Układem Słonecznym przyjęto jako odległość odniesienia 10 parseków. Zależność pomiędzy wielkością obserwowaną, a absolutną można wyrazić za pomocą wzoru:

Kastor jest gwiazdą wielokrotną; dwa najjaśniejsze składniki układu (A i B - każdy z nich również podwójny) odległe są na niebie o 3,8" i obiegają się w czasie 420 lat, składnik C (jest także gwiazdą podwójną) znajduje się w odległości 72,5" od pozostałych. Wszystkie trzy składniki są gwiazdami spektroskopowo podwójnymi.

Układ współrzędnych astronomicznych – sferyczny układ współrzędnych stosowanym w astronomii. Umożliwia on jednoznaczne określenie położenia jakiegoś obiektu na sferze niebieskiej przez podanie jego współrzędnych. Zdefiniowanie układu sprowadza się do ustalenia podstawowego koła wielkiego oraz ustalenia punktu na tym kole, od którego liczy się pierwszą współrzędną. Oś układu (tj. prosta prostopadła do koła podstawowego) przecina sferę niebieską w punktach nazwanych biegunami, natomiast południk przechodzący przez punkt początkowy jest nazwany południkiem początkowym.

Wielkość gwiazdowa – pozaukładowa jednostka miary stosowana do oznaczania blasku gwiazd (nie mylić z jasnością) i innych podobnych ciał niebieskich. Jednostką wielkości gwiazdowej jest magnitudo (oznaczenie m lub mag). Zazwyczaj w fizyce do wyrażenia wartości natężenia światła używa się luksów, jednakże ze względów praktycznych i historycznych w astronomii stosuje się nadal magnitudo.

Alfa Geminorum Aa ma jasność trzydziestokrotnie przewyższającą Słońce, temperatura na jej powierzchni sięga 10300K. Alfa Geminorum Ba świeci czternastokrotnie jaśniej od naszej Dziennej Gwiazdy, zaś temperatura powierzchni to 8840K. Wiek całego układu szacowany jest na 200 mln lat.

Gwiazda – kuliste ciało niebieskie stanowiące skupisko powiązanej grawitacyjnie materii w stanie plazmy. Najbliższa Ziemi gwiazda, Słońce, jest źródłem większości energii na Ziemi. Inne gwiazdy można obserwować na nocnym niebie, gdyż wtedy nie przyćmiewa ich Słońce. Najlepiej widocznym na sferze niebieskiej gwiazdom od dawna nadawano różne nazwy, łączono je także w gwiazdozbiory. Astronomowie pogrupowali gwiazdy oraz inne ciała niebieskie w katalogi astronomiczne, które zapewniają ujednolicone nazewnictwo tych obiektów.

Kastor i Polluks (Kastorowie) – w mitologii rzymskiej zlatynizowane imiona Dioskurów, Kastora i Polideukesa (Polydeukesa). Mimo że byli obcego pochodzenia, uznano ich w Rzymie niemalże za bóstwa rodzime.

Podstawowe dane o sześciu gwiazdach układu Kastora:

Nazwa gwiazdozbioru pochodzi od Kastora i Polluksa, mitologicznych bliźniaków, którzy są symbolem prawdziwej przyjaźni.

Zobacz też

Polluks

Lista gwiazd w gwiazdozbiorze Bliźniąt

Lista najjaśniejszych gwiazd w poszczególnych gwiazdozbiorach

Przedstawienie położenia gwiazdy w gwiazdozbiorze Bliźniąt