Kizlar - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 43°51′N 46°43′E / 43.85, 46.717

Kizlar (ros. Кизля́р) - miasto na terytorium Federacji Rosyjskiej w Republice Dagestanu, w delcie Tierieku.

Według danych z 2009 miasto liczyło ok. 48 tys. mieszkańców.

Geografia

Miasto znajduje się w północnej części Dagestanu w delcie rzeki Tieriek, ok. 60 km od zachodniego wybrzeża Morza Kaspijskiego i ok. 150 km w linii prostej na północny zachód od stolicy republiki Machaczkała i tylko kilka kilometrów od granicy z Republiką Czeczenii. Najbliższe miasto to Chasawjurt znajduje się ok. 65 km na południe od Kizlar.

Koniak (z franc. Cognac - nazwa miejscowości oraz okręgu we Francji) rodzaj alkoholu, najsłynniejszy winiak, którego technologia wytwarzania pozostała niezmienna od praktycznie 300 lat. Zawiera ok. 40-45% alkoholu. Na terenie Unii Europejskiej nazwa "Koniak", a ściślej "Cognac" zastrzeżona jest wyłącznie dla trunku produkowanego w okolicach miasteczka Cognac, w regionie Charente, we Francji. Jako pierwsi koniak wynaleźli Ormianie, a na tereny Francji dotarł parę wieków później.

Morze Kaspijskie (per. دریای خزر, ros. Каспийское море, azerb. Xəzər dənizi, kaz. Каспий теңізі, turkm. Hazar deňzi) – bezodpływowe słone jezioro reliktowe w Azji i w niewielkiej części w Europie. Jest największym jeziorem świata z powierzchnią wynoszącą ok. 370 tys. km2 (zmieniającą się wskutek opadania poziomu wody, w 1930 roku wynosiła ona aż 442 tys. km²). Maksymalna głębokość to 1025 m. Zasolenie od 10-12‰ do bardzo dużego, sięgającego nawet 300‰ w zamkniętych zatokach. Czas wymiany wód wynosi 250 lat. W Starożytności nosiło różne nazwy: Ocean Hyrkański, Morze Azarskie i Morze Kwalijskie.

W Kizlar, zlokalizowane są zakłady przemysłu spożywczego, przemysłu spirytusowego i elektrownia wodna

Demografia

Ogólna liczba mieszkańców:

1959 – 25 600 mieszk.

1970 – 29 700 mieszk.

1979 – 31 300 mieszk.

1989 – 39 700 mieszk.

1996 – 43 600 mieszk.

2002 – 48 500 mieszk.

2009 – 48 003 mieszk.

Historia

Pierwsze wzmianki o osadzie Kizlar pochodzą z ok. 1609 r. W 1735 roku władze rosyjskie zatwierdziły budowę twierdzy w Kizlar dla celów kontroli i wzmocnienia granicy na Kaukazie. W 1785 r. Kizlar stał się miastem. W XVIII w. i XIX w., miasto stało się jednym z punktów handlowych między Rosją a krajami Bliskiego Wschodu i Azji Środkowej.

Azja Środkowa – nazwa stosowana dla określenia wyżynno-górskiego obszaru centralnej Azji, położonego ponad 1000 km od otwartego morza. Region ten obejmuje: Kazachstan, Uzbekistan, Turkmenistan, Kirgistan i Tadżykistan, a także Mongolię i zachodnie Chiny (regiony autonomiczne Tybetu, Mongolii Wewnętrznej, Sinciang i Ningxia oraz prowincje Qinghai i Gansu).

Terekli-Mekteb (ros. Терекли-Мектеб) – wieś na terytorium Federacji Rosyjskiej w Republice Dagestanu, ośrodek administracyjny Rejonu Nogaiskiego na południowo-wschodnim skrawku kontynentu europejskiego.

Na początku XIX wieku, Kizlar stał się centrum uprawy winorośli i produkcji wina. Lokalne "fabryki koniaku" ("Кизлярский Коньячный Завод") produkują różne napoje alkoholowe, ale specjalizują się głównie w regionalnej odmiany brandy, sprzedawany w całej Rosji jako "koniak".

Bliski Wschód (arab. الشرق الأوسط, hebr. המזרח התיכון, przestarzałe Lewant) – obszar geograficzny leżący na styku trzech kontynentów: Europy, Azji i Afryki.

Front wschodni – całokształt działań bojowych w czasie II wojny światowej pomiędzy III Rzeszą i jej sojusznikami a ZSRR w Europie Wschodniej i Środkowej. Walki na froncie wschodnim trwały od 22 czerwca 1941 do 8 maja 1945. Swym zasięgiem obejmowały znaczny obszar europejskiej części Rosji, całą Polskę, Ukrainę, Białoruś, Litwę, Łotwę, Estonię, Finlandię, Rumunię, Węgry, Słowację, Jugosławię aż do wschodniej części Niemiec i Austrii. Był to najkrwawszy i największy z frontów wojennych w historii.

W 1942 roku, wybudowano linię kolejowa Machaczkała-Astrachań, która była częścią magistrali kolekowej Kaukazu. Linia kolejowa została przerwana na jesieni 1942 roku przez żołnierzy niemieckich z jednostki specjalnej (tzw. Fernspähtruppe) tylko na kilka dni, Rosjanie szybko wznowili ruch pociągów. Zatem Kizlar to najbardziej wysunięty na wschód punkt do którego przeniknęły wojska niemieckie w trakcie ataku III Rzeszy na ZSRR (natomiast najdalsze działania frontowe na wschód zatrzymały się w osadzie Terekli-Mekteb).

Brandy (ang. wypalanka) – angielskie określenie napojów alkoholowych destylowanych z win, głównie gronowych i pod tą nazwą na światowym rynku występuje zdecydowana większość winiaków. Nazwa brandy pochodzi od holenderskiego słowa brandewijn (tak w średniowieczu nazywano palone wino). Brandy może być destylowana również z wina owocowego, wówczas jednak powinna być odpowiednio oznaczona, np. Cherry Brandy – brandy wiśniowa itp.

Miasto (od prasłow. *městьce, *mě́sto "miejsce", łac. civitas) – historycznie ukształtowana jednostka osadnicza charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach) prowadzącą specyficzny miejski styl życia.

W styczniu 1996 r., w czasie I wojny czeczeńskiej czeczeńscy separatyści najechali na miasto i na bazę lotniczą w trakcie nalotu zginęło 78 żołnierzy rosyjskich.

Kultura

W mieście znajduje się muzeum medycyny oraz muzeum techniki.

Miasta partnerskie

Baku

Budionnowsk

Azow

Osobowość

Piotr Iwanowicz Bagration (1765 - 1812), rosyjski generał piechoty, urodził się w Kizlar.

Przypisy

Wielki ilustrowany atlas świata. Wyd. I wydanie polskie. Warszawa: GeoCenter International, 1993, s. 61. ISBN 3-575-13771-4. (pol.)
Wielki atlas historyczny. Wyd. 3. Warszawa: Demart, 2003, s. 126. ISBN 83-89239-57-4. (pol.)
Oficjalna strona miasta

Linki zewnętrzne

Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Kizlar

Kizlar na www.mojgorod.ru (ros.)