Kino czeskie - Polski Serwis Naukowy

Czechosłowacka Nowa Fala (cz. československá nová vlna, inaczej czeska Nowa Fala, szkoła praska) - pojęcie używane na określenie generacji czechosłowackich reżyserów i scenarzystów filmowych, zaczynających tworzyć w latach sześćdziesiątych XX wieku. Do najbardziej znanych osób zaliczających się do tej grupy należą m.in. Miloš Forman, Věra Chytilová, Ivan Passer, Jaroslav Papoušek, Antonín Máša, Pavel Juráček, Jiří Menzel, Jan Němec, Jaromil Jireš, Evald Schorm, Vojtěch Jasný oraz Jan Schmidt.

Gatunki filmowe – odmiany filmu, których nazwy z grubsza informują nas, o czym będzie opowiadać historia danego filmu. Tymi nazwami posługują się krytycy filmowi np. w recenzjach lub choćby sprzedawcy w wideotekach.
Bohumil Hrabal (ur. 28 marca 1914 w Brnie, zm. 3 lutego 1997 w Pradze), czeski pisarz, uważany za znaczącego twórcę światowej literatury XX wieku. Jego książki zostały przetłumaczone na ponad 25 języków. Według jego opowiadań powstało kilka filmów, z których najbardziej znane są Pociągi pod specjalnym nadzorem Jiříego Menzla (Oscar za najlepszy film nieanglojęzyczny).

Charakterystyczne dla filmów z okresu Nowej Fali były na przykład długie, często improwizowane dialogi, czarny (w wielu przypadkach absurdalny) humor oraz zatrudnianie amatorów, wcześniej niezwiązanych z aktorstwem. Częstą tematyką są miłosne szaleństwa młodych ludzi bądź skrzywiona, wypaczona moralność. Pokazują naturę człowieka, która ma jasną i ciemną stronę. Reżyserzy nie starają się niczego upiększać, ich filmy często zawierają niearanżowane (i pozornie niearanżowane) sceny.

Ladislav Fuks (ur. 24 września 1923 w Pradze, zm. 19 sierpnia 1994 w Pradze) – prozaik czeski. W swojej twórczości ukazuje człowieka zniewolonego w świecie przemocy, w scenerii drugiej wojny światowej i Holocaustu. Większość jego dzieł zawiera wątki autobiograficzne, często ukryte. Niemal we wszystkich powieściach pojawia się motyw delikatnego, słabego chłopca, żyjącego w swoim własnym świecie i tęskniącego za prawdziwą przyjaźnią. Właśnie ta, stale pojawiająca się postać cierpiącego i dręczonego chłopca jest bezpośrednio związana z osobą samego autora. Dzieła Fuksa są też czasami autobiograficzną trawestacją, na przykład Księżna i kucharka (Vévodkyně a kuchařka). Fuks jest też w swojej twórczości mistrzem maski, alegorii i aluzji. Ale są to nie tylko zabiegi stylistyczne. Autor, jako homoseksualista, musiał uciekać się do tego kamuflażu kryjąc się w ten sposób przed nietolerancją wszechobecną w czasach, w których żył i pisał. W swoich powieściach Fuks umieszczał także trudno wykrywalne żarty, często prowadził wyrafinowaną grę z czytelnikami, nieraz bardzo trudną do rozszyfrowania.
Film wojenny − gatunek filmowy dotyczący wojny − zwykle skoncentrowany na bitwach lądowych, morskich lub powietrznych, czasem skupiający się także na losach jeńców wojennych, tajnych operacjach wojskowych, treningu adeptów oraz innych tematach powiązanych. Filmy wojenne ogniskują się również na życiu codziennym żołnierzy lub cywili w czasie wojny, bez ukazania obrazu bitwy. Wątki przedstawione w kinie wojennym mogą być fikcyjne, oparte na kanwie wydarzeń historycznych lub biograficzne.

Za pierwsze dzieło czechosłowackiej Nowej Fali uważa się film Słonko w sieci słowackiego reżysera Štefana Uhera z roku 1962.

Okoliczności powstania

Formalne i zawierające społeczną krytykę oryginalne filmy z okresu Nowej Fali mogły powstać dzięki wysoko rozwiniętej filmowej szkole, dużej grupy młodych filmowców, studiujących w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych, liberalizacji reżimu socjalistycznego na początku lat siedemdziesiątych oraz późniejszemu zniesieniu cenzury. Studenci oraz studentki FAMU mieli dostęp do filmów francuskiej Nowej Fali oraz innych artystycznych filmów. W ciągu paru lat debiutowało kilka wyraźnych i bardzo ważnych osobistości w świecie czechosłowackiej kinematografii.

Milan Kundera (ur. 1 kwietnia 1929 w Brnie) – czeski i francuski pisarz i eseista znany przede wszystkim jako autor Nieznośnej lekkości bytu. Od grudnia 2009 honorowy obywatel miasta Brna.
Wydział Filmowy i Telewizyjny Akademii Sztuk Scenicznych w Pradze (czes. Filmová a televizní fakulta Akademie múzických umění v Praze, FAMU), wydział Akademii Sztuk Scenicznych w Pradze, gdzie studenci uczą się zawodów związanych z filmem, telewizją, radiem i tradycyjnymi środkami masowego przekazu.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)