Perony stacji w Katowicach (widok w kierunku wschodnim)

Przebudowa dworca (grudzień 2010)

Przebudowa dworca (grudzień 2010)

Peron 5

Katowice − dworzec kolejowy oraz największa i najważniejsza stacja kolejowa Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego mieszcząca się przy placu Wilhelma Szewczyka w ścisłym śródmieściu Katowic.

Jest jednym z największych węzłów komunikacji kolejowej w Polsce. Według kategoryzacji PKP ma najwyższą kategorię A.

Budynek dworca

Historia

Decyzja o budowie w Katowicach nowego dworca zapadła pod koniec lat 50. XX wieku, gdy stary dworzec znajdujący się przy ulicy Dworcowej okazał się za mały dla tak dużego miasta. Konkurs na budowę został rozstrzygnięty w roku 1959, a w ocenie jury praca "Tygrysów" została określona jako "wybitnie wyróżniająca się spośród innych opracowań...". Najwcześniej powstał pawilon od strony placu Andrzeja w 1964 roku. Pod budowę głównego gmachu zburzony został kwartał budynków w rejonie ulic 3 Maja, Młyńskiej i Stawowej zabudowany eklektycznymi kamienicami. Budowę całej stacji ukończono w 1972 roku.

Budynek

Budynek uchodzi za najlepszy w Polsce przykład nurtu w architekturze zwanego brutalizmem. Powstał w 1972 roku. Projektantami byli: Wacław Kłyszewski, Jerzy Mokrzyński i Eugeniusz Wierzbicki (zwani "Tygrysami"). Architekci przy konstrukcji wykorzystali bardzo efektowne ówcześnie formy wielkich betonowych "kielichów", które podtrzymują strop górnej hali (konstrukcja W.Zalewski). Budynek był dwukondygnacyjny i miał 140 metrów długości oraz 53 metry szerokości. Kubatura obiektu wynosiła 76 314 m³, natomiast pojemność pomieszczeń obliczono na 25 000 osób. Początkowo dworzec był reprezentacyjnym miejscem miasta, jednak od dawna nie remontowany oraz uzupełniony o przypadkowe elementy we wnętrzu hallu stracił swój pierwotny blask. Kapitalny remont był planowany na rok 2008, lecz powstały też plany zburzenia budynku dworca i zbudowania na jego miejscu nowego. Pomysł ten dzielił zarówno mieszkańców miasta, jak i architektów. Krytycy budowli uważali, że była ona niefunkcjonalna, źle zakomponowana z otoczeniem i przytłacza okoliczną dziewiętnastowieczną zabudowę. Ostatecznie w 2010 rozpoczęła się rozbiórka dworca; ostatni, szesnasty "kielich" dworca wyburzono 11 stycznia 2011.

Przy stacji mieścił się dworzec autobusowy obsługujący całą aglomerację katowicką, natomiast w okolicy zlokalizowany jest międzynarodowy dworzec autobusowy.

czytaj dalej: [2], [3]