Kisielin - Polski Serwis Naukowy

Kisielin (ukr. Кисилин) – wieś na Ukrainie w rejonie łokaczyńskim obwodu wołyńskiego. Zamieszkuje ją 331 osób.

Kisielin założono w 1451 r. W 1545 r. był własnością Piotra Kierdejowicza Mylskiego, a w 1570 r. Olizara Kierdeja. Później własność rodziny Kisielów – w 1625 r. Ostafi Kisiel był rządcą szkoły, w której krzewiono idee arianizmu. Wojewoda Adam Kisiel był ostatnim prawosławnym senatorem I Rzeczypospolitej. W czasach kolejnego dziedzica Kisielina – Jerzego Czaplica do Kisielina przeniosła się kadra naukowa zlikwidowanej w 1638 r. Akademii Rakowskiej. Nauczanie, w którym brał udział m.in. Andrzej Wiszowaty, trwało jednak tylko do 1644 r., kiedy wyrokiem Trybunału Lubelskiego zabroniono go. Szkoły zlikwidowano, a zbór został zamieniony został na kościół katolicki. W 1720 r. Karmelici wznieśli w Kisielinie murowany kościół parafialny pw. Niepokalanego Poczęcia NMP.

Rzeczpospolita Obojga Narodów (, właściwie Królestwo Polskie i Wielkie Księstwo Litewskie, od XVII wieku częściej znane jako Rzeczpospolita Polska) – państwo federacyjne złożone z Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego istniejące w latach 1569-1795 na mocy unii lubelskiej. Rozciągało się na większości terytorium dzisiejszej Polski, Litwy, Białorusi i Ukrainy, a częściowo także Łotwy, Estonii, Rosji, Mołdawii i Słowacji. W 1618 osiągnęło maksymalny zasięg terytorialny wynoszący ok. 990 tys. km². Liczba ludności wynosiła od 6,5 mln w 1569 do 14 mln w 1772. Panującym ustrojem była demokracja szlachecka, a głową państwa król elekcyjny.

Język ukraiński (українська мова, ukrajinśka mowa) to język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich. Posługuje się nim ponad 47 mln ludzi, głównie na Ukrainie, gdzie ma status języka urzędowego, używany jest również przez Ukraińców w Rosji, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Mołdawii, Polsce i na Białorusi. Współczesny alfabet ukraiński stanowi odmianę cyrylicy, a obecna ortografia ustalona została zasadniczo na początku XX wieku.

Osobny artykuł: Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Kisielinie.

W 1870 r. miasteczko było miejscowością gminną powiatu włodzimierskiego i liczyło 598 mieszkańców – znajdowała się wówczas w niej ...cerkiew, kościół, 3 izraelskie domy modlitwy, gorzelnia, 15 sklepów, 6 rzemieślników. W miasteczku miał znajdować się także pałac. W pocz. XX w. Kisielin liczył 1471 mieszkańców, a cała gmina obejmowała 56 miejscowości.

Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Kisielinie – rzymskokatolicki kościół w Kisielinie, wzniesiony do 1720, zdewastowany po II wojny światowej. Miejsce zbrodni UPA na polskich mieszkańcach Kisielina 11 lipca 1943.

Adam Kisiel herbu Kisiel (1600-1653), właściciel Brusiłowa i Huszczy, prawosławny wojewoda kijowski od 1649 i bracławski od 1648, który odegrał pewną rolę podczas powstań kozackich jako przedstawiciel obozu ugodowego. Ostatni prawosławny senator I Rzeczypospolitej.

11 lipca 1943 r. w Kisielinie miał miejsce jeden z masowych mordów UPA na Polakach w ramach rzezi wołyńskiej.

Osobny artykuł: Zbrodnia w Kisielinie.

Przypisy

Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski: Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Warszawa: Władysław Walewski, 1883 t. IV s. 109.
Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski, Józef Krzywicki: Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Warszawa: Władysław Walewski z zasiłku Kasy pomocy dla osób pracujących na polu naukowem im. D-ra Mianowskiego, 1902 t. XV cz. II s. 78.

Linki zewnętrzne

Plan miasteczka i lista mieszkańców z 1939

Wzmianka w przewodniku po Wołyniu z 1929 r.

Tom IV str. 109 w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom IV (Kęs – Kutno) z 1883 r.

tom XV cz. 2 str 78 w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom XV, cz. 2 (Januszpol – Wola Justowska) z 1902 r.