Klub Inteligencji Katolickiej - Polski Serwis Naukowy

Kluby Inteligencji Katolickiej (KIK) – stowarzyszenia skupiające osoby, które pragną w sposób świadomy przeżywać swoje powołanie katolików świeckich.

Pierwsze kluby (w Warszawie, Krakowie, Poznaniu, Wrocławiu i Toruniu) powstały na fali odwilży październikowej w 1956. W latach 1957-1976 przedstawiciele tych klubów tworzyli w Sejmie rodzaj umiarkowanie opozycyjnego wobec władz przedstawicielstwa środowisk ludzi wierzących. Po 1976 wielu działaczy KIK przeszło do działalności mniej lub bardziej jawnie opozycyjnej, współpracując ze środowiskiem KOR-u, a następnie współtworzyło NSZZ Solidarność. W 1989 środowisko KIK odegrało rolę pomostu między obozem władzy i opozycji solidarnościowej, współtworząc okrągły stół. Po 1989 wielu działaczy KIK-ów (m.in. Tadeusz Mazowiecki) włączyło się aktywnie w dokonujące się przemiany ustrojowe w Polsce.

Władysław Gomułka, ps. Wiesław (ur. 6 lutego 1905 w Białobrzegach Franciszkańskich (obecnie dzielnica Krosna), zm. 1 września 1982 w Konstancinie) - polski polityk, działacz komunistyczny, I sekretarz KC PPR (1943-1948), I sekretarz KC PZPR (1956-1970), poseł na Sejm Ustawodawczy oraz na Sejm PRL II, III, IV i V kadencji.

Jerzy Zawieyski, do 1946 Henryk Nowicki (ur. 2 października 1902 w Radogoszczu, zm. 18 czerwca 1969 w Warszawie) – polski aktor, dramatopisarz, prozaik, eseista, redaktor "Tygodnika Powszechnego" i "Znaku"; katolicki działacz polityczny, poseł na Sejm PRL II, III i IV kadencji (1957–1969) z ramienia Znaku, członek Rady Państwa (1957–1968).

Struktura i działalność

Wszystkie KIK-i są stowarzyszeniami niezależnymi względem siebie, posiadają własne statuty, własne władze oraz kapelanów bądź asystentów kościelnych. Dla zapewnienia współpracy między nimi, powołały w 1989 "Porozumienie Klubów", którego asystentem kościelnym jest bp Bronisław Dembowski. Porozumienie Klubów i KIK warszawski uczestniczą w pracach Ogólnopolskiej Rady Ruchów Katolickich.

Kontakt: magazyn nieuziemiony – kwartalnik społeczno-kulturalny, redagowany przez grupę studentów i doktorantów związanych z warszawskim Klubem Inteligencji Katolickiej.

Prawa człowieka to koncepcja, według której każdemu człowiekowi przysługują pewne prawa, których źródłem obowiązywania jest przyrodzona godność ludzka. Prawa te mają charakter:

Pięć najstarszych Klubów przez lata tworzyło unikalną jak na warunki PRL płaszczyznę wymiany myśli, debaty obywatelskiej oraz dialogu różnych środowisk w Polsce. Kluby były bardzo zaangażowane w recepcję idei soborowych, w rozwój ekumenii, w obronę praw człowieka, w powstawianie i rozwój "Solidarności", w pomoc internowanym, w przywracanie demokracji i wolności w Polsce w 1989 oraz w proces integracji europejskiej.

Wojciech Arkuszewski (ur. 31 października 1948 we Wrocławiu) – polski polityk, poseł na Sejm I, II i III kadencji, szef doradców premiera Jerzego Buzka.

Stefan Wyszyński (ur. 3 sierpnia 1901 w Zuzeli, zm. 28 maja 1981 w Warszawie) – arcybiskup warszawski, gnieźnieński i prymas Polski, (zwany Prymasem Tysiąclecia), kardynał, Sługa Boży Kościoła katolickiego.

Kluby Inteligencji Katolickiej skupiają osoby pragnące w sposób świadomy przeżywać swoje powołanie ludzi świeckich. Do najważniejszych zadań Klubu należy praca formacyjna wśród członków i ich rodzin, praca wychowawcza wśród dzieci i młodzieży, poznawanie i proponowanie rozwiązań ważnych problemów społecznych oraz włączaniu świeckich w pracę duszpasterską Kościoła w Polsce. W ramach pracy Klubów organizowane są spotkania o charakterze formacyjnym, intelektualnym, modlitewnym, kulturalnym. W największym, warszawskim KIKu istnieją również od lat sześćdziesiątych zintegrowane grupy studenckie (Sekcja Kultury, obecnie Drum Bun) oraz Sekcja Rodzin (największa sekcja Klubu) zajmująca się ciągłą formacją dzieci i młodzieży.

Bohdan Hieronim Cywiński (ur. 19 lipca 1939 w Milanówku) – polski publicysta, historyk idei, opozycjonista i działacz społeczny. Profesor na Wydziale Nauk Historycznych i Społecznych Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego.

Kościół katolicki – największa na świecie chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia określane mianem katolicyzmu, rządzona przez biskupa i patriarchę Rzymu (jako papieża uważanego drogą sukcesji apostolskiej za następcę Świętego Piotra) oraz biskupów pozostających z nim we wspólnocie. Kościół katolicki stanowi jedną z trzech głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok Cerkwi prawosławnej i Kościołów protestanckich.

Czerpiąc z doświadczeń różnych środowisk katolickich, Kluby starały się zawsze być miejscem przyjaznym ludziom poszukującym drogi swego powołania, środowiskiem otwartym na dialog ekumeniczny i międzyreligijny. Jan Paweł II w swym liście do KIK-ów w 1997 napisał: doświadczenia, jakie ruch Klubów Inteligencji Katolickiej już posiada, mogą okazać się bardzo przydatne w prawdziwym dialogu z ludźmi poszukującymi sensu życia, czy też pomocne w dążeniu do zmiany nastawień wobec religii i Kościoła u tych, którzy posiadają zbyt uproszczone wizje chrześcijaństwa.

Stefan Swieżawski (ur. 10 lutego 1907 r. w Hołubiu koło Hrubieszowa, zm. 18 maja 2004 r. w Konstancinie-Jeziornie) – polski historyk filozofii, autor ponad 250 prac naukowych, w tym Dziejów filozofii europejskiej w XV wieku, najobszerniejszego dzieła w literaturze światowej poświęconego filozofii tego okresu.

Andrzej Stelmachowski (ur. 28 stycznia 1925 w Poznaniu, zm. 6 kwietnia 2009 w Warszawie) – polski prawnik i polityk, marszałek Senatu I kadencji w latach 1989-1991, minister edukacji narodowej w rządzie Jana Olszewskiego, doradca prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego ds. Polonii.

W środowisku Klubowym rodziły się różne ruchy i stowarzyszenia chrześcijańskie i katolickie oraz wiele organizacji i działań obywatelskich. Przykładowo, to Sekcja Rodzin warszawskiego KIK była zaczynem Przymierza Rodzin. Również w warszawskim Klubie powstało Forum Świętego Wojciecha. W wielu miastach KIK-i organizowały Dni Kultury Chrześcijańskiej. Od kilku lat w wielu diecezjach Kluby angażują się w organizację Dni Papieskich. W 2005 grupa młodych działaczy KIKu założyła Inicjatywę Wolna Ukraina wspierającą demokratyczne wybory na Ukrainie (okres "Pomarańczowej Rewolucji"), a w 2006 ze środowiska KIK wyłoniła się Inicjatywa Wolna Białoruś. W roku 2007 wyszedł pierwszy numer czasopisma "Kontakt", redagowanego przez studentów i doktorantów związanych z KIK.

Konferencja Episkopatu, Episkopat - W Kościele rzymskokatolickim instytucja zrzeszająca biskupów danego terytorium, najczęściej kraju, mająca na celu koordynację prac biskupów i współpracę w rozwiązywaniu wspólnych problemów. Konferencja Episkopatu nie ma funkcji nadrzędnej nad żadnym biskupem. Wspólne posiedzenie biskupów Konferencji Episkopatu nazywa się sesją zebrania plenarnego.

Andrzej Paszewski (ur. 1938) – profesor genetyki w Instytucie Biochemii i Biofizyki PAN. Zajmuje się genetyką molekularną i fizjologią mikroorganizmów. Jest członkiem zespołu ds. konwencji bioetycznej Rady Europy i prezesem Towarzystwa Naukowego Warszawskiego. Wieloletni działacz Klubu Inteligencji Katolickiej w Warszawie, a także publicysta – jego artykuły ukazywały się m.in. w Więzi, Znaku i Rzeczpospolitej.

KIK w Warszawie

Warszawski Klub od 1971 jest członkiem Międzynarodowego Ruchu Intelektualistów Katolickich "Pax Romana". Przez lata 70. i 80. kontakty Pax Romana pozwalały środowisku Klubowemu na utrzymywanie stosunków z wieloma ruchami i organizacjami katolickimi poza żelazną kurtyną. W 2004 w Warszawie, w Senacie RP, odbył się światowy kongres Pax Romana, podczas którego prezes warszawskiego KIK-u – Piotr Cywiński – został prezesem na Europę Pax Romana na kadencję 2004-2008. Podczas kongresu w 2008, Julia Koszewska - członek Prezydium warszawskiego KIK - została wybrana do europejskiego zarządu Pax Romana ICMICA/MIIC. Sekcja studencka Drum Bun jest także członkiem międzynarodowej organizacji studentów katolickich IMCS oraz jej regionalnej koordynacji: JECI-MIEC European Coordination. W latach w skład zarządu JECI-MIEC weszła reprezentantka Drum Buna: Julia Stysiak, a w latach (w tym w roku 2007 jako Koordynator Europejski): Julia Koszewska- obecnie viceprezes warszawskiego KIK. Jako reprezentantka JECI-MIEC'u Julia Koszewska weszła w skład FBEG (Faith-Based Expert Group) - grupy eksperckiej ds. dialogu międzyreligijnego i międzykulturowego Europejskiego Forum Młodzieżowego przez 2 kadencje grupy: 2007, oraz 2008.

Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.

Janusz Zbigniew Zabłocki (ur. 18 lutego 1926 w Grodzisku Mazowieckim) – polski publicysta, polityk, działacz katolicki, magister prawa, poseł na Sejm PRL IV, V, VI, VII i VIII kadencji.

Obecnie funkcję prezesa warszawskiego KIK pełni Joanna Święcicka. Przez poprzednie 10 lat funkcję tę pełnił Piotr Cywiński.

Z warszawskim Klubem związanych jest wiele nazwisk chrześcijańskiego laikatu, m.in. i inni.

KIK w Lublinie

Swoistym wyjątkiem na tle ruchu KIK-ów jest Klub Inteligencji Katolickiej w Lublinie. Został założony przez Ryszarda Bendera w 1976.Wówczas Urząd ds. wyznań nie zezwalał nikomu innemu na zakładanie KIK-ów. Jako jedyny Klub, nigdy nie należał do „Porozumienia KIKów”.

Integracja europejska - określenie stosowane wobec procesu stopniowego integrowania się państw Europy pod względem gospodarczym, prawnym i politycznym. Jej korzeni doszukiwać się można już w epoce starożytnej, jednak jej praktyczne przejawy uwidoczniły się dopiero po zakończeniu II wojny światowej, szczególnie po Kongresie Haskim oraz zawarciu Traktatu paryskiego. Obecnie procesy integracyjne w Europie najpełniej realizowane są w ramach Unii Europejskiej, powstałej w 1993 roku na bazie Wspólnot Europejskich.

Stanisław Stomma (ur. 18 stycznia 1908 w Szacunach k. Kiejdan, zm. 21 lipca 2005 w Warszawie) – polski prawnik, profesor prawa karnego, publicysta i polityk, poseł na Sejm PRL w latach 1957-1976 (II, III, IV, V i VI kadencji), senator I kadencji.

Historia

Klub Inteligencji Katolickiej (początkowo pod nazwą Ogólnopolski Klub Inteligencji Katolickiej) powstał w Warszawie jesienią 1956, dzięki liberalizacji, jaka dokonała się w Polsce na skutek "październikowego" przełomu. Wiosną 1957 utworzono dalsze cztery lokalne KIK-i, którym władze pozwoliły na działalność w Krakowie, Poznaniu, Toruniu i Wrocławiu. Rejestracji dalszych odmówiła ówczesna władza. Kolejne Kluby mogły powstać dopiero w 1980. Dziś w Polsce jest ich ponad sześćdziesiąt.

Katolicyzm – doktryna Kościoła chrześcijańskiego – jednej z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła prawosławnego, powstałych w wyniku rozłamu w Kościele chrześcijańskim w 1054 (tzw. schizmy wschodniej). Jedna z największych grup wyznań chrześcijańskich, obok prawosławia i protestantyzmu oraz ogół zasad wiary i życia religijnego do których odwołuje się Kościół rzymskokatolicki wraz z Kościołami wschodnimi pozostającymi z nim w pełnej jedności, wspólnoty tradycjonalistyczne, starokatolickie oraz część anglikańskich, liberalnych i niezależnych.

Jan Paweł II (łac. Ioannes Paulus II), właśc. Karol Józef Wojtyła (ur. 18 maja 1920 w Wadowicach, zm. 2 kwietnia 2005 w Watykanie) – polski duchowny rzymskokatolicki, arcybiskup krakowski, kardynał, papież (16 października 1978 – 2 kwietnia 2005), sługa Boży Kościoła katolickiego, kawaler Orderu Orła Białego.

Ten nowy ruch inteligencji katolickiej uzyskał w styczniu 1957 pozwolenie na wyłonienie swej reprezentacji parlamentarnej w postaci 5. osobowego koła poselskiego "Znak". Na jego czele stanął pisarz katolicki Jerzy Zawieyski, pełniący także funkcję prezesa KIK w Warszawie.

W 1958 środowisko warszawskiego KIK-u rozpoczęło wydawanie miesięcznika "Więź", którego redaktorem naczelnym został Tadeusz Mazowiecki. W tym samym roku koło poselskie "Znak" - w sytuacji zacieśniania się systemu Gomułki i stopniowego odchodzenia warunków względnej swobody okresu tzw. października - wystosowało do ówczesnych władz PRL memoriał, w którym po raz pierwszy stanowczo opowiedziało się za respektowaniem praw ludzi wierzących w życiu publicznym. Odtąd środowisko KIK-ów odnosiło się do władz z wyraźnym dystansem.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Pax Romana – Międzynarodowa Federacja Intelektualistów Katolickich, jeden z najstarszych międzynarodowych ruchów katolików świeckich[potrzebne źródło], powstawał w dwóch etapach: w 1921 IMCS/MIEC: ruch studencki i 1947 ICMICA/MIIC: ruch akademicki, jako odpowiedź katolickich wykładowców uniwersyteckich i studentów na konieczność budowy pokojowego świata po dwóch wojnach światowych. Swoją popularną nazwę, która odwołuje się do pokoju istniejącego w czasach Chrystusa, ruch ten otrzymał w 1921 roku od papieża Benedykta XV.

W trakcie słynnych "zajść marcowych" 1968, koło poselskie "Znak" weszło w otwarty konflikt z władzami PRL, bowiem Jerzy Zawieyski odważył się otwarcie je skrytykować z trybuny sejmowej za brutalne pobicie manifestujących studentów. W kilkanaście miesięcy później Zawieyski zmarł w niewyjaśnionych okolicznościach.

Jerzy Turowicz (ur. 10 grudnia 1912 w Krakowie, zm. 27 stycznia 1999 w Krakowie), polski dziennikarz i publicysta, założyciel i redaktor naczelny "Tygodnika Powszechnego" w latach 1945-1953 i 1956-1999, absolwent II Liceum im. Króla Jana III Sobieskiego w Krakowie.

Piotr Mateusz A. Cywiński (ur. 16 kwietnia 1972 w Warszawie) – historyk mediewista, uczestnik dialogu polsko-żydowskiego, chrześcijańsko-żydowskiego oraz rozmów między kulturami pogranicza, ekumenista. Dyrektor Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau; w latach 2000–2010 prezes Klubu Inteligencji Katolickiej w Warszawie.

W 1972 doszło do podziału wewnątrz KIK pomiędzy frakcję Tadeusza Mazowieckiego i Janusza Zabłockiego. Na skutek tego konfliktu powstała nowa organizacja Polski Klub Inteligencji Katolickiej na czele z Konstantym Łubieńskim i Januszem Zabłockim, przekształcona później w Polski Związek Katolicko-Społeczny (z tygodnikiem "Ład" jako organem).

Grupa katolików świeckich powstała w wyniku frondy w stowarzyszeniu "PAX" Bolesława Piaseckiego. Po 1956 roku "Znak" był jednym z trzech (obok "PAX" i ChSS) ugrupowań katolików reprezentowanych w peerelowskim sejmie. Ideowo związany z krakowskim "Tygodnikiem Powszechnym" i miesięcznikiem "Znak", powstał na bazie Klubów Inteligencji Katolickiej (KIK). W przeciwieństwie do dwóch pozostałych ugrupowań, niewahających się często atakować Kościół i prymasa, "Znak" nie był skonfliktowany z episkopatem. Miał być niejako "pomostem" między hierarchią kościelną a władzami. Współpracował z katolikami świeckimi z Europy Zachodniej (szczególnie niemiecką "Pax Christi" oraz Pax Romana). "Znak" reprezentowali w sejmie m.in. Tadeusz Mazowiecki, Jerzy Zawieyski, Stefan Kisielewski, Antoni Gładysz, Stanisław Stomma czy Wanda Pieniężna. Posiadał też swego przedstawiciela w Radzie Państwa - był nim dramaturg Jerzy Zawieyski (1956-69). Koło posłów katolickich sprzeciwiło się antyinteligenckiej i antysemickiej nagonce władz PRL w 1968, za co okrzyknięte zostało przez posła ZSL mianem "resztówki poreakcyjnej". Grupa "Znak" istniała do 1976 roku, została zlikwidowana w ramach odwetu władz za wstrzymanie się Stanisława Stommy od głosowania za poprawkami do konstytucji PRL.

Andrzej Friszke (ur. 29 sierpnia 1956 w Olsztynie) – polski historyk, były członek Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej, profesor nauk humanistycznych.

W 1976, kiedy w trakcie sejmowej debaty nad wpisaniem przewodniej roli PZPR do Konstytucji PRL, poseł "Znak" Stanisław Stomma wstrzymał się od głosowania, w kole poselskim "Znak" pozostawiono wyłącznie zwolenników Janusza Zabłockiego.

W tym samym okresie działacze Klubów Inteligencji Katolickiej brali coraz bardziej aktywny udział w formowaniu opozycji demokratycznej w Polsce. Wojciech Ostrowski i Wojciech Onyszkiewicz zostali członkami KOR, wielu członków współpracowało z KOR, Andrzej Wielowieyski członkiem grupy "Doświadczenie i Przyszłość", a Bohdan Cywiński wykładowcą TKN. W sierpniu 1980 5 członków KIK z Tadeuszem Mazowieckim, Andrzejem Wielowieyskim i Bohdanem Cywińskim zostało ekspertami gdańskiego Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego, biorąc udział w negocjacjach z rządem, czego efektem było podpisanie porozumienia z "Solidarnością".

W sensie ogólnym, doktorantem jest osoba pisząca rozprawę doktorską. Natomiast w rozumieniu ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym doktorant to uczestnik studiów doktoranckich.

Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) - oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952-1989. Uprzednio w latach 1945-1952 ten sam organizm państwowy funkcjonował jako podmiot prawa międzynarodowego pod nazwą Rzeczpospolita Polska. Zwana propagandowo Polską Ludową - był to kolokwialny eufemizm na okres monopartyjnych rządów PPR, a od 1948 PZPR w Polsce.

W okresie stanu wojennego, kiedy KIK został oficjalnie zawieszony, wielu jego działaczy było internowanych bądź działało w podziemnych strukturach NSZZ "Solidarność".

Przed 1989 istnienie Klubów było nieustannie zagrożone przez rozmaite decyzje Urzędu do spraw wyznań. Swoje przetrwanie zawdzięczają przede wszystkim regularnej i zdecydowanej obronie, którą otaczał Kluby kard. Stefan Wyszyński. Działalność Klubów Inteligencji Katolickiej spotkała się z uznaniem polskiego Episkopatu, aczkolwiek pewne obawy biskupów budziła zbytnia otwartość tego środowiska na nowe kierunki poszukiwań teologicznych w zachodniej Europie i jego wyraźna niechęć wobec tradycyjnego katolicyzmu ludowego.

Bronisław Dembowski (ur. 2 października 1927 w Komorowie, powiat Ostrów Mazowiecka) – polski duchowny katolicki, biskup ordynariusz diecezji włocławskiej w latach 1992-2003. Profesor Papieskiego Wydziału Teologicznego w Warszawie.

Ryszard Janusz Bender (ur. 16 lutego 1932 w Łomży) – profesor doktor habilitowany nauk historycznych, emerytowany profesor i dziekan Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, działacz i prezes byłego lubelskiego Klubu Inteligencji Katolickiej, polityk, przewodniczący Krajowego Sekretariatu SOS dla Radia Maryja, poseł na Sejm PRL VII i IX kadencji, senator II, VI i VII kadencji.

Od 1989. Środowisko KIK-u w końcu lat 80. odegrało rolę pomostu, który umożliwił negocjacje rządu z opozycją przy okrągłym stole. W lutym 1989 przy okrągłym stole w Warszawie, w ramach reprezentacji "Solidarności" zasiadło 20 członków KIK.

Działacze KIK odegrali też dużą rolę w stworzeniu Komitetu Obywatelskiego u boku przewodniczącego NSZZ "Solidarność", Lecha Wałęsy. Później wielu z nich znalazło się na listach wyborczych do tzw. sejmu kontraktowego, wybranego 4 czerwca 1989. Tadeusz Mazowiecki w sierpniu 1989 został pierwszym po wojnie niekomunistycznym premierem rządu polskiego.

Przymierze Rodzin to stowarzyszenie katolickie, którego głównym celem jest pomoc rodzicom w wychowaniu ich dzieci w duchu nauki Kościoła tak, aby wyrosły na świadomych chrześcijan i aktywnych członków społeczności obywatelskiej. Wywodzi się z Klubu Inteligencji Katolickiej. Przymierze Rodzin powstało w 1983 roku, ale swoją działalność zarejestrowało dopiero w 1991 roku z powodów politycznych. Działalność organizacji polega głównie na pracy w grupach dziecięcych i młodzieżowych, grupach rodziców i grupach rodzin, zorganizowanych w Terenowych Ośrodkach Przymierza Rodzin przy parafiach. Grupy młodzieżowe i dziecięce są prowadzone przez kadrę pracującą w charakterze wolontariatu. Szkolenia dla wychowawców i ich pomocników odbywają się w Wąpiersku co roku latem. Stowarzyszenie prowadzi również 3 szkoły podstawowe, 3 gimnazja, 2 licea ogólnokształcące, 1 Szkołę Wyższą (Szkoła Wyższa Przymierza Rodzin), 2 świetlice środowiskowe i 1 przedszkole. W roku 2004 stowarzyszenie uzyskało status Organizacji pożytku publicznego.

Został założony przez Ryszarda Bendera 26 czerwca 1976 r. Wówczas Urząd ds. wyznań nie zezwalał nikomu innemu na zakładanie KIK-ów. Jako jedyny Klub, KIK lubelski nigdy nie należał do „Porozumienia KIKów”.

Linki zewnętrzne

Porozumienie Klubów Inteligencji Katolickiej

KIKi w Polsce: Białystok, Bielsko-Biała, Chrzanów, Cieszyn, Grudziądz, Katowice, Kraków, Lublin, Łódź, Opole, Poznań, Radom, Tarnów, Toruń, Warszawa, Wrocław, Zamość