Klasycyzm w muzyce - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy stylu w muzyce poważnej. Zapoznaj się również z: muzyka poważna, Muzyka klasyczna - album Pezeta.

Klasycyzm – okres w rozwoju muzyki pomiędzy barokiem a romantyzmem. Styl klasycystyczny w muzyce ujawnił się w drugiej połowie XVIII wieku. Trwał w latach 1750-1820 (daty umowne).

Pezet, właściwie Paweł Kapliński[1] (ur. 18 kwietnia 1980 w Warszawie [2]) – polski raper. Kapliński występuje od 1998 roku wraz z zespołem Płomień 81, który założył ze szkolnym kolegą Marcinem Doneszem znanym pod pseudonimem Onar. Wraz zespołem do 2005 roku nagrał trzy pozytywnie oceniane przez publiczność albumy zatytułowane Na zawsze będzie płonął (1999, Asfalt Records), Nasze dni (2000, R.R.X.) i Historie z sąsiedztwa (2005, Konkret Promo/DobreZiomy). W 2007 roku nakładem Konkret Promo ukazał się pierwszy album solowy Pezeta zatytułowany Muzyka rozrywkowa.

Antoni Milwid (ur. 1755 - zm. 1837) - polski kompozytor, organista. Działał jako kapelmistrz w kapeli kanoników regularnych w Czerwińsku nad Wisłą. Wśród zachowanych jego kompozycji znajdują się przede wszystkim utwory religijne (msze, litanie, kantaty). Z utwory instrumentalnych Milwida znane są m.in. fragmentarycznie zachowane trzy symfonie, w tym symfonia koncertująca - Sinfonia concertante na obój i orkiestrę.

Przymiotnik klasyczny pochodzi od łacińskiego classicus, czyli doskonały. Po barokowym bogactwie formalnym i upodobaniu do kontrastów zwrócono się w stronę przeciwną, ku przejrzystości, symetrii i równowadze w stosowaniu środków artystycznych.

Muzykę okresu klasycyzmu w Europie nazywa się niekiedy muzyką klasyczną, choć termin ten z czasem zaczął być stosowany na określenie muzyki poważnej. Kompozytorzy odeszli od skomplikowanych technik polifonicznych, preferując znacznie bardziej klarowną pod względem strukturalnym muzykę homofoniczną. Najczęściej używane przez nich formy to rondo, wariacje i sonata, z tego względu nazwane później formami klasycznymi. Wielkim centrum muzyki klasycznej stał się Wiedeń, dzięki tworzącym tam trzem wybitnym kompozytorom: Haydnowi (1732-1809), Mozartowi (1756-1791) oraz Beethovenowi (1770-1827). Nazywa się ich wspólnym mianem klasyków wiedeńskich. Stworzyli oni wiele wspaniałych, nowatorskich jak na owe czasy kompozycji. Do cech muzyki okresu klasycyzmu należą także: rezygnacja z basso continuo (partie instrumentów harmonicznych są precyzyjnie zapisane) i rozkwit muzyki instrumentalnej.

Symetria (gr. συμμετρια, od συμ, podobny oraz μετρια, miara) – właściwość figury, bryły lub ogólnie dowolnego obiektu matematycznego (można mówić np. o symetrii równań), polegająca na tym, iż istnieje należące do pewnej zadanej klasy przekształcenie nie będące identycznością, które odwzorowuje dany obiekt na niego samego. Brak takiej właściwości nazywany jest asymetrią. W zależności od klasy dopuszczalnych przekształceń wyróżnia się rozmaite rodzaje symetrii. Tym samym pojęciem określa się nie tylko obiekty, ale też same przekształcenia.

Wojciech Dankowski, Danek, Adalbertus (ur. ok. 1760 prawdopodobnie południowa Wielkopolska, zm. po 1836) - polski kompozytor i skrzypek okresu klasycyzmu, uznawany za typowego reprezentanta stylu galant w Polsce.

Najpopularniejszymi gatunkami muzycznymi uprawianymi w klasycyzmie były:

opera

sonata (najczęściej z allegrem sonatowym)

W klasycyzmie skład instrumentalny orkiestry symfonicznej został rozbudowany o klarnety, puzony oraz flet piccolo.

Klasycyzm w Polsce

W Polsce na okres klasycyzmu przypadają początki muzyki symfonicznej (A. Milwid, W. Dankowski), opery (M. Kamieński, J. Stefani, W. Lessel) i muzyki fortepianowej (M. K. Ogiński, Maria Szymanowska).

Sonata - instrumentalna forma muzyczna. Pierwotnie każdy utwór instrumentalny w przeciwieństwie do wokalnego - kantaty. Z czasem wykształciła się w specyficzną formę.

Homofonia - rodzaj faktury, w której melodii, znajdującej się zazwyczaj w najwyższym głosie, towarzyszy akompaniament. Muzyka oparta na fakturze homofonicznej nosi nazwę muzyki homofonicznej.

Literatura

A. Mądry Carl Philipp Emanuel Bach, Poznań Rhythmos 2003 (najobszerniejsze w języku polskim przedstawienie estetyki i stylu muzyki klasycznej)

A. Nowak-Romanowicz Historia muzyki polskiej. Klasycyzm 1750-1830, Warszawa, Sutkowski Edition 1995

A. Zórawska-Witkowska Muzyka na dworze i w teatrze Stanisława Augusta, Warszawa 1995

D. Gwizdalanka Klasycyzm, w: Historia muzyki 2, Kraków (PWM) 2006, s. 103-194

E. Fubini Historia estetyki muzycznej, Kraków, Musica lagellonica 1997, s. 161-252

Zobacz też

klasycyzm

kompozytorzy klasycyzmu

Klasycy wiedeńscy – nazwa przyjęta dla trzech kompozytorów Josepha Haydna, Wolfganga Amadeusza Mozarta oraz Ludwiga van Beethovena. Określenie to utrwaliła niemiecka muzykologia poczynając od drugiej połowy XIX wieku, traktując ich twórczość jako apogeum europejskiej tradycji[potrzebne źródło]. Ich muzyka zaliczana jest stylistycznie do klasycyzmu (1750-1820), określenie "wiedeńscy" wynika z faktu, iż większość swojego życia, a zwłaszcza ostatnie lata, spędzili w Wiedniu. Nie zalicza się natomiast do "klasyków wiedeńskich" Christopha Willibalda Glucka, aczkolwiek tworzył w tym samym okresie, i większość życia spędził w Wiedniu. W zasadzie to samo, co o Glucku, można też powiedzieć choćby o Antonio Salierim.

Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.