Katastrofa lotu Iran Aseman Airlines 6895

Katastrofa lotu Iran Aseman Airlines 6895 – wypadek odrzutowego samolotu pasażerskiego Boeing 737-219 kirgiskiej linii lotniczej Itek Air (nr rejestracji EX-009), obsługującej lot czarterowy dla irańskiej linii lotniczej Iran Aseman Airlines, rejs nr 6875, który miał miejsce 24 sierpnia 2008 w okolicach międzynarodowego portu lotniczego Manas w Biszkeku w Kirgistanie, portu odlotu. Po starcie i odkryciu awarii, piloci zgłosili zamiar powrotu. Ostatecznie samolot runął na ziemię ok. 2 km od progu pasa startowego.

Kilometr (symbol: km) – powszechnie stosowana wielokrotność metra, podstawowej jednostki długości w układzie SI. Dokładniej, kilometr to 1000 metrów. Stowarzyszona i dość często używana jednostka powierzchni to kilometr kwadratowy (symbol: km²), a objętości – kilometr sześcienny (symbol: km³).

Boeing 737 – najpopularniejszy na świecie wąskokadłubowy samolot pasażerski średniego zasięgu, produkowany w wielu wersjach od 1967 roku, przez firmę Boeing w USA.

Samolot

Boeing 737-219, który się rozbił, został wyprodukowany 16 czerwca 1980 roku. 1 lipca tego samego roku wykonał swój pierwszy lot dla linii Air New Zealand. W 1995 roku, maszynę kupiły linie Copa Airlines z Panamy. W 2003 roku samolot trafił do linii Phoenix Aviation, a w 2005 do AVE.com. Linie Itek Air nabyły feralnego Boeinga w kwietniu 2006 roku.

Kirgistan, Republika Kirgiska () – państwo w Azji Środkowej. Graniczy z Chinami (dł. granicy 858 km), Kazachstanem (1051 km), Tadżykistanem (870 km) i Uzbekistanem (1099 km).

Reprezentacja Kirgistanu w koszykówce mężczyzn – drużyna, która reprezentuje Kirgistan w koszykówce mężczyzn. Za jej funkcjonowanie odpowiedzialny jest Kirgiski Związek Koszykówki (KBF).

Lot

Wszystkie omówione poniżej kwestie zdarzenia pozostają niepewne w związku z tym, że śledztwo nie zostało jeszcze (maj 2009) oficjalnie zamknięte.

Rejs nr 6895 w stronę Międzynarodowego Portu Lotniczego imama Chomeiniego w Teheranie wystartował z pasa 08 Międzynarodowego Portu Lotniczego Manas w Biszkeku tuż po godzinie 20.30 czasu lokalnego. Na pokładzie znajdowało się 83 pasażerów i siedmiu członków załogi, m.in. szkolna drużyna siatkówki.

Phoenix Aviation - kirgiska linia lotnicza cargo z siedzibą w Szardży. Linia lotnicza ta znajduje się na czarnej liście linii lotniczych Unii Europejskiej.

Air New Zealand – nowozelandzkie narodowe linie lotnicze z siedzibą w Auckland. Posiada połączenia z Azją, Australią, Ameryką Północną i Europą. Głównym węzłem jest port lotniczy Auckland.

Po starcie, załoga otrzymała zezwolenie wznoszenia korytarzem powietrznym w stronę radiolatarni RENAT, na kierunku 240 stopni. Aby ustawić się na tym kierunku, piloci zaraz po starcie wykonali skręt w lewo.

O godzinie 20:36.40, kiedy samolot przecinał poziom 3000 metrów (prawie 10 000 stóp), w kokpicie najprawdopodobniej zabrzmiał alarm informujący o rozhermetyzowaniu się kadłuba. Zaniepokojona załoga postanowiła awaryjnie zawrócić na lotnisko w Biszkeku. Po chwili piloci zgłosili zamiar lądowania na pasie 08 "z widocznością" (w trybie VFR). Kiedy kontrola zezwoliła na awaryjne zniżanie, załoga rozpoczęła skręt w prawą stronę, by o 20:41.40 uchwycić kontakt wzrokowy z pasem 08 (co zgłosili wieży kontroli lotów lotniska).

Panama (Republika Panamy, Republica de Panama) – państwo w Ameryce Środkowej, położone nad Morzem Karaibskim i Oceanem Spokojnym. Graniczy z Kolumbią (225 km) i Kostaryką (330 km) – łączna długość granic lądowych wynosi 555 km, ponadto 2490 km wybrzeża morskiego. Znana głównie z Kanału Panamskiego, dzięki któremu statki aby przepłynąć z zachodu na wschód Ameryki nie muszą opływać Ameryki Południowej i przechodzić przez Cieśninę Magellana.

Copa Airlines - panamskie narodowe linie lotnicze z siedzibą w Panamie. Obsługują połączenia do Ameryki Północnej i Południowej i na Karaiby. Głównym hubem jest Port lotniczy Panama-Tocumen.

O godzinie 20:42.30, samolot znajdował się w odległości dwunastu kilometrów od progu pasa, poruszając się z prędkością 460 km/h, 400 metrów nad ziemią. Przez następne siedem kilometrów, załoga zwolniła prędkość maszyny do 340 km/h.

Samolot nie został jednak właściwie skonfigurowany przed lądowaniem. Piloci zgłosili chęć przejścia na okrążenie nad lotniskiem, ze skrętem w lewo, by uzyskać minuty potrzebne na przygotowanie odrzutowca do przyziemienia. Otrzymali zgodę.

Katastrofa

W trakcie mocnego zakrętu w lewo, z trzydziestostopniowym przechyłem i dalszą utratą prędkości do 290 km/h, samolot uderzył w ziemię, w odległości 7,5 kilometra od pasa i spłonął.

Itek Air – kirgiska linia lotnicza z siedzibą w Biszkeku. Została założona w 1999 roku. Węzeł lotniczy linii znajduje się w Porcie lotniczym Biszkek-Manas. Itek Air znajduje się na czarnej liście linii lotniczych, które nie mogą lądować na lotniskach w Unii Europejskiej.

Port lotniczy Biszkek-Manas (ang. Bishkek-Manas International Airport, kod IATA: FRU, kod ICAO: UAFM) – główny międzynarodowy port lotniczy Kirgistanu, położony 25 km na północny zachód od centrum Biszkeku. Jego pas startowy służy także Bazie Lotniczej Manas, wykorzystywanej przez NATO i Siły Powietrzne Stanów Zjednoczonych jako zaplecze dla operacji wojennych w Iraku i Afganistanie.

Do katastrofy doszło nieopodal wioski Dżangi-Dżer.

Ofiary katastrofy

W wyniku tej katastrofy zginęło 10 z 17 zawodników reprezentacji Kirgistanu w koszykówce mężczyzn podróżujących tym lotem.

Itek Air

Linie lotnicze Itek Air, podobnie jak inne linie lotnicze z Kirgistanu, znajdują się na czarnej liście Unii Europejskiej, przez co ich maszyny nie mogą lądować na lotniskach krajów członkowskich. Przyczyną wpisania Itak Air na tę listę był zły stan techniczny należących do linii samolotów.

1 lipca jest 182. (w latach przestępnych 183.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 183 dni. Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Raka.

Przypisy

10 basketball players dies in a flight accident (ang.). asia-basket.com, 2008-08-26. [dostęp 2011-12-13].

Źródła

Katastrofa w bazie danych Aviation Safety Network.

Zdjęcia z miejsca katastrofy.

Informacja o wypadku w bazie "Altair"