Kazimierz Romanowicz - Polski Serwis Naukowy

Kazimierz Romanowicz (ur. 9 listopada 1916 w Lemieszówce k. Kamieńca Podolskiego, zm. 25 września 2010 w Orleanie we Francji) – polski wydawca, księgarz, żołnierz 2. Korpusu Polskiego, twórca księgarni i wydawnictwa „Libella” w Paryżu.

Przed II wojną światową pracował w księgarni Gebethnera i Wolffa (dział francuski). W 1937 r. został wysłany na praktykę zawodową do Księgarni Polskiej w Paryżu, gdzie pod opieką kierownika placówki Tadeusza Pajora tworzył w 1939 r. filię księgarni przy ul. Taitbout 23. 3 września 1939 r. zgłosił się jako ochotnik do formującego się we Francji wojska polskiego. Ukończył podchorążówkę w 3. Kompanii CKM w Coetquidan. W 1942 r. skierowany do 2. Korpusu Polskiego na Bliski Wschód, przeszedł z nim kampanię włoską (w stopniu podporucznika). Był ranny pod Piedimonte i Strada S. Zeno.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Gustaw Herling-Grudziński (ur. 20 maja 1919 r. w Skrzelczycach, zm. 4 lipca 2000 r. w Neapolu) – pisarz, eseista, krytyk literacki, dziennikarz, żołnierz, więzień łagrów.

Po zakończeniu wojny został kierownikiem Księgarni „Libella” – utworzonej początkowo jako placówka kontynuująca działalność wydawniczą Oddziału Kultury i Prasy 2. Korpusu, z siedzibą na paryskiej Wyspie św. Ludwika. Od 1947 r. aż do zamknięcia księgarni 31 grudnia 1993 r. zajmował się zarówno działalnością księgarską, jak i wydawniczą. Na początku lat 50. XX w. założył także wspólnie z Władysławem Wantułą istniejącą krótko wytwórnię płyt gramofonowych „Ballada. Pavilon Record Company (Paris, London, New York)” (m.in. nagrania Wiery Gran, Zbigniewa Krukowskiego i Krystyny Paczewskiej).

Bliski Wschód (arab. الشرق الأوسط, hebr. המזרח התיכון, przestarzałe Lewant) – obszar geograficzny leżący na styku trzech kontynentów: Europy, Azji i Afryki.

Order Virtuti Militari (. Ustanowiony przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego 22 czerwca 1792 dla uczczenia zwycięstwa w bitwie pod Zieleńcami, po rozpoczęciu wojny polsko-rosyjskiej przeciwko konfederacji targowickiej, w obronie Konstytucji 3 Maja.

W 1959 r. wraz z żoną, znaną pisarką emigracyjną Zofią Romanowiczową, założył w przylegającym do księgarni pomieszczeniu Galerię Lambert, prezentującą dokonania nowoczesnego malarstwa polskiego i światowego (wśród kilkudziesięciu wystaw swe prace prezentowali m.in. Tadeusz Dominik, Jan Lebenstein czy Jacek Fedorowicz), w której odbywały się także wieczory autorskie (m.in. Józefa Czapskiego, Zbigniewa Herberta, Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, Konstantego Jeleńskiego, Jana Nowaka-Jeziorańskiego, Krzysztofa Pomiana, czy Aleksandra Wata).

Orlean (fr. Orléans) – miasto i gmina w środkowej Francji, położone nad Loarą. Stolica Regionu Centralnego i departamentu Loiret. Ważny ośrodek przemysłowy i usługowy. Według danych na rok 2008 gminę zamieszkiwało 116 515 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 4239 osób/km².

Zbigniew Herbert (ur. 29 października 1924 we Lwowie, zm. 28 lipca 1998 w Warszawie) – polski poeta, eseista, dramatopisarz, autor słuchowisk; kawaler Orderu Orła Białego. Z wykształcenia ekonomista, prawnik i filozof.

Przez lata wraz z żoną mieszkał w Paryżu w domu przy ul. Debelleyme. Pod koniec życia mieszkał w Domu Spokojnej Starości Polskiego Funduszu Humanitarnego w Lailly-en-Val koło Orleanu. Zmarł w szpitalu w Orleanie w wieku 93 lat. 28 września 2010 r. odznaczony pośmiertnie Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej.

Konstanty Aleksander Jeleński, pseudonim Kot (ur. 2 stycznia 1922 w Warszawie, zm. 4 maja 1987 w Paryżu) – polski intelektualista i publicysta związany z paryską "Kulturą", żołnierz Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie pod dowództwem generała Andersa. Był uczestnikiem Kongresu Wolności Kultury.

Podporucznik (ppor.) – najniższy stopień oficerski w Wojsku Polskim, z korpusu oficerów młodszych. Polski oficer w stopniu podporucznika na naramiennikach nosi dwie gwiazdki.

Pogrzeb odbył się 29 września 2010 r. na cmentarzu wiejskim w pobliżu dawnego letniego domu Romanowiczów w Jours, w Burgundii.

Był ojcem Barbary Romanowicz.

Odznaczenia

Krzyż Virtuti Militari

Krzyż Walecznych (dwukrotnie)

Nagroda literacka im. Alfreda Jurzykowskiego (1989)

Nagroda Przyjaźni i Współpracy (przyznana przez paryską „Kulturę”; 1993)

Dyplom Ministra Spraw Zagranicznych RP za wybitne zasługi dla kultury polskiej (1994)

Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej (pośmiertnie; 2010).

Przypisy

M.P. z 2011 r. Nr 2, poz. 17

Linki zewnętrzne

„Druga Polska” – Rozmowa Andrzeja Wata z Kazimierzem Romanowiczem w paryskim „Centre du Dialogue”, 25 lutego 1994 r.

KAZIMIERZ ROMANOWICZ (1916-2010) – Komunikat Polskiego Funduszu Humanitarnego we Francji

Zofia & Kazimierz Romanowicz IN MEMORIAM (Galeria fotografii z działalności księgarni i wydawnictwa „Libella” w Paryżu)