Kazimierz Przybyłowski - Polski Serwis Naukowy

Kazimierz Karol Przybyłowski (ur. 9 października 1900 we Lwowie, zm.1 października 1987 w Krakowie) - polski prawnik, profesor Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie i Uniwersytetu Jagiellońskiego (od 1945), członek Komisji Kodyfikacyjnej RP, ostatni dziekan Wydziału Prawa UJK, adwokat.

Doctor honoris causa (z łac. [doktor] dla zaszczytu) – honorowy tytuł naukowy nadawany przez uczelnie osobom szczególnie zasłużonym dla nauki i kultury. Nie wymaga posiadania formalnego wykształcenia, ale nadawany jest zazwyczaj[potrzebne źródło] osobom o wysokim statusie społecznym lub naukowym.

Prawo cywilne (łac. ius civile) – gałąź prawa obejmująca zespół norm prawnych regulujących stosunki cywilnoprawne między podmiotami prawa prywatnego (osobami fizycznymi, osobami prawnymi oraz jednostkami organizacyjnymi niebędącymi osobami prawnymi, którym ustawy przyznały zdolność prawną), a także sytuację prawną osób i rzeczy jako podmiotów i przedmiotów stosunków cywilnoprawnych oraz treść stosunków prawnych, na którą składają się uprawnienia i obowiązki podmiotów tych stosunków.

Urodzony 9 października 1900 we Lwowie jako syn Piotra i Julii Kozak. Ukończył 4 klasy szkoły ludowej, a następnie 8 klas gimnazjum zdając w 1918 egzamin dojrzałości. W latach 1919-1923 studiował na Wydziale Prawa UJK we Lwowie. W 1923 uzyskał tam tytuł doktora praw. W okresach: grudzień 1917 – lipiec 1918 i listopad 1918 – sierpień 1919 r. służył w regularnej armii, a następnie jako ochotnik (bombardier) w wojnie z Rosją Sowiecką (lipiec - listopad 1920).

Roman Longchamps de Bérier (ur. 9 sierpnia 1883 we Lwowie, zm. 3/4 lipca 1941 we Lwowie) — prawnik cywilista, członek Komisji Kodyfikacyjnej RP, ostatni rektor UJK we Lwowie.

Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II (KUL, łac. Universitas Catholica Lublinensis Ioannis Pauli II) – niepubliczny katolicki uniwersytet mieszczący się w Lublinie, posiadający pełne prawa uczelni publicznej i finansowany z budżetu państwa na zasadach uczelni publicznych. Założony w 1918, do 1928 pod nazwą Uniwersytet Lubelski, od 16 października 2005, na podstawie uchwały Senatu zatwierdzonej przez Episkopat Polski, uczelnia zmieniła nazwę na Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II. W 1938 roku KUL uzyskał prawo do nadawania stopni naukowych.

W okresie od września 1922 do marca 1924 odbył aplikację w Prokuratorii Generalnej we Lwowie. W marcu 1924 został mianowany asesorem, a w czerwcu 1929 referendarzem Prokuratorii Generalnej RP, oddział we Lwowie. Zwolniony został ze służby w Prokuratorii w styczniu 1930 z powodu mianowania go profesorem nadzwyczajnym prawa cywilnego w UJK.

Wojna polsko-bolszewicka (wojna polsko-rosyjska 1919-1920) – wojna pomiędzy odrodzoną II Rzeczpospolitą a Rosją Radziecką, dążącą do podboju państw europejskich i przekształcenia ich w republiki radzieckie zgodnie z doktryną i deklarowanymi celami politycznymi ("rewolucja z zewnątrz") rosyjskiej partii bolszewików.

Wysiedlenie Polaków ze Lwowa to największa (obok wileńskiej) miejska operacja przesiedleńcza dokonana na terenie dawnych województw wschodnich Drugiej Rzeczypospolitej w ramach przymusowych przesiedleń ludności na obszar Polski pojałtańskiej z lat 1944-1947.

Od 1923 był asystentem przy Katedrze Prawa Cywilnego, kierowanej przez prof. Ernesta Tilla i Romana Longchamps de Bérier. 9 maja 1927 został habilitowany z prawa cywilnego na Wydziale Prawa UJK. W roku akademickim 1927/1928 był zastępcą na II Katedrze prawa cywilnego (po zmarłym prof. E. Tillu). 5 grudnia 1929 Prezydent RP mianował go profesorem nadzwyczajnym prawa cywilnego na UJK, a 1 maja 1936 profesorem zwyczajnym prawa cywilnego w UJK.

Ernest Till (ur. 4 stycznia 1846 w Brzeżanach, zm. 21 marca 1926 we Lwowie) - polski prawnik, profesor Uniwersytetu Lwowskiego, członek Polskiej Akademii Umiejętności.

Andrzej Mączyński (ur. 3 lipca 1945 w Nowym Sączu) – polski prawnik, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, sędzia Trybunału Konstytucyjnego w stanie spoczynku i były wiceprezes TK.

W latach 1934/35 – 1936/37 był delegatem Wydziału Prawa do Senatu Akademickiego UJK, a latach 1937/38 – 1939/40 dziekanem Wydziału Prawa (do 5 grudnia 1939).

Od 1928 kierował II Katedrą Prawa Cywilnego UJK, a od 1932 Zakładem Prawa Międzynarodowego Prywatnego na WP UJK. W latach 1930-1939 wykładał prawo prywatne międzynarodowe w Akademii Handlu Zagranicznego we Lwowie, a w latach 1931-1939 i 1945-53 wykładał również prawo cywilne w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. W latach 1940-41 i 1944-45 kierował katedrą prawa cywilnego na Państwowym Uniwersytecie Lwowskim (od 8 stycznia 1940 Państwowym Uniwersytecie Lwowskim im. Iwana Franki) W latach 1941-1945 kierował tajnym Wydziałem Prawa UJK.

Uniwersytet Lwowski (ukr. Львівський національний університет імені Івана Франка) – uniwersytet we Lwowie, założony przez króla Polski Jana Kazimierza w 1661 jako Akademia Lwowska, do 1940 Uniwersytet Jana Kazimierza; jeden z najstarszych w Europie Wschodniej i czwarty najstarszy uniwersytet założony na ziemiach Rzeczypospolitej Obojga Narodów, współcześnie jeden z największych ukraińskich uniwersytetów państwowych.

Akademia Handlu Zagranicznego we Lwowie - jedna z czterech wyższych uczelni Lwowa w dwudziestoleciu międzywojennym, działająca w latach 1937-1939; wcześniej od 1922 do 1937 r. pod nazwą Wyższa Szkoła Handlu Zagranicznego.

Aresztowany 3 stycznia 1945 w ramach sowieckiej akcji przeciwko "polskim nacjonalistom i folksdojczom", więziony był wraz z kilkunastoma innymi polskimi uczonymi w obozie kontrolno-filtracyjnym nr 037 w Krasnodonie, skąd został zwolniony 8 września 1945.

W październiku 1945 został zmuszony wraz z innymi Polakami do opuszczenia Lwowa i przeniósł na Uniwersytet Jagielloński, gdzie wykładał w latach 1945-1971 będąc profesorem zwyczajnym na Wydziale Prawa UJ. W 1980 Wydział Prawa UJ nadał mu godność doktora honoris causa.

Opublikował m.in.: Klauzula rebus sic stantibus w rozwoju historycznym (Lwów 1926), Wpływ zmiany stosunków na zobowiązania (Klauzula rebus sic stantibus – jej renesans w dobie współczesnej) (Lwów 1926), Der Einfluß veränderter Umstände auf die schuldverhältnisse in der polnischen Rechtsprechung und Literatur (Berlin 1929), Podstawowe zagadnienia z zakresu ochrony posiadania (Lwów 1929), Czasowe ograniczenie roszczeń posesoryjnych (Lwów 1931), Kilka uwag o znaczeniu rejestru statków powietrznych w zakresie praw rzeczowych (Poznań 1937), Prawo prywatne międzynarodowe, cz. I (Lwów 1935), Z problematyki stosowania obcych norm kolizyjnych. Ustawowe uregulowanie uwzględnienia obcych norm kolizyjnych w polskim prawie międzynarodowym prywatnym (Kraków 1959).

Jego uczniami byli m.in.: Bronisław Walaszek, Sylwester Wójcik, Mieczysław Sośniak, Franciszek Zachariasiewicz, Józef Skąpski, Maksymilian Pazdan, Edward Drozd, Andrzej Mączyński.

Zmarł w Krakowie 1 października 1987 w wieku 87 lat. Pochowany został 8 października 1987 na Cmentarzu Rakowickim.

Literatura

A. Redzik, Kazimierz Przybyłowski (1900-1987), "Kwartalnik Prawa Prywatnego" 2007, nr 4.

S. Wójcik, Kazimierz Przybyłowski (1900-1987), "Studia Cywilistyczne" 1988, t. XXXIV.

S. Wójcik, W stulecie urodzin Kazimierza Przybyłowskiego, "Rejent" nr 10 (115) 2000.

S. Wójcik, Kazimierz Przybyłowski (1900 – 1987) [w:] Uniwersytet Jagielloński. Złota Księga Wydziału Prawa i Administracji, red. Jerzy Stelmach, Wacław Uruszczak, Kraków 2000, s. 367-381;

A. Redzik, Wydział Prawa Uniwersytetu Lwowskiego w latach 1939-1946, Lublin 2006.

S. Kalbarczyk, Polscy pracownicy nauki ofiary zbrodni sowieckich w latach II wojny światowej, Warszawa 2001, s. 245.

L. Górnicki, Prawo cywilne w pracach Komisji Kodyfikacyjnej Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1919-1939, Wrocław 2000.

S. Grodziski, Komisja Kodyfikacyjna Rzeczypospolitej Polskiej, Czasopismo Prawno-Historyczne 1981, t. XXXIII, z. 1, s. 47 i n.

Linki zewnętrzne

Adam Redzik, Wydział Prawa Uniwersytetu Lwowskiego w latach 1939-1945