Ilustracja z Le Petit Journal przedstawiająca katastrofę w kopalni Courrières

Katastrofa górnicza w kopalni Courrières – największa katastrofa górnicza w historii Europy. Wypadek zdarzył się 10 marca 1906 roku we francuskiej kopalni węgla w miejscowości Courrières. W wyniku katastrofy zginęło 1099 górników, w tym wiele dzieci. Katastrofa w Courrières była drugim najtragiczniejszym wypadkiem w historii światowego górnictwa zaraz po katastrofie w chińskiej kopalni w Benxi, w wyniku której zginęło 1549 górników. Główną przyczyną katastrofy była eksplozja pyłu węglowego w kompleksie kopalnianym Courrières, założonym w 1852 roku.

Przyczyny katastrofy

Z przeprowadzonej ekspertyzy wynika, że główną przyczyną katastrofy w kopalni była eksplozja pyłu węglowego, co spowodowało zniszczenie szybów oraz zawalanie się stropów chodników kopalnianych. W kopalni w Courrières wypadki spowodowane eksplozją metanu były bardzo rzadkie, z tego względu najczęściej przytaczaną hipotezą jest teoria o zgromadzeniu się znacznej ilości pyłu, którego wybuch spowodowały lampy oświetlające szyb.

Stosowanie lamp naftowych powodowało katastrofy oraz wybuchy pożarów, dlatego inspektorzy górniczy starali się o wymianę oświetlenia na bezpieczniejsze elektryczne, jednakże w chwili wybuchu w 1906 roku większość kopalń nadal używała lamp naftowych, przez co ryzyko wybuchu metanu lub innych gazów było duże. Także w kopalni Courrières stosowano oświetlenie składające się głównie z lamp naftowych, dlatego właśnie eksplozję od zapalonych lamp uznaje się za główną przyczynę katastrofy.

Rozważono też hipotezę zakładającą niedopatrzenie przez nadzór kontroli stężenia metanu, przez co gazy zebrane w kopalni doprowadziły do eksplozji. Brak świadków, a także fakt, że nie można było za pomocą ówczesnych technologii stwierdzić stężenia tego gazu przed eksplozją, spowodował, że eksperci skupili się na hipotezie o wybuchu pyłu węglowego.