Klif w Orłowie - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 54°29′07″N 18°34′08″E / 54.48528, 18.56889

Klif Orłowski od strony mola

Widok z klifu

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Klif Orłowski

Klif Orłowski – stromy brzeg morski Kępy Redłowskiej w Gdyni, znajdujący się w granicach dzielnicy Redłowo, a najlepiej dostrzegalny ze znajdującej się w bezpośrednim sąsiedztwie dzielnicy Orłowo. Inne nazwy to Klif w Redłowie, Cypel Orłowski lub Orla Głowa.

Pegmatyty – rodzaj skał magmowych charakteryzujących się szczególną mega- lub gigantokrystaliczną teksturą, wzbogaconych w pierwiastki niekompatybilne oraz minerały zawierające składniki lotne jak fluor, bor, fosfor i inne. Najczęstszym typem są pegmatyty granitoidowe, ale występują również pegmatyty gabrowe, sjenitowe, skał wysoko alkalicznych (pegmatyty agpaitowe i miaskitowe). Nazwa pochodzi od gr. pegma – silne łącze, stwardniałość, dla odwzorowania zwięzłości granitu pismowego. Skała opisana po raz pierwszy w 1813 roku przez R.J Haüyego.

Magnetyt – minerał z gromady tlenków, zaliczany do grupy spineli (żelazowych). Należy do minerałów bardzo pospolitych i wyjątkowo szeroko rozpowszechnionych.

Zbudowany jest głównie z gliny morenowej pochodzenia lodowcowego. Rozciąga się on na długości 650 m.

Plażę w okolicy klifu pokrywają m.in. otoczaki:

skały magmowe: dioryty, granitoidy, porfiry, pegmatyty, sjenity

skały metamorficzne: gnejsy, kwarcyty.

Na plaży znajdują się również ciemno-brunatne warstwy piasku, które stanowią skupisko minerałów ciężkich (m.in. magnetyt, mangan, cyrkon, tytan). Źródłem ich są zniszczone skały magmowe i metamorficzne. U podnóża klifu występują także warstwy węgla brunatnego.

Redłowo (kaszub. Wësoké Redłowò) – nadmorska dzielnica mieszkalna Gdyni, granicząca z następującymi dzielnicami tegoż miasta: Wzgórze Św. Maksymiliana (od północy), Działki Leśne, Mały Kack (obie od zachodu), Orłowo (od południa), a od wschodu także z Morzem Bałtyckim.

Abrazja – jeden z czynników erozyjnych. Polega na ścieraniu podłoża skalnego przez luźny materiał skalny przemieszczany przez prądy rzeczne i morskie, falowanie wód, przypływy i odpływy morskie, lodowce i wiatry, także na wzajemnym ścieraniu materiału skalnego, wskutek czego ulega on rozdrobnieniu i obtoczeniu. Zachodzi na stromych, skalnych brzegach dużych zbiorników wodnych, takich jak oceany, morza i duże jeziora. Pewne znaczenie ma również rozpuszczanie skał przez wodę. Efektem działania abrazji jest powstawanie klifu i platformy abrazyjnej, osiągającej zazwyczaj szerokość od kilku do kilkunastu metrów (rzadziej – gdy poziom morza powoli się podnosi lub ląd się obniża – nawet do kilkudziesięciu km, np. (wybrzeża Norwegii).

Natomiast Cypel Orłowski, składa się głównie z utworów gliniastych i ma charakter obrywowy. Część południowa klifu charakteryzuje się przewagą procesów osypiskowych, a północna – osuwiskowych.

Klif Orłowski dzieli się na dwie części:

martwą – nienarażona na abrazję, mająca postać osuwisk porośniętych roślinnością – ciągnie się do portu w Gdyni

aktywną – stroma ściana wysunięta w kierunku morza, narażona na abrazję.

Zbocza klifu porośnięte są przez różnorodną roślinność. Część osuwiskowa i o stromych zboczach często zajmowana jest przez podbiał pospolity. U podnóża klifu pojedynczo osiedla się rokitnik, będący pod ochroną. Natomiast na stokach klifu występują płaty tzw. żarnowczysk – zarośli z panującym żarnowcem miotlastym.

granitoidy (granitoid) – skały plutoniczne, kwaśne (bogate w krzemionkę SiO2). Zbudowane są z widocznych gołym okiem kryształów minerałów skałotwórczych: kwarcu, skaleni potasowych, plagioklazów i łyszczyków. Struktura granitoidów jest fanerytowa (jawnokrystaliczna), zwykle średnioziarnista lub gruboziarnista, niekiedy porfirowata. Tekstura zbita, bezładna, lub lekko kierunkowa. Ze względu na stosunkowo małą zawartość minerałów ciemnych, barwa granitoidów jest jasna. Do granitoidów należą: granity, granodioryty, sjenity, tonality. Zespół cech strukturalnych oraz obecność dużej ilości kwarcu, jasne zabarwienie pozwalają łatwo odróżnić tę grupę skał od innych skał magmowych. Zawartość skaleni decyduje o nazwie i przynależności systematycznej skał w obrębie granitoidów. Granitoidy powstają podczas powolnego krzepnięcia gorącej magmy w głębi ziemi na głębokości od kilku do kilkunastu tysięcy metrów.

Sjenit, syenit – obojętna skała głębinowa. Sjenit zaliczany jest do skał jawnokrystalicznych. Najczęściej barwy ciemnoszarej lub czarnej. W przeciwieństwie do granitu, nie zawiera wcale, albo zawiera bardzo mało kwarcu. Na diagramie klasyfikacyjnym QAPF sjenit zajmuje pole 7.

Wzdłuż klifu wiedzie nadmorska trasa spacerowa do Sopotu. Idąc szczytem skarpy można zobaczyć panoramę mierzei helskiej, portu w Gdyni oraz plaży.

Przypisy

Obecnie klif znajduje się w granicach administracyjnych dzielnicy Redłowo.
Kazimierz Małkowski: Bedeker Gdyński. Gdańsk: Polnord – Oskar, 2001, s. 154. ISBN 83-86181-73-7.
Ścieżka przyrodnicza w rezerwacie – Kępa Redłowska, www.keparedlowska.nmzg.pl (dostęp: 28 lipca 2008)
↑ Klif Orłowski w Gdyni, www.geoturystyka.pl (dostęp: 7 kwietnia 2011)
Katarzyna Żółkoś, Włodzimierz Meissner: Przyrodnicze osobliwości rezerwatu "Kępa Redłowska". Przewodnik po ścieżce przyrodniczo-dydaktycznej.. Gdańsk: Grupa Badawcza Ptaków Wodnych "Kuling", 2003. ISBN 83-908859-3.