Katalonia Północna - Polski Serwis Naukowy

Podział departmentu Pyrenées-Orientales na historyczne comarki

Katalonia Północna (kat. Catalunya del Nord [kətəˌɫuɲəðəɫˈnoɾ] lub Catalunya Nord, fr. Catalogne Nord lub Pays Catalan) to używana głównie przez społeczność katalońskojęzyczną nazwa tej części Katalonii, która znalazła się pod kontrolą Francji po pokoju pirenejskim w 1659 roku. Inne nazwy to Katalonia Francuska oraz (tradycyjnie we Francji) Roussillon.

Perpignan (katal. Perpinyà, oksyt. Perpinhan, kastyl. Perpiñán) – miasto i gmina w południowej Francji (Langwedocja-Roussillon), na wybrzeżu Morza Śródziemnego, ośrodek administracyjny departamentu Pireneje Wschodnie, główne miasto historycznej krainy Roussillon, dawna stolica Królestwa Majorki.

Pireneje Wschodnie (fr. Pyrénées-Orientales [piʀene(z)ɔʀjɑ̃ˈtal]) - francuski departament, położony w Pirenejach, w regionie Langwedocja-Roussillon, oznaczonym numerem 66.

Katalonia Północna jest historycznie obszarem języka katalońskiego i jako taka zalicza się do krajów katalońskich.

Terytorium Katalonii Północnej pokrywa się w dużej części z granicami departamentu Pireneje Wschodnie. Głównym ośrodkiem regionu i jednocześnie stolicą departamentu jest Perpignan (kat. Perpinyà).

Historycznie Katalonia Północna dzieli się na 5 comarques:

Język Québec oraz Ontario, Nouveau-Brunswick, – ok. 8 mln osób. Ok. 201 milionów używa francuskiego na całym świecie jako języka głównego (oszacowanie z r. 2009 wg Organisation mondiale de la Francophonie) a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, gdzie francuski jest jednym z języków urzędowych bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, gdzie jest jedynym językiem urzędowym i używa go 96 milionów ludzi.

Kraje katalońskie (kat. Països Catalans [pəˈizus kətəˈɫaŋs], skrót PPCC) – określenie ogółu krain i obszarów, których miejscowa ludność posługuje się językiem katalońskim, lub które składają się na historyczną strefę przewagi języka katalońskiego (predomini català). Położone są w północno-wschodniej części basenu Morza Śródziemnego i w większości należą do Hiszpanii.

Capcir,

Alta Cerdanya,

Conflent,

Roselló (fr. Roussillon),

Vallespir.

Francuska nazwa regionu – Roussillon – pochodzi od nazwy największej comarki, w której leży Perpignan. W skład departamentu Pireneje Wschodnie wchodzi dodatkowo comarca Fenouillèdes, obejmująca dzisiejszy kanton Saint-Paul-de-Fenouillet, Sournia (z wyjątkiem gmin Arboussols i Tarerach), Latour-de-France (z wyjątkiem gminy Estagel) i gminę Montalba-le-Château (kanton Vinça). Comarca ta przeszła pod władzę królów Francji jeszcze w średniowieczu, z tego powodu jest oksytańskojęzyczna i nie jest uważana za część Katalonii Północnej.

Katalonia (kat. Catalunya [kətəˈɫuɲə], hiszp. Cataluña, oksytański Catalonha) – wspólnota autonomiczna Hiszpanii. W szerszym znaczeniu – region geograficzny i kraina historyczna na Półwyspie Iberyjskim z ośrodkiem kulturalnym i administracyjnym w Barcelonie.

Llívia [ˈʎibjə] – gmina, eksklawa hiszpańska wewnątrz terytorium Francji, należąca administracyjnie do comarki Cerdanya w prowincji Girona we wspólnocie autonomicznej Katalonii; również miasto – siedziba gminy.

Do Katalonii Północnej zalicza się również część terytorium Hiszpanii – enklawa Llivii.