Katarzyna Habsburżanka - Polski Serwis Naukowy

Katarzyna Habsburżanka

Katarzyna Habsburżanka (ur. 15 września 1533 w Wiedniu, zm. 28 lutego 1572 w Linzu) – królowa polska, wielka księżna litewska, córka cesarza Ferdynanda I Habsburga i Anny Jagiellonki, córki Władysława II Jagiellończyka.

Życiorys

17 marca 1543 został zawarty układ małżeński pomiędzy Katarzyną a księciem Mantui, Franciszkiem III Gonzagą. Do ślubu doszło 22 października 1549. Mąż Katarzyny zmarł tragicznie zaledwie czery miesiące po ślubie. Po śmierci męża siedemnastoletnia wdowa wróciła do Innsbrucka.

Anna Jagiellonka (ur. 23 lipca 1503, w Budzie; zm. 27 stycznia 1547, w Pradze) — księżniczka (później królowa) czeska i węgierska z dynastii Jagiellonów. Córka króla Czech i Węgier Władysława II Jagiellończyka i Anny de Foix. Żona cesarza Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego, króla Czech i Węgier Ferdynanda I Habsburga.

Władcy Polski – lista obejmuje książąt i królów Polski. Pierwszą dynastią panującą w Polsce byli Piastowie. Rządzili od powstania państwa polskiego (około 900 roku) do 1370, z krótką przerwą na panowanie Przemyślidów (1291-1305). W latach 1138-1320 miało miejsce tzw. rozbicie dzielnicowe, kiedy władza nad ziemiami polskimi należała równocześcnie do wielu niezależnych książąt piastowskich. Od 1370 do 1399 roku panowali dwaj monarchowie z węgierskiej linii Andegawenów, zaś od 1386 do 1572 roku przedstawiciele dynastii Jagiellonów, jednej z linii litewskich Giedyminowiczów.

W 1552 Habsburgowie wysunęli propozycję ślubu Katarzyny z jej dawnym szwagrem, królem polskim Zygmuntem Augustem. Katarzyna, obwiniająca króla o śmierć starszej siostry, a jego pierwszej żony Elżbiety, nie chciała tego małżeństwa. Także sam Zygmunt, ogarnięty żalem po śmierci Barbary Radziwiłłówny oraz ogarnięty niechęcią do Habsburgów, niechętnie patrzył na to małżeństwo.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Padaczka (inaczej epilepsja, historycznie kaduk), w klasycznym języku greckim: ἐπιληψία (epilēpsía) – choroba o złożonej, różnej etiologii, cechująca się pojawianiem napadów padaczkowych. Napad padaczkowy zaś jest wyrazem przejściowych zaburzeń czynności mózgu, polegających na nadmiernych i gwałtownych, samorzutnych wyładowaniach bioelektrycznych w komórkach nerwowych. Biochemicznymi przyczynami pojawiania się tych wyładowań mogą być:

Ostatecznie po udzieleniu Katarzynie i Zygmuntowi dyspensy 20 maja 1553, doszło do zawarcia układu małżeńskiego pomiędzy przyszłymi małżonkami, podpisanego w Wiedniu 23 czerwca 1553. 29 lipca 1553 Zygmunt ożenił się z Katarzyną, a następnego dnia została ona koronowana na królową w katedrze wawelskiej. W kwietniu 1554 Katarzyna ogłosiła, że jest w ciąży, jednakże w październiku oznajmiła, że do rozwiązania nie dojdzie. Wywołało to podejrzenia króla, jakoby ciąża była udawana. Po tym wydarzeniu władca odsunął się od żony. Prawdopodobnie królowa była w ciąży, gdyż na początku października przeszła krwotok. W 1558, po pojawieniu się u Katarzyny oznak rodzinnej padaczki Zygmunt całkowicie ją odtrącił.

Ferdynand I Habsburg (ur. 10 marca 1503 w Alcalá de Henares, zm. 25 lipca 1564 w Wiedniu) – arcyksiążę Austrii oraz książę Styrii, Krainy i Karyntii od 1521, hrabia Tyrolu w latach od 1522, król Czech i Węgier od 1526, król rzymski (niemiecki) od 1531, cesarz Świętego Cesarstwa Rzymskiego od 1556 z dynastii Habsburgów.

Władysław II Jagiellończyk (ur. 1 marca 1456 w Krakowie, zm. 13 marca 1516 w Budzie) - król czeski od 1471, węgierski od 1490, syn króla polskiego Kazimierza IV Jagiellończyka i Elżbiety Rakuszanki, córki króla Niemiec, Czech i Węgier Albrechta II Habsburga.

7 października 1566 Katarzyna wyjechała do Austrii i nigdy już nie wróciła do Polski. Początkowo mieszkała w Wiedniu, później osiadła w Linzu, gdzie zmarła 28 lutego 1572. Do 1576 zwłoki królowej spoczywały w zamku w Linzu, po czym przeniesiono je do opactwa Świętego Floriana. Uroczysty pogrzeb królowej odbył się dopiero 25–27 września 1614 z inicjatywy cesarza Macieja Habsburga.

Austria, Republika Austrii (Österreich ?/i, Republik Österreich ?/i) – państwo położone w Europie Środkowej, federacja dziewięciu krajów związkowych (landów).

Maciej Habsburg (ur. 24 lutego 1557 w Wiedniu, zm. 20 marca 1619 w Wiedniu) — król Węgier oraz arcyksiążę Austrii w latach 1608-1619, Czech w latach 1611-1619, cesarz Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego w latach 1612-1619 z dynastii Habsburgów.

Genealogia

Przypisy

Z. Wdowiszewski, Genealogia Jagiellonów i Domu Wazów w Polsce, Kraków 2005, s. 152.
↑ M. Spórna, P. Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Kraków 2003, s. 234.
Z. Wdowiszewski, Genealogia Jagiellonów i Domu Wazów w Polsce, Kraków 2005, s. 153.
M. Spórna, P. Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Kraków 2003, s. 234–235.
M. Spórna, P. Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Kraków 2003, s. 235.
Z. Wdowiszewski, Genealogia Jagiellonów i Domu Wazów w Polsce, Kraków 2005, s. 154.

Bibliografia

Spórna M., Wierzbicki P., Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Zielona Sowa, Kraków 2003, ISBN 83-7389-189-7, s. 233–235.

Wdowiszewski Z., Genealogia Jagiellonów i Domu Wazów w Polsce, Avalon, Kraków 2005, ISBN 83-918497-2-4, s. 152–155.

Zygmunt II August (lit. Žygimantas Augustas, białorus. Жыгімонт Аўгуст), (ur. 1 sierpnia 1520 w Krakowie – zm. 7 lipca 1572 w Knyszynie) – od 1543 wielki książę litewski, od 1548 król Polski, od 1569 władca zjednoczonego państwa – Rzeczypospolitej Obojga Narodów.

Bazylika archikatedralna św. Stanisława i św. Wacława w Krakowie – kościół katedralny, położony na Wzgórzu Wawelskim stanowiący własność archidiecezji krakowskiej. Miejsce koronacji królów Polski oraz spoczywania ich szczątków. Pochowani są tutaj między innymi św. Stanisław ze Szczepanowa i inni biskupi krakowscy aż po czasy współczesne, prawie wszyscy królowie od Władysława I Łokietka do Stanisława Leszczyńskiego (łącznie 17 królów wliczając Jadwigę i Annę Jagiellonkę) i członkowie rodzin królewskich oraz wodzowie, przywódcy polityczni i wieszcze narodowi.