Katmandu - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy miasta w Nepalu. Zapoznaj się również z: Dystrykt Katmandu.

Na mapach: 27°42′N 85°20′E / 27.7, 85.333

Katmandu (nep. काठमाडौं trl. Kāthmāndau) – stolica Nepalu położona w środkowej części kraju, w Dolinie Katmandu.

Wraz z miastami Patan i Bhaktapur tworzy aglomerację liczącą powyżej miliona mieszkańców. Miasto ograniczają rzeki - od zachodu Bishumati a od południa i wschodu Bagmati.

Stupa (sanskr. stūpa; język tajski: เจติย czedi; język laotański that; Stupa (jap. 卒塔婆, sotoba?, , kopiec, szczyt) zwana również pagodą – najprostszy typ budowli sakralnej buddyjskiej, rzadziej dźinijskiej, wywodzącej się z Indii. Ze względu na architekturę jest niezwykle odporna na trzęsienia ziemi. Zasadniczo funkcjonuje jako relikwiarz. Na terenie Sri Lanki ten typ budowli nosi nazwę dagoby, w Tajlandii - czedi, w Indonezji - candi, w Bhutanie, Nepalu i w Tybecie – czortenu, w Mongolii - suburganu.

UNESCO (ang. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization; Organizacja Narodów Zjednoczonych do Spraw Oświaty, Nauki i Kultury; łac. unesco – łączę się w jedno) – organizacja wyspecjalizowana ONZ, której podstawowym celem jest wspieranie współpracy międzynarodowej w dziedzinie kultury, sztuki i nauki, a także wzbudzanie szacunku dla praw człowieka, bez względu na kolor skóry, status społeczny i religię.

Katmandu zostało założone w 723 roku przez króla Guanakama Deva.

Miasto jest głównym ośrodkiem przemysłowym w kraju, najważniejsze to przemysł włókienniczy, spożywczy, drzewny, materiałów budowlanych i obuwniczy. Międzynarodowy port lotniczy Tribhuvan International Airport. Uniwersytet (Tribhuvan University of Nepal) zlokalizowany jest w Kirtipur.

Buddyzm (inna nazwa to: sanskr. Buddha Dharma; pāli. Buddha Dhamma – "Nauka Przebudzonego") – system filozoficzno-etyczny uznawany przez wielu ludzi za religię, rzadziej za psychologię. Założycielem i twórcą jego podstawowych założeń był żyjący od około 560 do 480 roku p.n.e. Siddhārtha Gautama (pāli. Siddhattha Gotama), syn księcia z rodu Śākyów, władcy jednego z państw-miast w północnych Indiach. Jako religia buddyzm zalicza się do religii dharmicznych oraz do religii nieteistycznych.

Bhaktapur, również Bhadgaon - miasto w Nepalu, które leży w Dolinie Katmandu, 16 km od miasta Katmandu. Liczy ono ok. 150 tys. mieszkańców, w większości Newarów.

Połączenie drogowe z Birgandż (na granicy z Indiami) i Kodari (przy granicy z Chinami); koleją linową z Hetauri.

Stare miasto znane jest z hinduistyczny i buddyjskich świątyń. Do najważniejszych zabytków należą Katmandu Durbar Squre (m.in. pałac królewski Hanuman Doka), Patarn Durbar Square, Bhaktapur oraz stupy Swayambhu i Bodnath. Większość turystów zamieszkuje w dawnej handlowej dzielnicy Thamel, pełnej hoteli w różnym standardzie, restauracji, sklepów z pamiątkami oraz ekwipunkiem turystycznym.

Port lotniczy Katmandu – międzynarodowy port lotniczy położony 6 km od centrum Katmandu. Jest największym portem lotniczym w Nepalu i głównym węzłem linii lotniczych Nepal Airlines. W 2006 obsłużył 2 265 703 pasażerów.[potrzebne źródło]

Patan (dawniej Lalitpur – Miasto Piękna) – miasto w Nepalu, w zespole miejskim Katmandu. Około 204,1 tys. mieszkańców; ośrodek handlu (zboża, owoce), rzemiosła artystycznego (tkanie dywanów, wyroby z metalu, drewna) i turystyki. Zachował się tu średniowieczny układ zabudowy miejskiej (wąskie uliczki, zabytkowe domy), stupy buddyjskie (III w. p.n.e, przebudowane), pałac królewski (IX-XVII wiek), liczne hinduistyczne świątynie (XV-XVII wiek), tzw. złoty klasztor (założony XII wiek).

W Dolinie Katmandu znajduje się siedem obiektów zamieszczonych na liście światowego dziedzictwa UNESCO.

Demografia

Obiekty sakralne

Hinduistyczne

Najsłynniejszą świątynią hindiustyczną jest Paśupatinath Mandir, kompleks obiektów śiwaickich na brzegu rzeki Bagmati we wschodniej części miasta. Kompleksy hinuistycznych świątyń znajdziemy na Katmandu Durbar Square, Patan Durbar Square oraz Bhaktapur Durbar Square.

Język nepalski, nepali (dawne nazwy: gorkhali, khas kura) - język z grupy indoaryjskiej, z rodziny języków indoeuropejskich, którym posługuje się ponad 17 mln ludzi - w tym ok. 11 mln (spis z 2001 r.)[1] to mieszkańcy Nepalu (reszta to m.in. mieszkańcy północnych Indii - przede wszystkim okolic Dardżylingu) i Sikkimu.

Śiwaizm, siwaizm (sanskrycka litera श transliterowana i wymawiana jest jako "ś") - monoteistyczny odłam hinduistyczny uznający Śiwę za jedynego Boga. Śiwaici uważają, że Bóg jednocześnie znajduje się w całym wszechświecie i wszystkich jego stworzeniach (immanencja), a także poza nim (transcendencja). Podobnie jak w przypadku innych religii hinduistycznych, śiwaici uznają istnienie wielu innych pomniejszych bogów, ale są oni zwykle widziani jako manifestacje Śiwy, taka odmiana monoteizmu nazywana jest monizmem.

Buddyjskie

Stupy: Swayambhunath Stupa , Boudhanath Stupa

Chrześcijańskie

W Kathmandu znajduje się jeden kościół katolicki (Assumption Church) zlokalizowany w dzielnicy Jawalakel oraz kilka kościołów protestanckich.

Linki zewnętrzne

Katmandu – poranne obrzędy (fotoreportaż)

Katmandu, Przewodnik

Zdjęcia z Katmandu