Klemens VIII - Polski Serwis Naukowy

Klemens VIII, łac. Clemens VIII, właśc. Hipolit Aldobrandini, wł. Ippolito Aldobrandini (ur. 24 lutego 1536 w Fano, zm. 3 marca 1605 w Rzymie) – papież od 30 stycznia 1592 do 3 marca 1605 roku.

Jego trzynastoletni pontyfikat przypadł na schyłkowy okres wojen religijnych we Francji, które zakończyły się zwycięstwem katolicyzmu. Dzięki poparciu, jakiego udzielił francuskiemu królowi Henrykowi IV, doprowadził do uwolnienia Stolicy Apostolskiej spod dominacji Hiszpanii. Był też twórcą potęgi rodu Aldobrandini.

Sykstus V, (Felice Peretti (Felice Montalto, Felice Peretti di Montalti)), (ur. 13 grudnia 1521 w Grottammare koło Montalto – zm. 27 sierpnia 1590 w Kwirynale) – papież w okresie od 24 kwietnia 1585 do 27 sierpnia 1590.
Alfonso Gesualdo (ur. 20 października 1540, zm. 14 lutego 1603) – włoski duchowny. Był przyrodnim bratem Karola Boromeusza. W 1561 mianowany kardynałem i arcybiskupem Conza (zrezygnował 1572). Pracował w administracji Państwa Kościelnego m.in. jako gubernator Amelia i legat w prowincji Marche. Biskup Albano 1583-87 Prefekt Kongregacji ds. Obrzędów od 1585. Protektor Portugalii i Neapolu w Kurii Rzymskiej. Biskup Frascati 1587−89 i Porto e Santa Rufina 1589−91. Uczestniczył w obu konklawe 1590 jako subdziekan Św. Kolegium. W 1591 został przeniesiony do diecezji Ostia e Velletri. Jako dziekan kolegium kardynalskiego przewodniczył konklawe 1591 i 1592 oraz udzielił sakry biskupiej papieżowi Klemensowi VIII. Arcybiskup Neapolu od 1596. Zmarł w Neapolu.

Wczesne życie

Ippolito Aldobrandini urodził się 24 lutego 1536 w Fano i ochrzczono go 4 marca tegoż roku w miejscowej katedrze. Był on jednym z ośmiorga dzieci florenckiego adwokata Salvestro Aldobrandini (1499-1558), który z powodu opozycji wobec rządów Medyceuszy musiał uchodzić z Florencji i ostatecznie osiadł w Rzymie. Ojciec zapewnił Ippolito gruntowne wykształcenie; studiował prawo na uniwersytetach w Padwie, Perugii i Bolonii, uzyskując tytuł doktora.

Aldobrandini – włoski ród szlachecki wywodzący się z Florencji, który doszedł do znaczącej pozycji w Rzymie na przełomie XVI i XVII wieku. Twórcą potęgi rodu był Ippolito Aldobrandini (1536–1605), który w 1592 został papieżem Klemensem VIII.
Pietro Aldobrandini (ur. 3 marca 1571 - zm. 10 lutego 1621) - włoski duchowny. Bratanek papieża Klemensa VIII, który w 1593 roku mianował go kardynałem i powierzył funkcję superintendenta generalnego Stolicy Apostolskiej. Odgrywał dużą rolę w zarządzie Kościołem w czasie pontyfikatu swojego wuja. Był gubernatorem Fermo (1595-1605) i Civita Castellana (1600-1606), legatem i gubernatorem Ferrary (1598-1606), kardynałem-protektorem Sabaudii oraz kilkakrotnie legatem papieskim wobec króla Francji Henryka IV (m. in. w 1601 wynegocjował pokój między Francją a księstwem Sabaudii w konflikcie zbrojnym o markizat Saluzzo). W 1602 został mianowany wielkim penitencjariuszem (zrezygnował w 1605). Od grudnia 1599 sprawował niezwykle dochodowy urząd kamerlinga Świętego Kościoła Rzymskiego. W 1604 Klemens VIII konsekrował go na arcybiskupa Rawenny. Pozycję kardynała-nepota wykorzystał do zgromadzenia znacznego bogactwa, za które zakupił Palazzo Doria-Pamphilj i wybudował Villa Aldobrandini. Jego roczne dochody szacowano początkowo na 40 tysięcy skudów, ale w roku 1600 wzrosły już do 130 tysięcy skudów. Był też protektorem malarzy i poetów (m. in. Torquato Tasso).

Za pontyfikatu Piusa V (1566-1572) na rodzinę Aldobrandinich spłynęło sporo zaszczytów. Giovanni Aldobrandini, starszy brat Ippolito, został mianowany biskupem Imoli (1569) i kardynałem (1570). Ippolito został natomiast mianowany przez Piusa V adwokatem konsystorialnym (1568) i audytorem Roty Rzymskiej (1570). W 1571 towarzyszył kardynałowi Michele Bonelli podczas misji dyplomatycznej w Hiszpanii.

Bytom (niem. Beuthen in Oberschlesien skrót Beuthen O.S., czes. Bitom, łac. Bithomia, Bethania, śląs. Bytůń) – miasto na prawach powiatu położone w południowej Polsce, w województwie śląskim, na Wyżynie Śląskiej, w centrum konurbacji śląskiej.
Bazylika św. Pankracego za Murami (wł. San Pancrazio, łac. S. Pancratii) – rzymskokatolicka bazylika mniejsza i kościół tytularny w Rzymie, ufundowany przez papieża Symmachusa na początku VI wieku. Znajduje się przy Piazza San Pancrazio, na zachód od Porta San Pancrazio, na wzgórzu Janikulum.

Po śmierci Piusa V w 1572 i przedwczesnej śmierci jego brata Giovanni w 1573 wydawało się, że kariera Ippolito jest skończona. Podczas pontyfikatu papieża Grzegorza XIII (1572-1585) Ippolito, jako stronnik zmarłego papieża, nie odgrywał żadnej roli, zajmując podrzędne stanowisko w Rocie Rzymskiej. W tym czasie nawiązał przyjazne stosunki z Filipem Neri, przyszłym świętym. Prawdopodobnie pod jego wpływem w 1580 przyjął święcenia kapłańskie.

Bazylika św. Piotra na Watykanie (wł. Papale Basilica Maggiore di San Pietro in Vaticano) – zbudowana w latach 1506-1626 rzymskokatolicka bazylika na placu św. Piotra na Watykanie.
Istnieją spory co do liczby papieży i antypapieży w historii. Wymienia się od 36 do 43 antypapieży. W roku 1942 kardynał Giovanni Mercati, prefekt Archiwów Watykanu, stworzył listę papieży, która od tamtej pory została oficjalnie uznana przez Kościół katolicki. Zamieszczona poniżej lista jest zgodna z listą Mercatiego.

Kardynał i legat papieski

Wybór papieża Sykstusa V 24 kwietnia 1585 stanowił punkt zwrotny w karierze Ippolito. Nowy papież, podobnie jak on protegowany Piusa V, już 15 maja 1585 mianował go swym datariuszem. Kilka miesięcy później, 18 grudnia 1585 Ippolito został kreowany kardynałem-prezbiterem i 15 stycznia 1586 otrzymał kościół tytularny św. Pankracego za Murami. 12 czerwca 1586 objął urząd wielkiego penitencjariusza.

Papież (Ojciec Święty) (łac. papa, -ae m, wł. papa, gr. pappas, forma funkcjonująca w języku polskim pochodzi od czeskiego papež) – biskup Rzymu, głowa Kościoła rzymskokatolickiego, katolickich Kościołów wschodnich, Stolicy Apostolskiej oraz państwa Watykan. Obecnym papieżem jest Benedykt XVI.
Henryk IV Wielki (ur. 13 grudnia 1553 w Pau w Nawarze, zm. 14 maja 1610 w Paryżu) – król Nawarry od 1572 i Francji od 1589 r., pierwszy z dynastii Burbonów, najmłodszej gałęzi Kapetyngów.

W latach 1588-89 kardynał Ippolito Aldobrandini przebywał w Polsce (m. in. w Bytomiu, Będzinie i Olkuszu) jako nuncjusz apostolski oraz obserwator z ramienia papiestwa paktów bytomsko-będzińskich, w których zdecydowano o rezygnacji z polskiego tronu Maksymiliana Habsburga (wziętego do niewoli przez Jana Zamoyskiego po bitwie pod Byczyną). W rokowaniach tych początkowo nieufnie traktowany przez stronę polską, także jako osoba naciskająca na Jana Zamoyskiego w kwestii podjęcia tych rozmów (pomimo uznania przez legata argumentacji kanclerza) odegrał jednak znaczącą rolę w zawarciu porozumienia. Obecny (od 21 marca 1589) podczas obrad sejmu pacyfikacyjnego w Warszawie, od którego otrzymał specjalne podziękowanie za postawę w rokowaniach z arcyksięciem Maksymilianem. Po tych wydarzeniach doszło do zerwania współpracy między legatem a kanclerzem wielkim koronnym wskutek braku zgody między nimi w kwestii różnowierców i reformy elekcji.

Konklawe (łac. cum clave, "pod kluczem", zamknięte pomieszczenie, pokój) – ogólne zgromadzenie kardynałów, zwoływane po 15, maksymalnie po 20 dniach od śmierci papieża (tyle czasu mają nieobecni kardynałowie na przybycie na spotkanie), poprzedzone okresem novemdiales.
Rawenna (wł. Ravenna) – miasto i gmina w północnych Włoszech w regionie Emilia-Romania, stolica prowincji Rawenna. Według danych na rok 2007 gminę zamieszkuje 151 055 osób, 228 os./km².

Kardynał Aldobrandini uczestniczył w obydwu konklawe w 1590 oraz w konklawe 1591. Na wszystkich był wymieniany jako kandydat na papieża, ale jego wyborowi sprzeciwiała się frakcja prohiszpańska w Kolegium Kardynałów. Sytuacja zmieniła się dopiero po śmierci Innocentego IX (30 grudnia 1591).

Ludwig von Pastor (ur. 31 stycznia 1854 w Akwizgranie - zm. 30 września 1928 w Innsbruku) - wieloletni dyrektor austriackiego Instytutu Historii w Rzymie, a następnie przedstawiciel Austrii przy Watykanie. Jako pierwszy korzystał z zasobów Tajnego Archiwum Watykańskiego po jego otwarciu dla badaczy przez papieża Leona XIII. Rezultatem była monumentalna, szesnastotomowa Historia papieży od końca średniowiecza (Geschichte der Päpste seit dem Ausgang des Mittelalters), rozpoczynająca się od Klemensa V i obejmująca pięćdziesiąt sześć pontyfikatów aż do Piusa VI.
Filip Neri, Filip Neriusz lub Nereusz (wł. Filippo de Neri; ur. 21 lipca 1515 we Florencji, zm. 26 maja 1595 w Rzymie) – włoski duchowny katolicki, jeden z przywódców kontrreformacji, uznawany przez Kościół katolicki za świętego.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)