Katastrofa lotu Mandala Airlines 091

Katastrofa lotu Mandala Airlines nr 091 – katastrofa, do której doszło 5 września 2005 w mieście Medan na Sumatrze (Indonezja). Samolot rejsowy linii Mandala Airlines rozbił się 540 metrów za pasem startowym, na jednej z ruchliwych ulic miasta, zabijając 149 osób, z czego 49 poniosło śmierć na ziemi. To druga – zaraz po tragedii rejsu nr 152, Garuda Airlines, który 26 września 1997 roku rozbił się także w okolicach Medan (234 zabitych) – największa katastrofa lotnicza w historii indonezyjskiego lotnictwa.

Katastrofa lotu Garuda Indonesia 152 - katastrofa z udziałem samolotu indonezyjskich linii Garuda Indonesia, do której doszło 26 września 1997. Katastrofa ta plasuje się na osiemnastym miejscu wśród największych katastrof lotniczych i jednocześnie najtragiczniejszych katastrof z udziałem jednego samolotu w historii Indonezji. Śmierć poniosły w niej 234 osoby.

Boeing 737 – najpopularniejszy na świecie wąskokadłubowy samolot pasażerski średniego zasięgu, produkowany w wielu wersjach od 1967 roku, przez firmę Boeing w USA.

Samolot

Samolot, który uczestniczył w wypadku, to Boeing 737-230 indonezyjskich linii Mandala Airlines o numerach rejestracyjnych: PK-RIM. Do momentu katastrofy, eksploatacja samolotu wyniosła – w ciągu 24 lat i dwóch miesięcy – 51 599 godzin lotu i 51 335 cykli start-lądowanie. Maszynę napędzały dwa silniki Pratt & Whitney JT8D-15.

Skrzydło samolotu (płat nośny) – zespół płatowca, jeden z głównych elementów konstrukcyjnych statków powietrznych (samolotów, szybowców) służący do wytwarzania siły nośnej. W przekroju skrzydło ma kształt profilu lotniczego. Na krawędzi skrzydła umieszczone są lotki i często urządzenia do zwiększenia siły nośnej. Skrzydło tworzy często zespół konstrukcyjny w skład którego mogą wchodzić gondole silnikowe, podwozie, zbiorniki paliwa oraz pomieszczenia na ładunek użytkowy.

Katastrofa lotu West Carribean Airways nr 708 - katastrofa z udziałem linii lotniczych West Caribbean Airways (rejs nr 708), do której doszło we wtorek, 16 sierpnia 2005 roku, w zachodniej części Wenezueli. Na pokładzie znajdowało się 152 pasażerów - w większości francuskojęzyczni mieszkańcy Martyniki, zmierzający do Fort-de-France (na pokładzie znajdował sie tylko jeden obcokrajowiec - Włoch) - i ośmioosobowa, kolumbijska załoga. Lot nr 708 został wyczarterowany przez agencję podróży "Globe Trotters de Rivière Salée" - pasażerowie powracali do domu z tygodniowych wakacji w Panamie.

Przebieg startu

Do wypadku doszło 5 września 2005 roku około godziny 10.15 rano, w fazie rozbiegu maszyny po pasie startowym.

O godzinie 9.52, załoga rejsu MDL 091 z Portu Lotniczego Medan-Polonia w stronę Międzynarodowego Portu Lotniczego Soekarno-Hatta w Dżakarcie, otrzymała ze strony kontroli ruchu lotniczego zezwolenie na tzw. "push-back" spod bramki, po czym rozpoczęła procedurę uruchamiania silników.

Katastrofa lotu Air France 358 – Airbus A340 linii Air France (lot AF 358 z Paryża do Toronto) w dniu 2 sierpnia 2005 roku rozbił się przy lądowaniu w trudnych warunkach atmosferycznych na lotnisku Toronto Pearson International Airport.

Sumatra – indonezyjska wyspa położona w Azji Południowo-Wschodniej, w archipelagu Wielkich Wysp Sundajskich. Na północnym wschodzie Cieśnina Malakka oddziela Sumatrę od Półwyspu Malajskiego; na południowym wschodzie Cieśnina Sundajska oddziela ją od Jawy.

O godzinie 9.56 nadzorujący lot kontroler zezwolił załodze na rozpoczęcie kołowania w stronę pasa 23 poprzez pas kołowania "Alfa".

O godzinie 10.02 załoga MDL 091 otrzymała pozwolenie na rozbieg oraz instrukcje dotyczące początkowego wznoszenia po starcie – skręt na kierunek 120 stopni, dotarcie i utrzymanie wysokości na poziomie 460 metrów (1500 stóp).

Katastrofa

Około godziny 10.15, w końcowej partii rozbiegu, ku zaskoczeniu pilotów, samolot nie zdołał unieść się w powietrze, wypadając poza pas – uszkodził szereg instalacji oświetleniowej lotniska, przeciął polanę, siłą rozpędu przeleciał przez rzekę i wpadł na ulicę gęsto zaludnionego obszaru miasta, a następnie eksplodując stanął w płomieniach. Samolot zniszczył bądź naruszył kilka przylegających do ulicy domów i pojazdów.

Katastrofa lotu TANS Perú 204 wydarzyła się 23 sierpnia 2005 roku o godzinie 15:09 w Pucallpie w Peru. W wyniku katastrofy samolotu Boeing 737-200 (nr rej. OB-1809-P) linii TANS Perú lecącego z Limy do Pucallpy zginęło 40 osób, a 58 zostało rannych (początkowo dane te były sprzeczne).

Port lotniczy Medan-Polonia (indonez.: Bandara Internasional Polonia, kod IATA: MES, kod ICAO: WIMM) – międzynarodowy port lotniczy w mieście Medan w Indonezji.

Liczba ofiar

Spośród 117 znajdujących się na pokładzie osób, śmierć poniosło sto osób – 95 pasażerów i cała, pięcioosobowa załoga. Spośród siedemnastu ocalałych, piętnaście osób odniosło poważne obrażenia, a pozostałe dwie (matka z dzieckiem) wyszły z wypadku prawie bez szwanku. Życie straciło także 49 mieszkańców okolicy, a 26 odniosło poważne obrażenia.

Narodowa Rada Bezpieczeństwa Transportu, NTSB (ang. National Transportation Safety Board) to amerykańska rządowa niezależna organizacja zajmująca się badaniem wypadków: lotniczych, drogowych, wodnych i kolejowych w Stanach Zjednoczonych. Organizacja ta jest utrzymywana przez Kongres Stanów Zjednoczonych. NTSB zostało założone w 1967 roku. Od poczatku swojego istnienia NTSB zbadała ponad 124 000 wypadków. Siedziba biura znajduje się w Waszyngtonie.

Klapy (ang. flaps) - ruchome powierzchnie sterowe, umiejscowione zazwyczaj w tylnej części skrzydła samolotu, pozwalająca w razie potrzeby znacznie zwiększyć siłę nośną oraz opór skrzydła. Wykorzystywane zwykle aby umożliwić lot z mniejszą prędkością, a także aby skrócić start i podejście do lądowania. Z wysuniętymi klapami łatwiej jest sterować samolotem.

Przyczyny katastrofy

Prowadzone po katastrofie przez Narodową Radę Bezpieczeństwa Transportu śledztwo zakończył raport, wydany 1 stycznia 2009 roku – po 1214 dniach dochodzenia.

Komisja ustaliła, że przyczyna katastrofy tkwiła w nieprawidłowym skonfigurowaniu samolotu przez załogę przed startem, w efekcie czego samolot startował z niewysuniętymi powierzchniami klap na skrzydłach, a złe przeprowadzenie procedury przedstartowej uniemożliwiło wykrycie tego błędu. Dodatkowo – z nieokreślonych do końca przyczyn w kokpicie nie zadziałał alarm, informujący o niewłaściwej pozycji klap (jego dźwięku nie zanotowały mikrofony rejestratora zapisu rozmów w kokpicie, CVR).

Bandara Soekarno-Hatta – międzynarodowy port lotniczy w miejscowości Cengkareng (w granicach miasta Tangerang) w zespole miejskim Dżakarty, największy port lotniczy Indonezji.

Narodowości pasażerów i załogi

Czarny sierpień

Tragedia rejsu nr 091 kończy tzw. "czarny sierpień" – okres w historii lotnictwa, podczas którego wydarzyła się niespotykana dotąd liczba pięciu poważnych katastrof lotniczych, takich jak: katastrofa lotu Air France 358, katastrofa lotu Helios Airways 522, katastrofa lotu West Caribbean Airways 708, katastrofa lotu TANS Perú 204. Podczas "czarnego sierpnia" zginęło łącznie 487 ludzi.

Źródła

wyciąg z oficjalnego raportu na temat katastrofy, umieszczony na portalu "Aviation Safety Network" – [1]

fotografie z miejsca katastrofy:

[2] [3] [4] [5] [6] [7] [8]

Zobacz też

wielkie katastrofy samolotów cywilnych