Klatka piersiowa - Polski Serwis Naukowy

Klatka piersiowa

W anatomii człowieka klatka piersiowa (łac. thorax) – część tułowia między szyją i jamą brzuszną. Chroni ona narządy wewnętrzne (głównie serce i płuca) i umożliwia proces wymiany gazowej.

Klatka piersiowa człowieka i innych hominidów

Anatomia klatki piersiowej

Szkielet kostny

Szkielet kostny klatki piersiowej

Zawartość i stosunki anatomiczne struktur jamy klatki piersiowej

Szkielet kostny tworzą:

mostek,

12 par żeber

12 kręgów piersiowych.

Anatomiczne granice

Stworzone z powyższych kości rusztowanie kostne ograniczają następujące struktury:

Mięsień zębaty przedni (łac. musculus serratus anterior) – położony na bocznej ścianie klatki piersiowej, płaski, czworokątny mięsień, należący do grupy powierzchownych mięśni klatki piersiowej. Jest jednym z największych mięśni u człowieka.

Tchawica (łac. trachea) – narząd układu oddechowego, sprężysta cewa, stanowiąca przedłużenie krtani i zapewniająca dopływ powietrza do płuc. Rozpoczyna się na wysokości kręgu szyjnego C6-C7, kończy zaś na wysokości kręgu piersiowego Th4-Th5. U swego dolnego końca, tchawica dzieli się na oskrzela główne prawe i lewe (łac. bronchus principalis dexter et sinister), pod kątem otwartym ku dołowi. Miejsce tego podziału tworzy rozdwojenie tchawicy (bifurcatio tracheae). W tym miejscu znajduje się także ostroga tchawicy (carina tracheae) rozdzielająca powietrze do płuc.

otwór górny klatki piersiowej (łac. apertura thoracis superior) - górny brzeg rękojeści mostka, symetrycznie I żebra i od tyłu pierwszy kręg piersiowy.

otwór dolny klatki piersiowej (łac. apertura thoracis inferior) ograniczony jest przez następujące struktury:

wyrostek mieczykowaty mostka

chrząstki żeber VII - X zlane w łuk żebrowy (łac. arcus costalis)

dolne brzegi żeber XI, XII (żebra wolne)

XII kręg piersiowy

Jamę klatki piersiowej od jamy brzusznej odgradza przepona.

Mięsień piersiowy większy (łac. Musculus pectoralis major) – należący do grupy powierzchownych mięśni klatki piersiowej duży, szeroki i trójkątny mięsień. Jego powierzchnię przednią pokrywa blaszka powierzchowna powięzi piersiowej oddzielająca mięsień od podskórnej warstwy tkanki tłuszczowej, a u kobiet od gruczołu piersiowego. Tylna powierzchnia mięśnia piersiowego większego pokryta jest przez powięź piersiową głęboką.

Skóra (łac. cutis, gr. derma) – największy narząd powłoki wspólnej (łac. integumentum commune) kręgowców o złożonej budowie i wielorakich funkcjach; powłoka właściwa.

Jama klatki piersiowej

Klatka piersiowa od wewnątrz pokryta jest opłucną i w ten sposób tworzy przestrzeń zwaną jamą klatki piersiowej (łac. cavum thoracis), w której mieszczą się:

płuca,

śródpiersie ze swoją zawartością czyli:

serce

przełyk

tchawica

duże naczynia oraz nerwy

Mięśnie klatki piersiowej

Od zewnątrz kostna rusztowanie klatki piersiowej pokryte jest mięśniami:

od tyłu pokrywają ją mięśnie zaliczane do grupy mięśni grzbietu

od przodu właściwe mięśnie klatki piersiowej:

grupa powierzchniowa

mięsień piersiowy większy ( łac. musculus pectoralis major)

mięsień piersiowy mniejszy (łac. musculus pectoralis minor)

mięsień podobojczykowy (łac. musculus subclavicus)

mięsień zębaty przedni (łac. musculus serratus anterior)

grupa głęboka

mięśnie międzyżebrowe zewnętrzne (łac. musculi intercostales externi)

mięśnie międzyżebrowe wewnętrzne (łac. musculi intercostales interni)

mięśnie międzyzebrowe najgłębsze (łac. musculi intercostale intimi)

mięśnie podżebrowe (łac. musculi subcostales)

mięsień poprzeczny klatki piersiowej (łac. musculus transversus thoracis)

Grupa mięśni klatki piersiowej pokryta jest skórą w której widoczne są sutki, brodawki sutkowe widoczne są u mężczyzn na wysokości IV międzyżebrza, natomiast u kobiet na wysokości od III do VII międzyżebrza i zlokalizowane są bardziej bocznie (w kierunku linii pachowej przedniej).

Mięśnie podżebrowe (łac. musculi subcostales) - drobne, bardzo zmienne pęczki mięśniowe o trójkątnym kształcie, zazwyczaj dobrze wykształcone tylko w dolnej części klatki piersiowej. Należą do mięśni głębokich klatki.

Mostek (łac. sternum) – nieparzysta płaska kość stanowiąca środkową część przedniej ściany klatki piersiowej człowieka. U dzieci w miejscu złączenia trzech części mostka występuje chrząstkozrost (łac. synchondrosis), który z wiekiem ulega kostnieniu, zamieniając się w kościozrost. Rzutując mostek na kręgosłup leży na wysokości od 2-3 do 9-10 kręgu piersiowego. Dodatkowo mostek wzmocniony jest silną i bardzo elastyczną błoną (łac. membranum sterni), która ściśle do niego przylegając zapobiega zapadaniu się mostka podczas złamania, a także zapobiega przebiciu płuca przez złamany mostek.

Patologia klatki piersiowej

Znane są różne odchylenia budowy klatki piersiowej:

klatka piersiowa kurza (łac. pectus carinatum), gdzie mostek jest przesunięty ku przodowi tworząc w tym miejscu uwypuklenie.

klatka piersiowa lejkowata (łac. pectus excavatum), gdzie dolna część mostka i przyczepiające się tam żebra są jak gdyby '"wgniecione" do środka klatki piersiowej. Nie jest jeszcze dokładnie zbadane co powoduje powstanie klatki lejkowatej. Upośledzenie to jest już widoczne u małych dzieci. Pectus excavatum jest uleczalny. Obecnie najbardziej popularną metodą stosowaną na całym świecie jest metoda Nussa. Polega ona na wprowadzeniu metalowego, odpowiednio wyprofilowanego (w kształcie litery U) wspornika pod mostek pacjenta, tak żeby wypchnąć mostek oraz żebra na zewnątrz. Metoda ta nie pozostawia zbyt wielkich blizn, gdyż wykonuje się jedynie trzy niewielkie nacięcia. Leczenie klatki lejkowatej najlepiej rozpocząć kiedy kości nie są jeszcze zbyt twarde i można je wyginać - preferowany wiek to 12 - 14 lat, choć leczone są wszystkie przypadki wiekowe. Jednak im starszy jest pacjent tym leczenie jest bardziej bolesne i nie daje tak dobrych efektów jak w przypadku operacji wykonanej wcześniej.

Pectus excavatum

Przepona (łac. diaphragma) - główny mięsień oddechowy występujący u ssaków, należy do mięśni poprzecznie prążkowanych płaskich. Oddziela jamę brzuszną od jamy klatki piersiowej i stanowi jej ścianę dolną. Przepona jest uwypuklona w stronę klatki piersiowej w formie dwóch kopuł - prawej i lewej, przy czym prawa jest ustawiona o jedno międzyżebrze wyżej. Ruchy przepony są niezależne od woli, jednak mogą być przez człowieka modyfikowane (na przykład podczas śpiewu czy wstrzymywania oddechu).

Żebra (łac. costae) stanowią część układu kostnego człowieka. Należą do kości płaskich. Jest to dwanaście par (niewielka część populacji ma żeber więcej /patrz: atawizm/ lub mniej) półkoliście wygiętych kości klatki piersiowej, które z jednej strony łączą się z kręgami piersiowymi, a z drugiej strony, w wypadku żeber I-X, z mostkiem. Żebra XI i XII nie są połączone z mostkiem. Wyróżnia się żebra prawdziwe (costae verae), będące pierwszymi siedmioma żebrami licząc od góry, tj. żebrami I-VII. Połączone są one bezpośrednio z mostkiem własną chrząstką - chrząstką żebrową (cartilago costalis), co odróżnia je od żeber rzekomych (costae spuriae, żeber VIII-XII) niemających takiego połączenia. Żebra XI i XII nazywa się żebrami wolnymi (costae fluitantes) z racji braku połączenia z mostkiem. Żebra od VIII do X połączone są z mostkiem tzw. łukiem żebrowym (arcus costalis), będącym zbiorem chrząstek. Podstawową funkcją żeber jest ochrona ważnych dla życia narządów znajdujących się w klatce piersiowej - serca i płuc. Żebra odgrywają także ważną rolę w procesie oddychania; stanowią miejsce przyczepu mięśni oddechowych, a także dzięki występowaniu chrząstek między żebrami, a mostkiem możliwe jest zwiększanie i zmniejszanie objętości klatki piersiowej, co tworzy zmianę ciśnień w jej wnętrzu i umożliwia wdech i wydech.

Pectus carinatum

Klatka piersiowa zwierząt

Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Zobacz też

Zobacz hasło klatka piersiowa w Wikisłowniku

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.

Gruczoł mlekowy (łac. glandula lactifera) lub sutkowy (łac. glandula mammaria), pot. pierś – największy gruczoł skórny człowieka, jeden z parzystych narządów, rozwijający się u kobiet w okresie pokwitania. Gruczoł mlekowy jest nazywany sutkiem (łac. mamma), jednak określenie "sutek" bywa również traktowane jako synonim brodawki sutkowej, która jest częścią tego gruczołu, bezpośrednio wydzielającą mleko. Sutek jest wyniosłością w kształcie półkuli lub stożka; u młodych kobiet leży na wysokości od III do VII żebra, spoczywa głównie na powierzchni mięśnia piersiowego większego – jedynie niewielka część boczna leży na powięzi mięśnia zębatego przedniego. U kobiet karmiących sutki zwykle się powiększają i sięgają niżej. Między sutkami znajduje się zmiennej szerokości podłużna szczelina, anatomicznie nazywana zatoką sutkową (sinus mammarum).

Opłucna (łac. pleura) – surowicza błona, w której zamknięte są płuca. Jest cienką i błyszczącą błoną, która dzięki temu, że jest stale zwilżana, ułatwia ruch płuc w czasie oddechu.