|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: Kopuła astronomiczna, dzięki której młodzież będzie mogła lepiej poznać tajemnice kosmosu powstała na dachu liceum ogólnokształcącego w Tuchowie (woj. małopolskie) - informuje rzecznik prasowy Starostwa Powiatowego w Tarnowie ... W najbliższy poniedziałek, 28 lutego, w Centrum Astronomicznym im. Mikołaja Kopernika PAN w Warszawie prof. Joanna Mikołajewska opowie o otyłości... gwiazd. Będzie to kolejna odsłona wiosennego cyklu popularnonaukowych odczytów pt. "Spotkani... Obserwacje nieba przez teleskop i lornetkę, seanse w planetarium, prezentacje multimedialne i połączenie z kosmosem przygotowuje na sobotnią Noc Muzeów Stowarzyszenie Oświatowe i Planetarium im. Andrzeja Owczarka w Potarzycy (Wiel... Międzynarodowy zespół naukowców odkrył wybuchową gwiazdę wytwarzającą wyjątkowo duże ilości wapnia, który ostatecznie wbudowuje się w nasze kości. Badania, sfinansowane częściowo z międzynarodowego grantu integracyjnego Marie Curie ... 25 października w Centrum Astronomicznym im. Mikołaja Kopernika PAN w Warszawie odbędzie się prezentacja "Królestwo gwiazd" prof. Joanny Mikołajewskiej. Będzie to kolejna odsłona jesiennego cyklu "Spotkania z astronomią"...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 Klasyfikacja gromad gwiazdCzy wiesz że...? Harlow Shapley (ur. 2 listopada 1885 - zm. 20 października 1972) był amerykańskim astronomem. Wsławił się biorąc udział w Wielkiej Debacie z Heberem Curtisem, 26 kwietnia 1920. Bronił tam (błędnego) stanowiska, że mgławice spiralne są częścią Drogi Mlecznej, w szczególności, że nie istnieją inne galaktyki poza nią. Postulował natomiast (prawidłowo i jako pierwszy), że nasza Galaktyka ma znacznie większe rozmiary, niż wtedy przypuszczano. W swojej pracy zajmował się gromadami gwiazd, opracował sposób klasyfikacji zarówno gromad otwartych jak i kulistych. W 1950 roku American Astronomical Society przyznało mu nagrodę Henry Norris Russell Lectureship. Gromada gwiazd to ugrupowanie gwiazd związanych wspólnym pochodzeniem, tzn. miejscem i czasem powstania z tej samej materii międzygwiazdowej. Gwiazdy należące do jednej gromady mają identyczny skład chemiczny, są też wzajemnie związane siłami grawitacji. Cechą charakterystyczną gromady gwiazd jest jądro, w którym koncentracja gwiazd przewyższa znacznie koncentrację gwiazd w najbliższym otoczeniu gromady. Jądro gromady otacza obszar koronalny mniej bogaty w gwiazdy. Gromady wyróżniają się wśród ogólnego tła, tworząc wyraźne obiekty o pewnych cechach wspólnych lub zbliżonych. Mgławice to obłoki gazu i pyłu międzygwiazdowego lub bardzo rozległe otoczki gwiazd (dawniej również tak nazywano galaktyki). W przestrzeni kosmicznej liczne są niewidoczne obłoki gazu możliwe do wykrycia tylko dzięki analizie ich widma w niewidzialnych dla oka zakresach. Ośrodek międzygwiazdowy gromadzi się w spiralnych ramionach galaktyk i jest w ciągłym ruchu. Jego tworzywo stanowią w 99% wodór i hel, zaś reszta to inne gazy oraz pył. Do mgławic należą także obłoki molekularne składające się głównie z wodoru dwuatomowego i tlenku węgla. Mają one temperaturę ok. 10 K. Miejscami zbijają się w gęste skupiska będąc kolebką nowych gwiazd. Rozmiary, temperatura i skład molekularny obłoku determinują rozmiary i przebieg życia rodzących się gwiazd (np. mgławica Oriona). 
 
Gromady gwiazd występują jako kuliste, otwarte oraz asocjacje gwiazdowe. Dla ułatwienia rozpoznawania różnic między gromadami powstały sposoby ich klasyfikacji. Klasyfikacja gromad kulistychKlasyfikacja Shapleya-SawyerW latach 1927-1929 Harlow Shapley oraz Helen Sawyer Hogg stworzyli skalę klasyfikacji gromad kulistych w zależności od stopnia koncentracji gwiazd do centrum gromady. W klasyfikacji tej stosuje się cyfry rzymskie w skali od I do XII w zależności od stopnia ich stężenia. Klasyfikacja Shapley-Sawyer obejmuje najbardziej skoncentrowane gromady, takie jak Messier 75, sklasyfikowane jako typu I, aż do typu XII wraz z sukcesywnie zmniejszającym się stężeniem gwiazd, jak na przykład Palomar 12. Robert Julius Trumpler (ur. 2 października 1886 w Zürichu, Szwajcaria - zm. 10 września 1956 w Berkeley, USA), amerykański astronom, urodzony w Szwajcarii. Prowadził badania głównie w dziedzinie gromad otwartych.
Gromada otwarta – grupa nawet do kilku tysięcy luźno połączonych grawitacją gwiazd (w odróżnieniu od gromad kulistych, które są ciasno skupione), powstałych z jednej olbrzymiej chmury molekularnej. Gromady otwarte znajdują się wyłącznie w spiralnych i nieregularnych galaktykach, gdzie wciąż odbywa się proces powstawania gwiazd. Zwykle ich wiek nie przekracza kilkuset milionów lat. Podczas swojej wędrówki wokół centrum galaktyki, gromady otwarte są narażane na bliski kontakt z innymi gromadami, chmurami gazu – mogą wtedy widocznie zmieniać kształt lub nawet wytracać poszczególne gwiazdy. Klasyfikacja gromad otwartychObserwacje gromad otwartych wykazały istniejące między nimi różnice. Wynikają one między nimi z ich wieku oraz wielkości i gęstości obszaru w którym gromady te się formują. W astronomii są stosowane dwa sposoby klasyfikacji gromad otwartych: klasyfikacja Shapley’a oraz klasyfikacja Trumplera. Gromada kulista – zazwyczaj sferycznie symetryczne zgrupowanie powiązanych grawitacyjnie gwiazd z wyraźną, silną ich koncentracją w kierunku centrum (niektórzy[kto?] wyróżniają morfologiczną podklasę gromad eliptycznych). Gromady kuliste zwykle liczą od stu tysięcy do miliona gwiazd, natomiast ich średnice (np. wyznaczane z prędkości radialnych gwiazd obserwowanych na brzegach gromady, rozmiarów kątowych i odległości) zawierają się w przedziale od 6 do 70 pc (parseków).
Asocjacja gwiazdowa – typ ugrupowania gwiazd odkryty w 1947 roku przez Wiktora Ambarcumiana, składających się głównie z gorących olbrzymów typów widmowych O-B. Wyróżnia się 3 rodzaje asocjacji: asocjacje OB, zawierające gwiazdy typów widmowych O-B2, asocjacje T, zawierające w największej części gwiazdy zmienne typu T Tauri oraz asocjacje R, składające się z młodych małomasywnych gwiazd ciągu głównego oświetlających mgławice refleksyjne (np. Monoceros R2). Klasyfikacja ShapleyaOtwarte gromady należą często do jednego z typów zgodnie z prostym schematem opracowanym przez Harlowa Shapleya, w przybliżeniu opisującym bogactwo i koncentrację gromady (wg Shapleya 1930): a – pole nieprawidłowości b – asocjacje gwiazd c – bardzo luźne i nieregularne klastry d – luźne klastry e – średniobogate bogate kompaktowe klastry f – dość bogate kompaktowe klastry g – bardzo bogate i skoncentrowane kompaktowe klastry Klasyfikacja TrumpleraInnym ważnym i bardziej szczegółowym systemem jest klasyfikacja wprowadzona przez Roberta Trumplera. Klasyfikacja ta składa się z trzech części opisujących stopień koncentracji, zakres zróżnicowania jasności gwiazd oraz bogactwo gromad (wg Trumplera 1930): Stopień koncentracji (cyfry rzymskie): I – wydzielone o silnej koncentracji w kierunku centrum gromady II – wydzielone o słabej koncentracji w kierunku centrum III – wydzielone, nie skoncentrowane w kierunku centrum IV – nie dające się wydzielić z otaczającego pola gwiazd Zróżnicowanie zakresu jasności (cyfry arabskie): 1 – małe zróżnicowanie 2 – umiarkowane 3 – duże zróżnicowanie jasności Bogactwo (litery): p (ang. poor) – słabe: mniej niż 50 gwiazd m (ang. medium) – umiarkowanie bogate: od 50 do 100 gwiazd r (ang. rich).- bogate: ponad 100 gwiazd Opcjonalnie, jeśli gromada zawiera mgławicę, dopisuje się na końcu literę n (ang. nebulosity). Przykładygromada Messier 41 jest klasyfikowana jako I,3,r Linki zewnętrznePowyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
