Kawodrza Dolna - Polski Serwis Naukowy

Kawodrza Dolna – obszar należący do dzielnicy Częstochowy Gnaszyn-Kawodrza, numer kodowy 42-280 (Gnaszyn).

Historia

Osada Krowodrza została założona przez braci Leonarda i Kanimira w 1356 i ulokowana w dąbrowie należącej do Grabówki nad rzeką Rybną, oraz częściowo w granicach kolonii Świętej Barbary. Wieś została przekazana w 1382 roku Paulinom z Jasnej Góry przez Władysława Opolczyka. W tym okresie w jej skład wchodziło wówczas sześć łanów kmiecych. Każdy z kmieci płacił po pół kopy (30 groszy) czynszu i był zobowiązany przepracować kilka dni w roku na polach klasztornych. Nazwa osady wskazuje na jej rolniczy charakter oraz główne zajęcie mieszkańców - hodowlę bydła domowego (krów). W latach 1808–1810 została zmieniona nazwa osady na Kawodrza. W 1818 roku pośród szkół elementarnych działających na terenie miasta, pod numerem szóstym wymieniona jest szkoła w Kawodrzy (obecnie Szkoła Podstawowa nr 46 im. Stefana Żeromskiego) do której uczęszczały również dzieci z wsi Gnaszyn i Stradom. W 1827 roku w osadzie było 51 domów oraz 389 mieszkańców. Znajdował się: młyn, do którego należało 90 mórg ziemi, zamieszkiwany przez 7 osób; karczma z 4 mieszkańcami oraz liczne warsztaty rzemieślnicze (szewc, stolarz, kowal, garncarz). W Kawodrzy znajdowała się kopalnia rud żelaza "Barbara" oraz trzy kopalnie odkrywkowe gliny cegielni: "Kawodrza", "Anna" i "Zacisze". W 1997 roku w wyniku wydzielenia z parafii: św. Barbary, św. Piotra i Pawła Ap. i w nieznacznym stopniu z parafii Miłosierdzia Bożego i Przemienienia Pańskiego, powstała parafia pod wezwaniem św. Jana Sarkandra w Kawodrzy Dolnej.

Grabówka – dzielnica Częstochowy położona w jej północno-zachodniej części przy drodze krajowej nr 43 do Wielunia. Graniczy z dzielnicami Lisiniec, Kiedrzyn, Częstochówka-Parkitka oraz gminami Kłobuck i Wręczyca Wielka. Zajmuje powierzchnię 10,62 km² (6,6% ogólnej powierzchni Częstochowy) i liczy ok. 4 tys. mieszkańców (1,6% populacji Częstochowy); występuje zabudowa jednorodzinna. Gęstość zaludnienia wynosi ok. 380 osób na 1 km². Przez zachodnie peryferie dzielnicy przepływa rzeka Białka. Nazwa dzielnicy pochodzi od niegdyś rosnącego tutaj lasu Grabowego.

Częstochowa () – miasto w południowej Polsce, miasto na prawach powiatu (powiat grodzki), siedziba powiatu ziemskiego częstochowskiego. Chociaż historycznie jest częścią Małopolski, to po reformie administracyjnej w 1999 została włączona do województwa śląskiego.

Kalendarium

1356 – założenie osady Krowodrza

1382 – przekazanie osady na własność klasztoru jasnogórskiego

1808–1810 – zmiana nazwy na Kawodrza

1818 – wzmianka o szkole elementarnej w Kawodrzy

1855 – powstanie Jednoklasowej Szkoły Powszechnej w Kawodrzy Dolnej

1902 – budowa linii kolejowej, wąskotorowej (trasa Herby–Częstochowa)

1908 – pożar szkoły i kilku gospodarstw w wyniku zaprószenia iskrą z lokomotywy

1911 – przebudowa linii kolejowej na szerokotorową. Poświęcenie kapliczki

1 września 1965 – otwarcie nowej szkoły podstawowej

12 czerwca 1997 – erygowanie parafii pod wezwaniem św. Jana Sarkandra w Kawodrzy Dolnej

19 października 1997 – poświęcenie tymczasowej kaplicy, placu budowy domu parafialnego i kościoła

sierpień 1998 – rozpoczęcie budowy domu parafialnego

26 października 1999 – uroczyste poświęcenie domu parafialnego

Obiekty

Kaplica przy ul. Głównej

Kościół parafii św. Jana Sarkandra przy ul. Cegielnianej

Remiza OSP przy ul. Głównej

Szkoła Podstawowa nr 46 im. Stefana Żeromskiego przy ul. Szamotowej

Komunikacja

Przez miejscowość biegną:

Morga (także mórg, jutrzyna) - historyczna jednostka powierzchni używana w rolnictwie. Początkowo oznaczała obszar, jaki można było zaorać lub skosić przez jednego człowieka jednym zaprzęgiem w ciągu dnia roboczego (dokładnie: od rana do południa), a jej wielkość wynosiła - zależnie od jakości gleby, zaprzęgu i narzędzi w Europie 0,33-1,07 hektara.

Gnaszyn-Kawodrza – dzielnica Częstochowy. Większość mieszkańców tej dzielnicy utożsamia się z mniejszymi częściami dzielnicy, nie będącymi zarazem jednostkami podziału administracyjnego: Gnaszyn w tym Gnaszyn Górny oraz Gnaszyn Dolny, Kawodrza Dolna, Kawodrza Górna, Bańbór.

Linia kolejowa nr 61 (najbliższe przystanki: Częstochowa Gnaszyn, Częstochowa Stradom).

Linie autobusowe komunikacji miejskiej realizowane przez Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Częstochowie (linia nr 12 Raków Dworzec PKP - Gnaszyn, nr 21 Leśna - Stadion Miejski/Piłsudskiego, nr 22 Łojki - Gombrowicza)

Linie autobusowe do Blachowni (151, 152, 162) i do Aleksandrii (101) przez Gnaszyn (są to linie podmiejskie, realizowane przez PKS Częstochowa).

Linki zewnętrzne

Szkoła Podstawowa Nr 46

Przypisy

strona częstochowskiego MPK