Kina we Wrocławiu - Polski Serwis Naukowy

Arkady Wrocławskie z jednym z dwóch Multikin

We Wrocławiu znajduje się 5 multipleksów i cztery kina kameralne. Multikina z wieloma salami kinowymi zastąpiły lub wyparły z rynku tradycyjne kina. Mają lepiej nagłośnione sale, lepszy sprzęt projekcyjny, oferują dodatkowe atrakcje gastronomiczne i niższe ceny biletów. Kina tradycyjne, najczęściej z jedną salą projekcyjną, nie wytrzymały konkurencji nowoczesnych kin, mimo iż miały niepowtarzalny klimat i swoją historię.

Ulica Kardynała Stefana Wyszyńskiego – jedna z głównych ulic Wrocławia, długości ok. 1,9 km, łącząca znajdujący się na skraju dzielnicy Starego Miasta (ściślej: na skraju jego części zwanej Nowym Miastem) most Pokoju z mostami Warszawskimi na peryferyjnych Karłowicach.
Stabłowice (dawne nazwy: Stabelwitz, Stalowice, Stebłoiwcy, Stebłowice Stare) – osiedle w zachodniej części Wrocławia, w dzielnicy Fabryczna. W granicach miasta od 1928.

Historia kin we Wrocławiu

Film we Wrocławiu przed 1906 rokiem

Historia kina we Wrocławiu sięga końca XIX wieku. Pierwszy pokaz przy zastosowaniu aparatury braci Lumière odbył się 7 września 1896 roku w sali Domu Koncertowego przy Gartenstrasse 39-41 (obecnie ul. Piłsudskiego). Zorganizowała go spółka Deutsche Automaten-Gesellschaft Stollwerck &Co. z Kolonii. Firma posiadała licencje do wyświetlania filmów na całym terytorium Niemiec. W kolejnych latach we Wrocławiu pojawiały się różne kina wędrowne i salowe. Np. w 1905 roku w dużej sali Wrocławskiego Domu Koncertowego odbywały się seanse kinematograficzne, których pomysłodawcą był inżynier Kade z Drezna. Seanse wyświetlano również w salach teatrów variétés.

Sieć Kin Studyjnych i Lokalnych - program mający na celu upowszechnianie kultury filmowej w szczególności poprzez rozpowszechnianie filmów o wysokich walorach artystycznych oraz podejmowanie działalności edukacyjnej adresowanej do młodej widowni kin.
II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Od roku 1905 nastąpił w Niemczech szybki rozwój kin stacjonarnych. O ile w roku 1905 w całych Niemczech istniało ok. 40 kin, to w 1913 roku było ich już ponad 3 tysiące, a w samym Wrocławiu funkcjonowały 23 kina.

Kina stacjonarne

Pierwsze kina stacjonarne powstawały w małych salach, o niewielkiej liczbie miejsc. Nazywano je kintoppami, ze względu na dopuszczalną konsumpcję piwa. W pierwszych kinach nie istniał zakaz palenia tytoniu, serwowano różne trunki, a podczas seansów grała orkiestra lub występowali solowi artyści, jak np. włoski tenor Mario Coscia. Seanse kinowe składały się z krótkich filmów o różnej tematyce.

Wrocław Główny – największa z osobowych stacji kolejowych we Wrocławiu, położona na liniach kolejowych prowadzących z południowego wschodu (Opole oraz Lubliniec) i południa (Świdnica oraz Kłodzko) na zachód (Jelenia Góra oraz Legnica), północ (Poznań) i północny zachód (Głogów), a przez stację Wrocław Nadodrze – na północny wschód (Oleśnica).
Karłowice (niem. Carlowitz, Karlowitz) - peryferyjne, północne osiedle Wrocławia, za północnym brzegiem Starej Odry. Wchodzi w skład dzielnicy Psie Pole. Na zachodzie graniczy z Polanowicam, na północy z Sołtysowicami

Pierwsze kino wrocławskie powstało w domu towarowym Victoria przy Nikolaistr. 65-68 (obecnie ul. św. Mikołaja). Kino nazywało się Fata-Morgana, zajmowało pow. ok. 90 m² i pełniło również rolę piwiarni. Pierwszym właścicielem kina była Sara Kayser. W 1909 roku kino zostało przebudowane i powiększone, dzięki czemu mogło pomieścić 139 widzów w 18 rzędach. W marcu 1913 roku kino zostało sprzedane Ernestowi Wendrinerowi, który przemianował je na Zentral-Kino, a po kilku miesiącach nowym właścicielem został Hermann Eichler, który zmienił nazwę kina na Nikolai-Lichtspiele.

Dyskusyjny klub filmowy (DKF, ang. film society, fr. ciné club) to zrzeszenie miłośników sztuki filmowej, mające na celu pogłębianie wiedzy członków klubu na temat tej sztuki oraz jej popularyzację. Głównym sposobem realizacji tych celów są projekcje filmów o wysokich walorach artystycznych lub poznawczych. Jednak z założenia DKF nie ogranicza się tylko do takiej formy, uzupełniając projekcje o prelekcje, dyskusje, spotkania z twórcami, publikacje.
Ulica Świdnicka (niem. Schweidnitzer Straße) – jedna z głównych ulic Wrocławia, wybiegająca z południowo-wschodniego naroża Rynku w kierunku południowym.

Pod koniec 1907 roku we Wrocławiu istniało już 5 kin.

Kino Scala

W grudniu 1909 roku w miejsce teatru variétés Scala otworzono pierwsze duże kino Colosseum. Znajdowało się ono przy Nikolaistr. 27 (obecnie ul. św. Mikołaja 27). Kino liczyło 600 miejsc. Pierwszym kierownikiem kina był Conrad Scholz. W 1911 roku kino zostało sprzedane i zmieniło nazwę na Eden-Theater. W 1913 roku trafiło w ręce firmy Lichtspiel-Theater AG oraz kolejno w ręce prywatnych właścicieli. W 1932 roku kino kupiła firma Kosmos-Theaterbetriebe i przemianowała je na Scala-theater. W 1936 roku kino ponownie zmieniło właściciela i trafiło w posiadanie największego koncernu filmowego w Niemczech Uniwersum-Film AG (UFA). Po przebudowie w drugiej połowie lat 20. mogło pomieścić ponad 1000 osób. Po II wojnie światowej kino nadal funkcjonowało pod niezmienioną nazwą. Po 1955 roku przemianowano je na kino Pokój. Funkcjonowało do 1982 roku. Zostało wyburzone w 1999 roku i było jednym z najdłużej działających kin we Wrocławiu.

Adolf Peter Rading (ur. 2 marca 1888 w Berlinie, zm. 4 kwietnia 1957 w Londynie) - niemiecki architekt modernistyczny, działający także w Palestynie i Wielkiej Brytanii.
Osobowice (niem. Oswitz) - osiedle we Wrocławiu w dzielnicy Psie Pole, niegdyś wieś, na prawym brzegu Odry, położona między Lasem Osobowickim (na zachodzie) a Różanką (na wschodzie).

Kino Palast-Theater

We wrześniu 1910 roku zostało otwarte kino Palast-Theater. Znajdowało się ono przy Neue Schweidnitzer Str. 16 (obecnie ul. Świdnicka 44). Kino powstało w kamiennicy kupca Moritza Branissa nad modną restauracją Palast-Restaurant. Pierwotnie kino mogło pomieścić ok. 430 osób w dużej sali (miało też mniejszą salę, gdzie okazyjnie organizowano projekcje), a po przebudowie wyższej kondygnacji w 1926 roku na część balkonową 650 widzów.
Pierwszym właścicielem kina był Franz Thiemer. Kino było bardzo popularne wśród mieszkańców. Po trzech i pół roku istnienia szczyciło się milionowym widzem, co dawało w przeliczeniu ok. 800 widzów dziennie.

Ulica Marszałka Józefa Piłsudskiego – jedna z głównych ulic współczesnego Wrocławia (długości około 1,7 km), przebiegająca z początku (we wschodniej części) niemal równoleżnikowo na południe od historycznego centrum miasta (ok. 900 metrów od Rynku), w zachodnim odcinku skręcająca na północ. Łączy dworce kolejowe: Wrocław Główny (na wschodnim krańcu) i Wrocław Świebodzki (na zachodzie). Przedłużeniem Piłsudskiego na wschód, poza Dworzec Główny i ulicę Dworcową, jest ulica Małachowskiego; na krańcu północno-zachodnim, za Dworcem Świebodzkim i Orląt ulica przechodzi w Podwale. Z Rynkiem łączy ją przecinająca ją 700 metrów od Dworcowej prostopadła do Piłsudskiego ulica Świdnicka.
Jan Witold Harasimowicz (ur. 2 sierpnia 1950 r. we Wrocławiu) – polski historyk sztuki i kultury, specjalizujący się w historii sztuki nowożytnej, sztuce renesansu i manieryzmu; nauczyciel akademicki, związany z uczelniami we Wrocławiu i Toruniu.

Pod koniec I wojny światowej kino zostało przejęte przez firmę Kammer-Lichtspiele GmbH, a od 1922 roku należało do firmy Schauburg AG, która zarządzała nim do II wojny światowej.

Po powojennej odbudowie kino funkcjonowało do roku 1968, kiedy to z powodu złego stanu technicznego budynek rozebrano, a w jego miejsce zbudowano nowe Kino Warszawa.

Franz Thiemer był również właścicielem kina Monopol-Theater znajdującym się przy ulicy Ohlauerstr. 61 (obecnie ul. Oławska)

Ulica Osobowicka we Wrocławiu – ulica w dzielnicy Psie Pole, biegnąca wzdłuż odrzańskiego Kanału Różanka i prawego brzegu Odry Północnej, łącząca mosty Osobowickie z osiedlami Osobowice i Rędzin. Całkowita długość ulicy – od mostu Osobowickiego i skrzyżowania z ul. Bałtycką na wschodzie do skrzyżowania z ul. Szachistów na północnym zachodzie – wynosi około 6,1 km, i jest najdłuższą ulicą w mieście; przedłużeniem ul. Osobowickiej na wschodzie jest ul. Na Polance, a za zachodzie – peryferyjna ul. Wędkarzy.
Trzebnica (niem.: Trebnitz) to miasto w woj. dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Trzebnica i władz powiatowych. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. wrocławskiego. Położone we wschodniej części Wzgórz Trzebnickich, według danych z 31 grudnia 2004 ma 12 159 mieszkańców.

Kino Kammer-Lichtspiele

W październiku 1912 roku na Schweidnitzerstr 31, obecnie ul. Świdnicka 28, zostało otwarte kino Kammer-Lichtspiele. Kino powstało na posesji należącej do firmy Brauerei Pfeifferhof Carl Scholz. Kino składało się z sali projekcyjnej na 250 osób oraz balkonu na 130 osób. W rękach spółki kino znajdowało do 1928 roku, kiedy to zostało sprzedane firmie Schauburg AG für Theater und Lichtspiele. Swoją nazwę zatrzymało do roku 1943, kiedy to zostało przemianowane na Theater der Zeit, co wynikało z faktu, że pokazywano w nim przede wszystkim kroniki wojenne.
Po wojnie budynek został zaadaptowany na Teatr Kameralny.

Ulica św. Mikołaja – jedna z dwóch ulic we wrocławskim Starym Mieście, łączących niegdyś Rynek ze znajdującą się na zachód od niego nieistniejącą już Bramą Mikołajską (tą drugą ulicą jest ulica Ruska), od której bierze nazwę (do 1945 Nikolai Straße).
Legnica (dawniej Lignica, czes. Lehnice, niem. Liegnitz, łac. Lignitium) – miasto w południowo-zachodniej Polsce, w środkowej części województwa dolnośląskiego na równinie legnickiej położone nad rzekami: Kaczawą (lewy dopływ Odry) i wpadającą do niej Czarną Wodą.

Kino Tauentzien-Theater

W sierpniu 1913 roku zostało otwarte kino Tauentzien-Theater przy Tauentzienplatz 15 (obecnie pl. gen. T. Kościuszki). Jego właścicielem była spółka Tauentzien-Theater GmbH. Kino zostało zaprojektowane przez Alvina Wedemanna i powstało obok hotelu Residenz, gdzie postawiono budynek z dwupoziomową salą kinową liczącą na parterze 580 miejsc, a na balkonie ponad 300. W 1918 roku kino trafiło w ręce koncernu UFA i funkcjonowało do 1929 roku.

Kino Śląsk – jedno z najstarszych kin we Wrocławiu, znajdujące się przy obecnej ulicy Piłsudskiego, niegdyś Gartenstrasse 22 (ulica Ogrodowa). Obecnie w budynku znajduje się Teatr Muzyczny Capitol.
Psie Pole - była dzielnica samorządowo-administracyjna Wrocławia, ustanowiona 12 lutego 1952 roku, zlokalizowana w północnej części miasta. Jej funkcje 8 marca 1990 roku przejął w szerokim zakresie Urząd Miejski nowo powstałej Gminy Wrocław. Nazwa Psie Pole przywoływana jest dla celów statystycznych, oraz funkcjonuje w organach administracji rządowej i specjalnej np. ZOZ, urząd skarbowy, prokuratura, policja, itp. Obszar byłej dzielnicy Psie Pole liczy 97,7 km 2 (Encyklopedia Wrocławia 2006) zamieszkuje ją 93 375 osób (GUS, 31.12.2008).

Kino Ufa-Theater

W 1920 roku firma UFA otworzyła na Tauentzien-platz 11 kolejne swoje kino, (naprzeciwko swojego Tauentzien-Theater) – Ufa-Theater. W ten sposób na jednym placu spółka posiadała dwa podobne, ekskluzywne kina. Również i to zostało zaprojektowane przez Alvina Wedemanna i liczyło ok. 900 miejsc. Kinami zarządzała spółka Silesia-Theater GmbH pod kontrolą UFA. W 1923 kino przeszło pod zarząd nowej spółki akcyjnej Silesia-Ufatheater AG. W 1928 roku kino przeszło w dzierżawę UFA, a w 1933 roku należało już do spółki Tauentzien-Theater GmbH i przyjęło nazwę zamkniętego w 1929 roku kina Tauentzien-Theater. Pod tą nazwą istniało do 1945 roku.

Kolonia (niem. Köln posłuchaj ?/i do 1919 Cöln, łac. za Rzymian najpierw: oppidum ubiorum, potem CCAA, Colonia Claudia Ara Agrippinensium, w średniowieczu: Coellen, w dialekcie kolońskim Kölle) – czwarte co do wielkości miasto niemieckie i największe w Nadrenii Północnej-Westfalii, stolica Rejencji Kolonia. Jedno z najważniejszych historycznych ośrodków kultu religijnego w Europie. Leży na zachodzie Niemiec nad rzeką Ren. Wizytówką miasta i historyczną dominantą jest gotycka katedra (Kölner Dom), siedziba arcybiskupstwa kolońskiego. Uniwersytet w Kolonii (Universität zu Köln) jest jedną z najstarszych wszechnic w Niemczech, w którym kształci się ok. 44 tys. studentów. Kolonia jest najważniejszym gospodarczym, kulturalnym i historycznym miastem Nadrenii. Położona jest na wysokości od 38 do 118 m n.p.m.
Teatr Muzyczny Capitol – teatr powstały we Wrocławiu w 2004 roku jako kontynuacja działalności Teatru Muzycznego – Operetki Wrocławskiej w budynku przedwojennego kinoteatru Capitol zbudowanego w 1929 roku. Jest jednostką kulturalną Samorządu Miasta Wrocławia.

W 1926 roku oba powyższe kina były najchętniej odwiedzanymi kinami we Wrocławiu.

Najczęściej odwiedzane kina wrocławskie w 1926 roku

Kino Deli

W 1927 roku w styczniu zostało otwarte kino Deli (Deli Deutsches Lichtspiel-Theater). Znajdowało się przy Alte Friedrichstr. 16-18 (obecnie pl. Powstańców Śląskich). Było zaprojektowane przez architekta miejskiego Hansa Poelziga i przez wielu uważane za najnowocześniejsze kino we Wrocławiu. Na jego dachu umieszczony był (od 1933 roku) największy w Niemczech 4,5 metrowy krzyż UFA (logo koncernu). Pierwotnymi właścicielami byli bracia Curt i Erwin Hirschbergowie. W 1930 roku oddali 50% udziałów firmie UFA, a w 1933 roku zostali zmuszeni do pozbycia się wszystkich udziałów, jak i innych kin wrocławskich. Kino miało dwupiętrowy balkon i 1100 miejsc. Zostało zniszczone w 1945 roku. W miejscu tym utworzono Multikino Arkady.

Ulica Bolesława Prusa we wrocławskim osiedlu Ołbin łączy dzisiejsze ulice Kilińskiego na południowym zachodzie z Daszyńskiego na północnym wschodzie. Całkowita jej długość wynosi niespełna 1,4 km.
Wytwórnia Filmów Fabularnych we Wrocławiu – jedna z największych wytwórni filmowych w Polsce. Odegrała ogromną rolę w rozwoju polskiego filmu po drugiej wojnie światowej.

Kina przedwojenne w liczbach

Na początku 1926 roku Wrocław miał 27 kin, pod koniec było ich 30 (do tego doliczyć należy kino Festspielhaus znajdujące się przy Lehmdamm 32, obecnie ul. Prusa, które z powodu zwolnienia z obowiązku podatkowego nie było ujmowane w statystykach. Kino liczyło w 1926 roku 302 miejsca i należało do wspólnoty Fostspielgemeide E.V.). Łączna liczba miejsc w kinach wrocławskich w 1926 roku wynosiła 12 047. W 1931 roku działały już 32 kina z 18 016 miejscami. Popularność kin w tym samym okresie wzrosła z 4121 do 5604 widzów.
W 1935 roku, według spisu na dzień 31 marca, we Wrocławiu zarejestrowanych było 36 kin z 17 957 miejscami – pod względem liczby kin Wrocław zajmował siódme miejsce w Niemczech. Wśród tych kin, jedenaście liczyło do 300 miejsc, 9 kin: 301-500 miejsc, 13 kin: 501 -1000 miejsc i tylko 3 kina mieściły ponad 1000 widzów.
W 1942 roku we Wrocławiu funkcjonowało 37 kin wyposażonych w 18 925 miejsc. Kino Tauentzien-Theater odwiedzali wrocławianie w liczbie średnio 64 204 miesięcznie w okresie od 1 czerwca 1944 do 21 stycznia 1945 roku (ostatni seans).

Ulica Karola Olszewskiego – przedłużenie głównej osi komunikacyjnej Wielkiej Wyspy we Wrocławiu, ulicy Wróblewskiego, na wschód. Zaczyna się, po stronie zachodniej, przy skrzyżowaniu z ul. Chełmońskiego i Kazimierską, a kończy na wschodzie przy skrzyżowaniu z Bacciarellego; całkowita długość ulicy wynosi około 1,9 km.
Ulica Tadeusza Kościuszki we Wrocławiu – fragment traktu rokadowego poza obrębem dawnych fortyfikacji miejskich, przecinającego w przybliżeniu równoleżnikowo Przedmieście Świdnickie na południe od miasta, odcinek trasy łączącej Przedmieście Oławskie na wschodzie z Przedmieściem Mikołajskim na zachodzie.

Kina w roku 1942

Przed II wojną światową we Wrocławiu czynnych było 37 kin.

Kino Alhambra – kinoteatr znajdowało się na ul. Ketzerberg 27 (obecnie pl. Dominikański, dawny Zaułek Koci).

Kino Apollo-Lichtspiele – znajdowało się na ul. Adalbertstr. 8 (obecnie ul. kard. St. Wyszyńskiego 8)

Kino Askania-Lichtspiele – znajdowało się na ulicy Tauentzienstr. 92 (obecnie ul. gen. T. Kościuszki 92)

Kino Astoria-Palast – znajdowało się na ul. Fürstenstr. 32 (obecnie ul. Grunwaldzka 32)

Kino Atlantik – znajdowało się Gräbschener Str. 74 (obecnie ul. Grabiszyńska 74)

Kino Atrium-Lichtspiele – znajdowało się na ulicy Ohlauer Stadtgraben 21 (obecnie ul. Podwale 83)

Kino Beh-Lichtspiele – znajdowało się na ulicy Heinrichstr. 21-23 (obecnie ul. Henryka Brodatego 17)

Kino Capitol – znajdowało się na ulicy Gartenstr. 67 (obecnie Piłsudskiego 67 Teatr Muzyczny Capitol). Zostało otwarte w lutym 1929 roku. Było największym kinem w przedwojennym Wrocławiu (obecnie Teatr Muzyczny Capitol). Zostało zaprojektowane w przez Friedricha Lippa.

Kino Ceh-Lichtspiele – znajdowało się na ulicy Hummerei 3-5 (obecnie róg ul. Kazimierza Wielkiego i ul. Świdnicka 10)

Kino Europa-Lichtspiele – kinoteatr znajdował się na ulicy Friedrich Wilhelm Str. 67 (obecnie róg ul. Legnickiej i ul. Młodych Techników 2)

Kino Festspielhaus – znajdowało się na ulicy Lehmdamm 32 (obecnie ul. B. Prusa 32), późniejsze kino Lalka. Kino zostało założone w 1926 roku w miejscu wcześniejszego Domu Spotkań św. Jadwigi powstałego w 1923 roku.

Kino Filmburg – znajdowało się przy ulicy Sandstr 1 (obecnie ul. Piaskowa 1)

Kino Gloria-Palast – znajdowało się przy ulicy Schweidnitzer Str 37 (obecnie ulica Świdnicka).

Kino Hundsfelder-Lichtspiele – znajdowało się przy ulicy Ölserstr. 28 (obecnie ul. Bolesława Krzywoustego)

Kino Kammer-Lichtspiele – Schweidnitzerstr 31 (obecnie Świdnicka 31)

Kino Kristall-Palast – znajdowało się na ulicy Klosterstr. 47 (obecnie ul. gen. R. Traugutta 47)

Kino Lichtburg-Theater – znajdowało się na ulicy Gräbschener Str. 94a (obecnie ul. Grabiszyńska 94);

Kino Matthias-Lichtspiele – znajdowało się na ulicy Matthias Str. 37 (obecnie ul. B. Drobnera str. południowa)

Kino Metropol-Film-Theater – znajdowało się na ulicy Frankfurter Str. 117-119 (obecnie ul. Legnicka strona południowa pomiędzy Niedźwiedzią i Białowieską).

Kino Odertor-Lichtspiele – znajdowało się na ulicy Weinstr. 53-55 (obecnie ul. Stanisława Żeromskiego 53-55)

Kino Olimpia – znajdowało się przy ulicy Taschenstr. 20 (obecnie Piotra Skargi 20), sala kinowa mogła pomieścić 75 widzów. Po wojnie w budynku znajdował się warsztat samochodowy

Kino Ost-Lichtspiele – znajdowało się na ulicy Tauentzienstr. 177 (obecnie ul. gen. Tadeusza Kościuszki 177)

Kino Palast-Theater – znajdowało się na Neue Schweidnitzer Str. 16 (obecnie Świdnickiej 44), Kino zostało otwarte 3 września 1910 roku i mieściło 450 widzów.

Kino Primus-Palast – znajdowało się na ulicy Hubenstr. 10 (obecnie ul. Hubska 10)

Kino Regina-Lichspiele – znajdowało się na ulicy Gartenstr. 85 (obecnie ul. marsz. Józefa Piłsudskiego 85)

Kino Roxy Filmpalast – znajdowało się na ulicy Kürassierstr. 15 (obecnie al. gen. J. Hallera 15), późniejsze Kino Przodownik a następnie Lwów.

Kino Schloß-Theater – znajdowało się na ulicy Burglehnstr. (obecnie ulica Wolska)

Kino Silesia-Lichspiele – znajdowało się przy ulicy Frankfurter Str. 124 (obecnie ok. ul. Legnicka 62)

Kino Scala-Theater – znajdowało się na ulicy Gabitzstr. 20/22 (obecnie ulica Gajowicka)

Kino Süd-Lichspiele – znajdowało się przy ulicy Gabitzstr. 22 (obecnie ul. Stysia 22)

Kino Tauentzien-Theater – kino-teatr znajdowało się na ulicy Tauentzienplatz 11 (obecna ulica pl. gen. T. Kościuszki 14)

Kino Titania-Theater – znajdowało się na ulicy Matthiasstr. 69-71a (obecnie ul. Jedności Narodowej 69-71) Po wojnie znajdowało się tu Kino Pionier

Kino Tivoli – znajdowało się na ulicy Neudorfstr. 35 (obecnie ul. Komandorska 37)

Kino UFA-Palast – kino znajdowało się na ulicy Alte Friedrichstr. 16-18 (obecnie pl. Powstańców Śląskich)

Kino Walhalla-Lichspiele – znajdowało się na ulicy Friedrich Wilhelm Str. 10 (obecnie ul. Legnicka 8-10)

Kino Welt-Būhne – znajdowało się przy ulicy Friedrich Wilhelm Str.15 (ob. ulica Legnicka)

Kino Zentral-Theater – znajdowało się na ulicy Westendstr. 50-52 ( obecnie ul. Zachodnia 50-52)

Pozostałe kina

Kino Gloria-Palast – znajdowało się na ulicy Schweidnitzer Str. 37 (obecnie ul. Świdnicka 12-16)

Kino Filmtheater Betriebe Beslau-Lissa – znajdowało się na ulicy Lisa Burglehnstr 4 (obecnie Leśnica ul. Wolska 4)

Kino Germania-Lichspiele – znajdowało się na ulicy Lisa Neumarkter Str. 11 (obecnie Leśnica ul. Średzka 11).

Kino National-Theater – znajdowało się przy ulicy Klosterstr. (obecnie ulica Traugutta). Właścicielem kina był Paul Weissflog.

Kino Schauburg – znajdowało się na ulicy Gartenstr. 67 (obecnie ul. gen J. Piłsudskiego 67) > Dziś znajduje się tu Teatr Capitol

Kino Urania-Theater – znajdowało się na ulicy Ketzerberg 27 (obecnie pl. Dominikański (Zaułek Koci))

Kępa Mieszczańska (niem. Bürgerwerder) – wyspa na Odrze we Wrocławiu, w zachodniej (dolnej) części jej miejskiego odcinka. Jej teren zaliczany był do osiedla Ołbin, a po wydzieleniu z Ołbina w 1991 osiedla Nadodrze został włączony w jego skład; na zachód od wyspy leży osiedle Szczepin, a na południe od niej – Stare Miasto lokowane jeszcze w średniowieczu. Wyspa leży w obrębie tzw. Śródmiejskiego Węzła Wodnego – Dolnego, otoczona dwoma ramionami Odry: Odrą Południową i Odrą Północną.
Wrocław (, niem. Breslau ?/i, dialekt śląski Brassel, czes. Vratislav lub Vroclav, węg. Boroszló) – historyczna stolica Śląska, miasto na prawach powiatu (wrocławski powiat grodzki), stolica województwa dolnośląskiego, oraz siedziba władz wrocławskiego powiatu ziemskiego grupującego 9 okolicznych gmin.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)