|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: Pałeczka okrężnicy, czyli E. coli, jest powszechnie występującą bakterią, która może produkować szczególnie niebezpieczne toksyny, tzw. shiga-like, tzn. czerwonko-podobne, wywołując ciężkie schorzenia u ludzi - powiedział PAP dr Paweł Grzesiowski. Specjalista Fund... Znaczenie Bitwy Warszawskiej jest wciąż bardzo istotne. Zarówno z wojskowego punktu widzenia - pokazując rolę manewru, jak i politycznego - jako przykład mobilizacji Europy Środkowo-Wschodniej - powiedział PAP dyrektor Muzeum Wojska Polskiego prof. Janusz Cise... Naukowcy z Europy odkryli, że wysokie ciśnienie krwi potencjalnie zwiększa ryzyko zapadnięcia na nowotwory lub zgonu z powodu choroby. Odkrycia zaprezentowano na niedawnym Europejskim Interdyscyplinarnym Kongresie Onkologicznym 2011 w Sztokholmie w Szwecji. To były największe tego ... Czy zmiany temperatury zmusiły organizmy do ewolucji w ciągu ostatnich 40 lat? Kwestia ta była przedmiotem nowych, międzynarodowych badań prowadzonych pod kierunkiem The Open University w Wlk. Brytanii, w ramach których ponad 6.000 osób w 15 krajach europejskich obserwowało z... Według wyników nowych badań przeprowadzonych przez naukowców z USA i Wlk. Brytanii silny układ immunologiczny może wydłużyć życie zwierzęcia, ale prowadzi do niższej płodności. Odkrycia opublikowane w czasopiśmie Science dają pojęcie o tym, dlaczego jedni ludzie...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 KatazonaCzy wiesz że...? Mezozona lub mezo – średnia strefa metamorfizmu występująca na głębokości ok. 10–18 km. Charakteryzuje się wysokimi temperaturami od 300 do 500oC oraz umiarkowanym ciśnieniem hydrostatycznym i silnym ciśnieniem kierunkowym. Stopień przeobrażenia skał jest średni, jednak z silnym zaznaczeniem deformacji tektonicznych jak w strefie epi. W strefie tej przeważają jednak zmiany chemiczne. Do tej strefy włącza się także średniotemperaturowe odmiany metamorfizmu kontaktowego i metasomatycznego. Margiel – skała osadowa, zwykle szara; składa się z węglanów (wapnia lub magnezu) i minerałów ilastych, używany do wyrobu cementu, także jako nawóz mineralny (sztuczny), ma słaby, nieprzyjemny zapach. Dobrze reaguje z kwasem solnym (HCl), pozostawiając błotnistą plamkę. W technologii ceramiki często marglem określane okruchy węglanów powyżej 0,5 mm występujące w surowcach ilastych. Katazona lub kata – najgłębsza strefa metamorfizmu występująca na głębokości ok. 18–30 km. Charakteryzuje się bardzo wysokimi temperaturami od 500 do 900 °C oraz wysokim ciśnieniem hydrostatycznym przy braku lub bardzo słabym ciśnieniu kierunkowym. Stopień przeobrażenia skał jest bardzo silny. Mogą się zazębiać (zob. → anateksis) bądź ulec granityzacji. Zmiany te maja głównie charakter zmian na polu krystalograficznym i chemicznym. Wysokie ciśnienia nie sprzyjają deformacjom tektonicznym, w tym powstawaniu struktury kierunkowej. Do tej strefy włącza się także wysokotemperaturowe odmiany metamorfizmu kontaktowego i metasomatycznego. Poniżej strefy kata zachodzą zjawiska określane jako ultrametamorfizm. granitoidy (granitoid) – skały plutoniczne, kwaśne (bogate w krzemionkę SiO2). Zbudowane są z widocznych gołym okiem kryształów minerałów skałotwórczych: kwarcu, skaleni potasowych, plagioklazów i łyszczyków. Struktura granitoidów jest fanerytowa (jawnokrystaliczna), zwykle średnioziarnista lub gruboziarnista, niekiedy porfirowata. Tekstura zbita, bezładna, lub lekko kierunkowa. Ze względu na stosunkowo małą zawartość minerałów ciemnych, barwa granitoidów jest jasna. Do granitoidów należą: granity, granodioryty, sjenity, tonality. Zespół cech strukturalnych oraz obecność dużej ilości kwarcu, jasne zabarwienie pozwalają łatwo odróżnić tę grupę skał od innych skał magmowych. Zawartość skaleni decyduje o nazwie i przynależności systematycznej skał w obrębie granitoidów. Granitoidy powstają podczas powolnego krzepnięcia gorącej magmy w głębi ziemi na głębokości od kilku do kilkunastu tysięcy metrów.
Mułowiec – zwięzła skała okruchowa, będąca zlityfikowanym (scementowanym) mułem. Złożona głównie z ziaren kwarcu, czasem łyszczyków, skaleni, minerałów węglanowych i ilastych. Skały wyjściowe i produkty przeobrażeń strefy kataGaleria
gnejs oczkowy
Zobacz teżLiteratura uzupełniającaMetamorfizm kontaktowy - zjawiska o charakterze lokalnym, zachodzące na kontakcie intruzji magmowej ze skałami osłaniającymi. Gdy zmiany zachodzą pod wpływem wysokiej temperatury pochodzącej z magmy wówczas nazywamy zjawisko metamorfizmem termicznym, drugi rodzaj zmian związany jest z metasomatozą ściśle związaną z procesami hydrotermalnymi i pneumatolitycznymi. Ten rodzaj metamorfizmu wiąże się z ochładzaniem brzeżnych części intruzji i zazębianiem jej ze skałą otaczająca poprzez powstanie licznych apofiz oraz żył; powiązane z powstawaniem niewielkich i mało licznych kontaktowych migmatytów. Zachodzi on przy stosunkowo wysokich temperaturach (400-800 oC), oraz przy stosunkowo niskich ciśnieniach 0,1-0,3 GPa.
Metasomatoza - proces polegający na częściowym lub całkowitym zastępowaniu pierwotnych substancji skał ,przez inne składniki chemiczne. Migrujące wzdłuż spękań, uskoków,szczelin substancje chemiczne roztworów lub gazów (wtedy nazywamy proces pneumatolizą) wchodzą w reakcje z minerałami budującymi skałę, tworząc nowe minerały. Podczas reakcji uwalniają się natomiast inne pierwiastki, które z kolei ulegają migracji. Procesy metasomatyczne powodują niekiedy granityzację skał, czyli upodobnienie się skał do granitów pod względem struktury i składu mineralnego.
Czy wiesz że...? beta Piaskowiec to średnioziarnista, zwięzła skała osadowa powstała w wyniku scementowania ziaren kwarcu, skaleni, miki oraz okruchów innych skał i minerałów o średnicy 0,063-2 mm za pomocą spoiwa ilastego, krzemionkowego, wapiennego (kalcytowego, dolomitowego) lub żelazistego. Przyjmuje różne zabarwienia od szarego po żółte, czerwone i białe.
Granulit – skała metamorficzna powstała w warunkach metamorfizmu regionalnego. Zbudowana ze skaleni, granatów i kwarcu. Nazwa pochodzi od częstego wykształcenia granoblastycznego (F. Weiss, 1803).
Granityzacja jest to proces metamorficzny zachodzący w skorupie ziemskiej, który prowadzi do powstania nowych skał podobnych do granitu. Granityzacja zachodzi wskutek dopływu do skały jonów krzemu, potasu i sodu, które wypierają z niej jony wapnia, magnezu i żelaza.
Ultrametamorfizm jest procesem intensywnego metamorfizmu regionalnego zachodzącym na pograniczu magmatyzmu i wyżejległej strefy objętej metamorfizmem. Proces ten prowadzi do upłynnienia łatwo topliwych składników skały i powstania wtórnego stopu magmowego zwanego migmą w jej litych pozostałościach. Ultrametamorfizm zachodzi najczęściej na znacznych głębokościach (kilka do kilkudziesięciu kilometrów) w przedziale temperaturowym ok. 600-700 C i przy ciśnieniu około 0,5-0,8 GPa. Nierzadko procesom ultrametamorficznym towarzyszy aktywna działalność wody oraz innych rozpuszczonych w niej substancji mineralnych (których de facto obecność powoduje obniżenie temperatury topnienia skał). najpowszechniejszym przykładem ultrametamorfizmu jest migmatyzacja oraz jej produkt → migmatyt.
Skały są to duże skupiska minerałów jednorodnych lub różnorodnych. Ze względu na sposób powstania wyróżnia się skały magmowe, osadowe i przeobrażone (metamorficzne)
Marmur (z gr. μάρμαρος marmaros) – skała metamorficzna powstała z przeobrażenia wapieni, rzadziej dolomitów. Składa się głównie z krystalicznego kalcytu lub dolomitu (marmur dolomitowy). Niewielka część geologów definiuje jako marmur wyłącznie skały węglanowe przeobrażone w warunkach głębokiego metamorfizmu strefy kata (temperatury 500-700 st. C, wysokie ciśnienie), skały przeobrażone w strefach niższego metamorfizmu (epi i mezo) nazywając wapieniem krystalicznym. Przeważnie jednak terminu "wapień krystaliczny" używa się w przypadku skał metamorficznych jako synonimu marmuru dla każdej skały węglanowej poddanej metamorfizmowi.
Anateksis – proces zachodzący w głębi skorupy ziemskiej, polegający na stopniowym upłynnianiu składników dużych kompleksów skał wskutek wzrostu temperatury. Poszczególne składniki skały wytapiane są według kolejności określanej ich temperaturą topnienia. Produkty anateksis mogą zostać w skale macierzystej lub pod wpływem ciśnienia wyciskane są pomiędzy składniki nieupłynnione i gromadzą się w zdolnej do tworzenia intruzji masie wtórnej magmy. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
