Katastrofa lotu Aloha Airlines 243 - Polski Serwis Naukowy

Clarabelle "C.B." Lansing - jedyna ofiara śmiertelna tej katastrofy (zdjęcie w uniformie Aloha Airlines wykonane w 1962)

Boeing 737-200 w barwach Aloha Airlines

Lot Aloha Airlines 243 – planowy lot samolotu Boeing 737-200 linii Aloha Airlines z Hilo do Honolulu na Hawajach, który 28 kwietnia 1988 ucierpiał na skutek gwałtownej dekompresji w trakcie lotu, lecz mimo bardzo poważnych uszkodzeń zdołał bezpiecznie wylądować na lotnisku Kahului na wyspie Maui.

Katastrofa lotu Helios Airways nr 522 - katastrofa lotnicza, która wydarzyła się 14 sierpnia 2005 nieopodal stolicy Grecji - Aten. Wszystkie 121 osób przebywających na pokładzie zginęło.
Kilometr (symbol: km) – powszechnie stosowana wielokrotność metra, podstawowej jednostki długości w układzie SI. Dokładniej, kilometr to 1000 metrów. Stowarzyszona i dość często używana jednostka powierzchni to kilometr kwadratowy (symbol: km²), a objętości – kilometr sześcienny (symbol: km³).

Jeden z członków załogi zginął wyssany z wnętrza samolotu, a 65 osób z grona pasażerów i obsługi lotu zostało rannych. Bezpieczne lądowanie tak bardzo uszkodzonej maszyny pozostaje w dalszym ciągu niezwykłym wydarzeniem w całej historii lotnictwa.

Przebieg wydarzeń

28 kwietnia 1988 o godz. 13:25 (UTC-10) samolot Queen Liliuokalani (nazwany tak na cześć ostatniej królowej Królestwa Hawajów - Lydii Lili'uokalani) oznaczony numerem bocznym N73711 wystartował z międzynarodowego lotniska Hilo w kierunku Honolulu. Na pokładzie znajdowało się 89 pasażerów i 5 członków załogi. Podczas startu i wznoszenia nie odnotowano żadnych niepokojących zjawisk.

Kadłub samolotu jest podstawowym zespołem łączącym wszystkie jego części. Do kadłuba jest przymocowany centropłat (do niego z kolei skrzydła, czasem silnik), usterzenie ogonowe lub przednie, Mieszczą się w nim kabina załogi, w samolotach pasażerskich kabina pasażerska i inne pomieszczenia (np. ładownie, komory bombowe, zbiorniki paliwa, pomocnicze zespoły napędowe, komory podwozia oraz większość wyposażenia i instalacji).
Eksplozja – gwałtowny wybuch powodujący powstanie fali uderzeniowej rozchodzącej się z prędkością powyżej 400 m/s – ale poniżej maksymalnej prędkości możliwej dla danego materiału wybuchowego.

Około 13:48 (UTC-10), kiedy samolot osiągnął normalną wysokość lotu 7300 m (24.000 stóp) i znajdował się około 43 km (23 mile morskie) na południowo-południowy wschód od Kahului, po lewej stronie kadłuba, w jego górnej części, pojawiło się niewielkie pęknięcie poszycia. W wyniku eksplozywnej dekompresji, która nastąpiła na skutek tego zdarzenia, od samolotu oderwała się duża część poszycia stanowiąca górną część kadłuba na odcinku od kokpitu do czoła skrzydeł.

Katastrofa w przestworzach (MAYDAY - Air Crash Investigation / Mayday-Air Disaster / Air Emergency) - seria dokumentalno-fabularnych 50-minutowych odcinków ukazujących kulisy dochodzenia w sprawie lotniczych katastrof, produkcji Cineflix (Francja/Kanada), pojawiających się od 2003 roku na antenie National Geographic Polska, a od 31 lipca 2006 roku także na antenie TVN - w wakacje serial emitowany był w poniedziałki po godzinie 22:00, po wakacjach wyświetlano go we wtorki o 23:20. Od marca 2010 roku serial jest nadawany także na antenie TV Puls pod nazwą "Podniebny horror". Początkowo emitowany był we wtorki o 21:30. Obecnie seria powtarzana jest w niedziele o 22:00 i wtorki o 21:30.
Stewardesa, steward – osoba pracująca w samolotach, na statkach, w autobusach czy pociągach. Obsługa pasażerów jest jedynie drobnym elementem pracy stewardes, jednak z uwagi na to, iż jest to element najbardziej widoczny, zawód ten jest kojarzony bardziej z serwisem pokładowym niż z kwestią bezpieczeństwa i obsługi samolotu.

Wstrząs spowodowany eksplozją zaalarmował załogę. Pierwsza oficer Madeline "Mimi" Tompkins zauważyła elementy izolacji kabiny latające w kokpicie, a kapitan Robert Schornsteimer odwrócił się i zauważył brak dachu nad fotelami przedziału klasy biznesowej. Tompkins natychmiast skontaktowała się z lotniskiem Kahului na Maui, by zgłosić awarię.

Stopa – dawna jednostka miary nawiązująca do przeciętnej długości stopy ludzkiej. W różnych krajach miała inną długość. Zmieniała się także na przestrzeni wieków. Obecnie przez stopę najczęściej rozumie się stopę angielską (foot) = 30,48 cm. Skrót: ft
Skrzydło samolotu (płat nośny) – zespół płatowca, jeden z głównych elementów konstrukcyjnych statków powietrznych (samolotów, szybowców) służący do wytwarzania siły nośnej. W przekroju skrzydło ma kształt profilu lotniczego. Na krawędzi skrzydła umieszczone są lotki i często urządzenia do zwiększenia siły nośnej. Skrzydło tworzy często zespół konstrukcyjny w skład którego mogą wchodzić gondole silnikowe, podwozie, zbiorniki paliwa oraz pomieszczenia na ładunek użytkowy.

W chwili wystąpienia dekompresji szefowa pokładu Clarabelle "C.B." Lansing stała w piątym rzędzie, odbierając od pasażerów kubki po napojach. Pasażerowie zeznali, że została wyssana z samolotu przez otwór wyrwany z boku samolotu. Jej ciała nigdy nie odnaleziono, pomimo zakrojonych na szeroką skalę poszukiwań.

Stewardesa Michelle Honda stojąca w tej samej chwili pomiędzy rzędami 15 i 16 została powalona na podłogę, jednak pomimo doznanych w wyniku tego obrażeń, czołgała się przejściem pomiędzy fotelami, uspokajając przerażonych pasażerów. Stewardesa Jane Sato-Tomita, która w chwili zdarzenia znajdowała się w przedniej części samolotu, została raniona odłamkami kadłuba i powalona na podłogę przedziału pasażerskiego, gdzie do chwili lądowania zaopiekowali się nią pasażerowie.

Poszycie – zewnętrzna, szczelna powłoka kadłuba statku powietrznego zapewniająca szczelność. Konstrukcyjnym zadaniem poszycia jest zwiększenie wytrzymałości wzdłużnej.
Wznoszenie (lot wznoszący) - faza lotu statku powietrznego, charakteryzująca się zwiększaniem odległości pomiędzy statkiem powietrznym a ziemią w czasie.

Załoga zakończyła sukcesem awaryjne lądowanie na pasie nr 2 lotniska Kahului o 13:58. Mając na względzie skalę uszkodzeń i stan samolotu, obsługa naziemna spisała go na straty i nie wierzyła w powodzenie tej operacji. W pewnej chwili z wieży kontroli lotów padło nawet pytanie: Aloha 243, are you still up? (Aloha 243, jesteście tam jeszcze?).

Mila morska (NM, nautical mile – NM, International Nautical Mile – INM) – jest jednostką odległości stosowaną w nawigacji morskiej. Jest to długość łuku południka ziemskiego odpowiadająca jednej minucie kątowej koła wielkiego. W rzeczywistości ze względu na kształt kuli ziemskiej (Geoida) długość łuku 1 minuty kątowej jest różna w zależności od szerokości geograficznej, dlatego umownie przyjęto długość uśrednioną.
Korozja - ogólna nazwa procesów niszczących mikrostrukturę materiału, które prowadzą do jego rozpadu. Korozja zachodzi pod wpływem chemicznej i elektrochemicznej reakcji materiału z otaczającym środowiskiem.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)