Kazbek - Polski Serwis Naukowy

Góra Kazbek (gruz.: მყინვარწვერი, Mkinwarcweri -- Lodowy Szczyt; ros. Казбек, Kazbek; oset.: Сæна, Хъазыбег, Чырыстийы цъупп), jeden z najwyższych szczytów Kaukazu na granicy Gruzji z Rosją (Republika Północną Osetią-Alanią) o wysokości 5033,8 m n.p.m., położony we wschodniej części centralnego Kaukazu.

Język osetyjski, osetyński (Ирон æвзаг, Iron ævzag lub Иронау, Ironau) należy wraz z językiem tackim i tałyskim do podgrupy irańskiej języków indoirańskich, którymi mówi się na Kaukazie. Uważa się, iż jest kontynuacją języka starożytnych Scytów, a ściślej - dialektów zachodnioscytyjskich.

Język gruziński (gruz. ქართული ენა, kartuli ena) – język południowokaukaski, używany przez ok. 4,2 mln osób głównie w Gruzji, gdzie jest językiem urzędowym, oraz przez dalsze 2,5 mln w Turcji, Rosji, USA i Europie, jak też przez niewielkie grupy w Iranie (tj. Gruzini ferejdańscy) i Azerbejdżanie (Ingilojcy). Jest też używany jako język literacki przez zamieszkujące Gruzję niewielkie wspólnoty etniczne, nie posiadające piśmiennictwa we własnych językach: przez Swanów, Megrelów i Lazów.

Kazbek leży w Paśmie Bocznym Wielkiego Kaukazu, podobnie jak Elbrus (5642 m n.p.m.) oraz Tebulosmta (4492 m n.p.m.). Jest drzemiącym wulkanem zbudowanym z law trachitowych. Ostatnie erupcje miały miejsce około 6 tys. lat temu. Pozostałością działalności wulkanicznej są dziś wyziewy gorących gazów na północnych stokach góry (solfatary). Przypuszczalnie, zerwanie się Lodowca Kołka w 2002 r. było spowodowane przez wyrzut znacznych ilości tego typu gorących gazów bogatych w związki siarki. Ze stoków Kazbeka spływają liczne lodowce o łącznej powierzchni 135 km². Po stronie gruzińskiej znajduje się lodowiec Gergeti, zwany również Ordzweri.

Tebulosmta (po czeczeńsku Тебул-Мате лам, Tebul-Mate lam, po gruzińsku ტებულოს მთა, Tebulos mta, po rosyjsku Тебулосмта Tebulosmta) to najwyższy szczyt Wschodniego Kaukazu i najwyższy szczyt Czeczenii. Leży na granicy czeczeńsko-gruzińskiej, na wschód od góry Kazbek.

Gruzińska Droga Wojenna – główny szlak przechodzący w poprzek Wielkiego Kaukazu. Biegnie z Tbilisi (w Gruzji) do Władykaukazu (w Osetii Północnej) łącząc regiony Południowego i Północnego Kaukazu. Gruzińska Droga Wojenna ma długość 208 km a w najwyższym punkcie, tj. na Przełęczy Krzyżowej wznosi się na wysokość 2379 m n.p.m.

Około 10 kilometrów na wschód od szczytu biegnie Gruzińska Droga Wojenna oraz leży miasto Stepancminda (do niedawna: Kazbegi). Na południowych stokach gór znajduje się dawna stacja meteorologiczna, która w sezonie letnim pełni rolę komercyjnego schroniska dla alpinistów. Droga do stacji wiedzie przez lodowiec Gergeti i niesie ze sobą zagrożenie szczelinami.

Osetia Północna (oficj. Republika Północnoosetyjska – Alania, ros. Республика Северная Осетия – Алания, Riespublika Siewiernaja Osietija – Ałanija, oset. Цæгат Ирыстоны Аланийы Республикæ) – jedna z republik wchodzących w skład Federacji Rosyjskiej, położona na północnym Kaukazie.

Rosja, Federacja Rosyjska (. Rosja jest największym państwem na świecie według powierzchni, jej terytorium jest większe od kontynentu: Europy, Australii i Antarktydy. Pod względem liczby ludności zajmuje 9. miejsce (po Chinach, Indiach, USA, Indonezji, Brazylii, Pakistanie, Bangladeszu i Nigerii).

Pierwszego wejścia dokonali w 1868 roku D. W. Freshfield, A. W. Moore, i C. Tucker. Sezon wspinaczkowy trwa od maja lub czerwca do pierwszej połowy października. Z uwagi na znaczne nachylenie stoków (nawet do 60 stopni) Kazbek jest górą znacznie trudniejszą niż popularny Elbrus. W lutym 2006 na Kazbeku zginęli dwaj polscy księża-alpiniści, Dariusz Sańko i Szymon Klimaszewski.

Kaukaz (także Kawkaz lub Wielki Kaukaz; azer.: Qafqaz, orm. Կովկաս, gruz. კავკასიონი, ros. Кавказские горы) – łańcuch górski górskie w zachodniej Azji pomiędzy Morzem Czarnym i Morzem Kaspijskim. Leży na terenie Rosji, Azerbejdżanu, Armenii i Gruzji. W paśmie tym znajdują się najwyższe szczyty: Rosji (Elbrus - 5642 m), Gruzji (Szchara – 5201 m), Azerbejdżanu (Bazardüzü Dağı – 4485 m) i Armenii (Aragac – 4090 m).

Elbrus (ros. Эльбрус, karaczajsko-bałkarskie Минги тау Mingi-tau) – najwyższy szczyt Kaukazu. Położony jest w zachodniej części głównego łańcucha Kaukazu, na terenie Kabardo-Bałkarii. Jest najwyższym szczytem Rosji.

Przypisy

Mapa topograficzna skali 1:50 000

Linki zewnętrzne

Kazbek na Kaukaz.pl - porady trekkingowe, informacje praktyczne, zdjęcia