Katalog Henry'ego Drapera - Polski Serwis Naukowy

Katalog Henry'ego Drapera (HD; ang. Henry Draper Catalogue) - jest to katalog danych astrometrycznych i spektroskopowych ponad 225 000 gwiazd.

Po raz pierwszy opublikowany został pomiędzy 1918 a 1924 rokiem. Został stworzony przez Annie Jump Cannon i jej współpracowników z obserwatorium Harvarda, pod nadzorem Edwarda Pickeringa. Nazwę katalogu nadano na cześć zmarłego amerykańskiego astronoma Henry'ego Drapera, którego żona sfinansowała prace nad katalogiem.

Astrometria (astronomia pozycyjna) – najstarszy dział astronomii zajmujący się pomiarami pozornych położeń i ruchów ciał niebieskich. Dzieli się na astronomię sferyczną, zawierającą matematyczną teorię potrzebną do opisywania ruchów ciał na sferze niebieskiej oraz astronomię praktyczną, obejmującą teorię przyrządów astrometrycznych, metody obserwacji i ich opracowywania.

Annie Jump Cannon (ur. 11 grudnia 1863, zm. 13 kwietnia 1941), amerykańska astronom, jedna z twórców systemu klasyfikacji gwiazd wg ich temperatur (zob. typ widmowy).

Katalog zawiera gwiazdy średniej jasności, do około 9 (50 razy ciemniejsze od najsłabszych gwiazd widzialnych gołym okiem). Mogą one być zatem obserwowane zarówno za pomocą profesjonalnych instrumentów, jak i amatorskich teleskopów. Katalog obejmuje całe niebo i uważany jest za pierwszą zakrojoną na dużą skalę próbę skatalogowania typów widmowych gwiazd.

Gwiazda – kuliste ciało niebieskie stanowiące skupisko powiązanej grawitacyjnie materii w stanie plazmy. Najbliższa Ziemi gwiazda, Słońce, jest źródłem większości energii na Ziemi. Inne gwiazdy można obserwować na nocnym niebie, gdyż wtedy nie przyćmiewa ich Słońce. Najlepiej widocznym na sferze niebieskiej gwiazdom od dawna nadawano różne nazwy, łączono je także w gwiazdozbiory. Astronomowie pogrupowali gwiazdy oraz inne ciała niebieskie w katalogi astronomiczne, które zapewniają ujednolicone nazewnictwo tych obiektów.

Oznaczenie Bayera – sposób oznaczania gwiazd, w którym każda z nich jest definiowana przez literę grecką lub łacińską oraz łacińską dopełnieniową nazwą gwiazdozbioru. Pierwotna liczba gwiazd z oznaczeniem Bayer wynosiła 1564.

Numery obiektów katalogu Henry'ego Drapera poprzedza się literami HD. Oznaczanie to jest używane współcześnie dla gwiazd nie posiadających litery w systemie Bayera lub numeru Flamsteeda. Gwiazdy ponumerowane od 1 do 225 300 pochodzą z oryginalnego katalogu i są ułożone według rektascensji dla epoki 1900.0. Gwiazdy z przedziału 225 301 - 359 083 pochodzą z wydanego w 1949 roku rozszerzenia. Poprzedza się je literami HDE (ang. Henry Draper catalogue Extension), choć poprawne jest też często spotykane samo HD.

W astronomii typ widmowy to klasyfikacja gwiazd oparta na widmie światła wysyłanego przez gwiazdę. Widmo światła emitowanego przez gwiazdę jest określone przez trzy podstawowe parametry atmosfery gwiazdy, a mianowicie:

Teleskop (gr. tēle-skópos – daleko widzący) – przyrząd optyczny złożony z dwóch elementów optycznych: obiektywu i okularu (teleskop soczewkowy) lub z okularu i zwierciadła (teleskop zwierciadlany), połączonych tubusem. Służy do powiększania odległych obrazów. Zarówno teleskop soczewkowy, jak i teleskop zwierciadlany dają obraz rzeczywisty powiększony, odwrócony lub prosty.