Klasztor Franciszkanów w Łodzi - Łagiewniki

Ten artykuł dotyczy klasztoru na Łagiewnikach. Zapoznaj się również z: Klasztor przy ul. Krasickiego.

Klasztor franciszkanów w Łodzi – Łagiewniki – franciszkański klasztor katolicki w Łodzi, należący do warszawskiej Prowincji Matki Bożej Niepokalanej Zakonu Braci Mniejszych Konwentualnych.

Egzorcysta w Kościele katolickim to biskup albo mianowany przez niego kapłan, który posiada specjalny mandat do sprawowania egzorcyzmu uroczystego (in.: wielkiego). W praktyce oznacza to pozwolenie na wypędzanie demonów z osób opętanych i modlitwę nad osobami duchowo i fizycznie udręczonymi przez duchy nieczyste.

Nieistniejąca dziś, modrzewiowa kapliczka pw. św. Walentego w lesie łagiewnickim w Łodzi (przy ulicy Okólnej) została wzniesiona w 1729 roku z drewna pochodzącego z pierwszego kościoła w Łagiewnikach. Znajdowała się na niewielkim wzniesieniu, nieco na południe od klasztoru Franciszkanów.

Kapliczka św. Antoniego przy klasztorze

Fundacja

Franciszkański klasztor w łódzkich Łagiewnikach został erygowany 18 marca 1681 roku w wyniku wieloletnich starań braci i rodziny Żeleskich. 29 sierpnia 1683 roku odbyła się uroczystość konsekrowania nowo wybudowanego drewnianego kościoła pw. św. Antoniego i przylegającego do niego klasztoru. Aktu tego dokonał sekretarz króla Jana III biskup Piotr Paweł Mieszkowski herbu Odrowąż.

Las Łagiewnicki – kompleks leśny położony w granicach administracyjnych miasta Łodzi, zajmujący powierzchnię 1205,45 ha; obecnie największy teren rekreacyjny Łodzi. Obecnie jest największym kompleksem leśnym znajdującym się w granicach miasta w Europie i prawdopodobnie na świecie.

Erygacja – założenie, ufundowanie lub powołanie do działania kaplicy, kościoła, klasztoru, parafii lub diecezji przez uroczysty dekret biskupa. W dekrecie tym zawarte jest również pozwolenie na celebrowanie Mszy.

W 1701 roku ojciec Adrian Pędzikowski rozpoczął budowę istniejącego do dziś murowanego kościoła. Dzięki wsparciu finansowemu olbrzymiej liczby fundatorów oraz działalności egzorcysty, błogosławionego o. Rafała Chylińskiego, ukończono budowę kościoła. 16 maja 1726 roku świątynia została uroczyście konsekrowana przez prymasa Teodora Potockiego. Budowę klasztoru ukończono ostatecznie w 1746 roku.

Kościół św. Antoniego Padewskiego – zbudowany w latach 1701-1723 barokowy, franciszkański kościół parafialny pw. św. Antoniego Padewskiego, znajdujący się w Łodzi-Łagiewnikach. Od 1946 r. zaliczany jest – wraz z przylegającym do niego klasztorem – do obiektów zabytkowych.

Okupacja niemiecka w Polsce 1939–1945 – system policyjno-wojskowej administracji niemieckiej na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej, zajętym w wyniku agresji zbrojnej przeciwko Polsce podjętej przez III Rzeszę w dniu 1 września 1939 oraz po podziale terytorium RP w wyniku niemiecko-sowieckiego układu o przyjaźni i granicy z dnia 28 września 1939 (będącego nawiązaniem do paktu Ribbentrop-Mołotow z 23 sierpnia 1939).

Po powstaniu styczniowym klasztor uległ likwidacji (8 listopada 1864), a na zakonników spadły carskie represje. W budynku klasztornym umieszczono m.in. szkołę i dom dla biedoty. Zakonnicy odzyskali go dopiero po 54 latach.

W okresie okupacji niemieckiej znajdowały się tam wojskowe warsztaty samochodowe i szkoła niemiecka. W 1941 roku rozebrano pobliskie kapliczki: św. Walentego, Matki Boskiej Anielskiej, oraz oryginalny Domek O. Rafała. Dwa lata później ten sam los podzieliła największa z łagiewnickich kapliczek, pw. Przemienienia Pańskiego. Pod koniec wojny kościół i klasztor sprofanowano.

Powstanie styczniowe (; zasięgiem objęło tylko ; Wilno zostało spacyfikowane przez oddziały Murawjowa Wieszatiela; po upadku powstania Kraj i Litwa pogrążyły się w żałobie narodowej; w 1867 zniesiono autonomię Królestwa Polskiego, jego nazwę i budżet, w 1869 zlikwidowano Szkołę Główną Warszawską, w latach 1869–1870 setkom miast wspierających powstanie odebrano prawa miejskie doprowadzając je tym samym do upadku, w 1874 zniesiono urząd namiestnika, w 1886 zlikwidowano Bank Polski; skasowano wszystkie klasztory w Królestwie, skonfiskowano ok. 1600 majątków ziemskich i rozpoczęto intensywną rusyfikację ziem polskich; po stłumieniu powstania znaczna część społeczeństwa Królestwa i Litwy uznała dalszą walkę zbrojną z zaborcą rosyjskim za bezcelową i zwróciła się ku pracy organicznej; powstanie przyczyniło się do korzystniejszego niż w dwóch pozostałych zaborach uwłaszczenia chłopów; pozostawiło trwały ślad w literaturze (Orzeszkowa – Nad Niemnem, Dąbrowska – Noce i dnie) i sztuce polskiej (Grottger – Polonia i Lithuania, Matejko – Polonia) XIX i XX wieku w kraju, na Litwie i na Białorusi.

Ojciec Rafał Chyliński, właśc. Melchior Chyliński (ur. 6 stycznia 1694 we wsi Wysoczka, zm. 2 grudnia 1741 w Łagiewnikach, obecnie część Łodzi) – polski duchowny zakonu franciszkanów, błogosławiony Kościoła katolickiego.

Współczesność

Po wojnie do Łagiewnik powrócili franciszkanie. Od 1978 roku przy klasztorze działa Wyższe Seminarium Duchowne oo. Franciszkanów, które w 1989 roku uzyskało własny gmach. Na cmentarzu w Łagiewnikach (ul. Okólna 185) znajdują się dwie zbiorowe kwatery nagrobków Ojców Franciszkanów. Na głównej kwaterze znajduje się rzeźba bł. Rafała Chylińskiego, natomiast na drugiej znajduje się rzeźba św. Franciszka. Obie rzeźby zostały odsłonięte w 1997 roku. Autorem obu rzeźb, nagrobków Ojców Franciszkanów i kwater jest Wojciech Gryniewicz.

Teodor Andrzej Potocki herbu Pilawa (ur. 13 lutego 1664 – zm. 12 listopada 1738) – biskup chełmiński (1699-1712), biskup warmiński (1712-1723), prymas Polski (od 1722), sekretarz królewski.

Jan III Sobieski herbu Janina (ur. 17 sierpnia 1629 w Olesku, zm. 17 czerwca 1696 w Wilanowie) – król Polski i wielki książę litewski od 1674, hetman wielki koronny od 1668, hetman polny koronny od 1666, marszałek wielki koronny od 1665, chorąży wielki koronny od 1656.

Klasztor w Łagiewnikach jest pierwszym i jednym z czterech klasztorów zakonu Braci Mniejszych Konwentualnych w Łodzi. Inne łódzkie klasztory oo. franciszkanów to:

Klasztor Niepokalanego Poczęcia przy ul. Kreciej 37;

Klasztor Matki Bożej Anielskiej przy ul. Krasickiego 2a;

Klasztor Św. Maksymiliana (Łódź-Dąbrowa), zlokalizowany przy Skwerze św. Maksymiliana M. Kolbego 1.

Linki zewnętrzne

Oficjalna strona internetowa Sanktuarium św. Antoniego w Łagiewnikach

Informacje o klasztorze w Łodzi-Łagiewnikach na stronie warszawskiej prowincji franciszkanów

Bibliografia

Piotr Mielczarek OFMConv., Sanktuarium św. Antoniego w Łagiewnikach. Wydawnictwo Ojców Franciszkanów, Niepokalanów, 1996, ISBN 83-86412-67-4

Andrzej Gramsz, Las Łagiewnicki i okoliczne wsie. Łódź 2002, s. 55-76.