Kibarty - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 54°38′N 22°44′E / 54.633, 22.733

Kibarty (lit. Kybartai) – miasto na Litwie, położone w obwodzie mariampolskim, 16 km od Wyłkowyszek, przy granicy z obwodem kaliningradzkim; stolica starostwa.

Przyroda, geografia, zabytki

Przez miasto płynie rzeka Lipana (lit. Liepona), która jednocześnie wyznacza granicę z Rosją. Znajduje się tu Kościół Zbawiciela Eucharystycznego (zbudowany w 1928 r.), cerkiew św. Aleksandra Newskiego (budowa rozpoczęta w 1870 r.), pomnik litewskich kolporterów książek z Suwalszczyzny (2006 r.).

Królestwo Polskie (potocznie Królestwo Kongresowe, Kongresówka; ros. Царство Польское, Carstwo Polskoje) – istniejące w latach 1815-1916 państwo na terytorium polskim, pozostające w unii personalnej z Imperium Rosyjskim, z własną konstytucją, sejmem, wojskiem, monetą i polskim językiem urzędowym oraz cesarzem rosyjskim jako koronowanym królem Polski i ustanowionym przez niego namiestnikiem.

Miasto (od prasłow. *městьce, *mě́sto "miejsce", łac. civitas) – historycznie ukształtowana jednostka osadnicza charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach) prowadzącą specyficzny miejski styl życia.

Historia

Dworzec Werzbołowa w Kibartach około 1900 r.

Pierwsza wzmianka o Kibartach pochodzi z 1561 roku – wówczas w inwentarzu Jurborka i Wierzbołowa pisano, że wieś ma 20 gospodarstw.

W 1856 r. Kibarty otrzymały prawa miejskie, a gwałtowny rozwój nastąpił po 1861 r., gdy utworzono odnogę linii kolejowej z Petersburga do Warszawy, idącą do Wierzbołowa oraz wybudowano stację kolejową w Kibartach. W roku 1919 (lub 1924) powtórnie przyznano Kibartom prawa miejskie. Dziś Kibarty pełnią rolę najważniejszego kolejowego przejścia granicznego Litwy z Rosją oraz ważnego przejścia drogowego.

Filharmonia Narodowa – państwowa instytucja kultury z siedzibą w Warszawie. Istnieje od 1901 roku. Cyklicznie organizuje festiwal Forum im. Witolda Lutosławskiego.

Litwa (, jedno z państw bałtyckich, członek Unii Europejskiej i NATO. Graniczy od zachodu z Rosją (obwodem kaliningradzkim), od południowego zachodu z Polską, od wschodu z Białorusią i od północy z Łotwą.

Za Królestwa Polskiego istniała gmina Kibarty.

Urodzeni w Kibartach

Emil Młynarski – polski skrzypek, dyrygent, kompozytor, współzałożyciel i dyrektor Filharmonii Warszawskiej,

Izaak Lewitan – rosyjski malarz-pejzażysta pochodzenia żydowskiego,

Inga Valinskienė – litewska piosenkarka i osobowość telewizyjna, polityk, posłanka na Sejm Republiki Litewskiej,

Maria Znamierowska-Prüfferowa - polska etnograf, profesor, wieloletni dyrektor Muzeum Etnograficznego w Toruniu, któremu po jej śmierci nadano jej imię.

Linki zewnętrzne

Kibarty w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom IV (Kęs – Kutno) z 1883 r.