Kołaki Kościelne - Polski Serwis Naukowy

Kołaki Kościelne − wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie zambrowskim, w gminie Kołaki Kościelne. Miejscowość ta znajduje się kilka kilometrów od drogi krajowej nr. 8. W latach 1975−1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego. Obecnie jest siedzibą gminy Kołaki Kościelne.

Kazimierz Aleksander Hamerszmit (ur. 12 lutego 1916 w Kołakach Kościelnych – zm. 5 lutego 1996 w Suwałkach), polski duchowny katolicki, więzień Dachau (KL).

Jarosław Aleksander Kaczyński (ur. 18 czerwca 1949 w Warszawie) – polski polityk, doktor nauk prawnych, twórca i prezes partii politycznych Porozumienie Centrum oraz Prawo i Sprawiedliwość, senator I kadencji, poseł na Sejm I, III, IV, V i VI kadencji, od 14 lipca 2006 do 16 listopada 2007 Prezes Rady Ministrów. Kandydat na urząd Prezydenta RP w przedterminowych wyborach prezydenckich w 2010.

Sama wieś powstała w XV w. Dawne wsie - Kołaki Stare i Nowe (obecnie Kościelne), Czachy Kołaki i Gunie–Ostrów - powstały z nadania w ok. 1416 roku 30 włók ziemi Wojciechowi herbu Kościesza z Kołak. Osiedla wiejskie pochodzą w dużej części z kolonizacji drobnej szlachty zagrodowej. Wiele wsi charakteryzuje się dwuczłonowymi nazwami, co związane było z podziałami rodzinnymi ziem poszczególnych rodów i tworzeniem przysiółków. Niejednokrotnie wieś, będąca siedzibą parafii, ma w nazwie człon "kościelna/e" (Kołaki Kościelne, Jabłonka Kościelna, Kulesze Kościelne, Płonka Kościelna, Wyszonki Kościelne, itp.).

Rutki-Kossaki – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie zambrowskim, w gminie Rutki. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Przemysław Edgar Gosiewski (ur. 12 maja 1964 w Słupsku, zm. 10 kwietnia 2010 w Smoleńsku) – polski polityk, poseł na Sejm IV, V i VI kadencji z listy Prawa i Sprawiedliwości, minister-członek Rady Ministrów oraz wiceprezes Rady Ministrów w rządzie Jarosława Kaczyńskiego, przewodniczący klubu parlamentarnego PiS.

W Kołakach urodzili się m.in. ks. Kazimierz Hamerszmit - były więzień Dachau (KL), zmarły w opinii świętości, oraz polski historyk i badacz dziejów osadnictwa w Polsce - Jerzy Wiśniewski. Podczas II wojny światowej w pobliskich lasach znajdowała się jedna z siedzib dowództwa Okręgu AK Białystok.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Województwo podlaskie (biał. Падляшскае ваяводства (Padlašskaje vajavodstva), lit. Palenkės vaivadija) - jednostka podziału administracyjnego Polski, jedno z 16 województw. Położone jest w północno-wschodniej części kraju, w geograficznym środku Europy. Przez jego środek przepływa Narew. Stolicą jest Białystok.

Komunikacja drogowa

Z Kołak Kościelnych można jechać do wielu miejscowości:
- Rosochate Kościelne (przez Jabłonkę Kościelną i DK66)
- Zambrowa (przez Wiśniewo)
- Białegostoku i Warszawy (przez dojechanie do miejscowości Gosie Małe i zjazd na DK8)
- Wygody (przy DK63) przez DK8 w Gosiach Małych)
- Kulesz Kościelnych (przez Czarnowo-Biki, gdzie znajdują się drogi do miejscowości Rutki-Kossaki i Gołasze Mościckie)

Wieś (łac. pagus, rus) – jednostka osadnicza o zwartej, skupionej lub rozproszonej zabudowie i istniejących funkcjach rolniczych lub związanych z nimi usługowych lub turystycznych, nieposiadająca praw miejskich lub statusu miasta (art. 2 ustawy z 29 sierpnia 2003 o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych).

Gmina Kołaki Kościelne (do 1925 gmina Kosaki-Rutki, 1925-54 gmina Kołaki) – gmina wiejska w województwie podlaskim, w powiecie zambrowskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie łomżyńskim.

Kościół parafialny

Cmentarz parafialny w Kołakach

W historii parafii Kołaki istniało kilka kościołów drewnianych. Obecny kościół murowany, który jest siedzibą parafii Wniebowzięcia NMP, zbudowano w stylu neoklasycystycznym w latach 1834-36 staraniem księdza Józefa Kuleszy. Fasadę i samą wieżę ukończono w 1871 r. W 1980-1984 r. kościół poddano gruntownemu remontowi, rozbudowując go o część prezbiterialną oraz zakrystię.

Podział administracyjny Polski 1975-1998 – podział administracyjny obowiązujący od 1 czerwca 1975 do 31 grudnia 1998 (od reformy w 1975 do reformy w 1999). Został wprowadzony ustawą z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych. Utworzono 49 województw, zlikwidowano pośredni szczebel administracyjny, czyli powiaty. Województwo warszawskie miało status województwa stołecznego, a województwa łódzkie i krakowskie były tzw. województwami miejskimi. Początkowo Wrocław stanowił jednostkę podziału administracyjnego stopnia wojewódzkiego w obrębie woj. wrocławskiego.

Diecezja łomżyńska (łac. Dioecesis Lomzensis) – jedna z 3 diecezji obrządku łacińskiego w metropolii białostockiej w Polsce ustanowiona 28 października 1925.

W murze kościoła umieszczono dwie tablice epitafijne. Jedna dotyczy Stanisława Detynieckiego, dziedzica wsi Kiełczewo. Druga tablica dedykowana jest Janowi Piwońskiemu (1774 - 1842). Obok kościoła znajduje się dzwonnica murowana z cegły, nietynkowana, pochodząca z 1925 r.

W strukturze kościoła rzymskokatolickiego parafia należy do metropolii białostockiej, diecezji łomżyńskiej, dekanatu Zambrów.

Droga krajowa nr 63 – droga krajowa przebiegająca przez województwa: województwo warmińsko-mazurskie, województwo podlaskie, województwo mazowieckie i województwo lubelskie. Łączy ona miejscowość Perły, gdzie ma powstać przejście graniczne Perły-Kryłowo z Rosją z przejściem granicznym Sławatycze-Domaczewo z Białorusią. Ma ok. 410 km długości.

Na mapach: 48°16′13″N 11°28′05″E / 48.27028, 11.46806 KL Dachau, Konzentrationslager Dachau – niemiecki obóz koncentracyjny, założony wiosną 1933 roku w opuszczonej fabryce amunicji na obrzeżach miasta Dachau, na północ od Monachium, w południowych Niemczech. Funkcjonował do końca II wojny światowej.

Inne informacje

W miejscowości znajduje się izba pamięci Przemysława Gosiewskiego, w której zgromadzono fotografie polityka, różne dokumenty związane z jego działalnością polityczną oraz wyłożone po katastrofie smoleńskiej księgi kondolencyjne. Izbę pamięci zorganizowali własnym kosztem, w należącym do siebie gospodarstwie, rodzice zmarłego. Otwarto ją 10 października 2010 roku z udziałem Jarosława Kaczyńskiego.

Czarnowo-Biki – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, w gminie Kulesze Kościelne. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Parafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kołakach Kościelnych – rzymskokatolicka parafia położona w diecezji łomżyńskiej (Dekanat Zambrów). Mieści się przy ulicy Kościelnej. Parafię prowadzą księża diecezjalni.

Przypisy

↑ J. Kaczyński: przywiozłem ostatnie dzieło Gosiewskiego. wp.pl, 10-10-2010. [dostęp 10-10-2010].
Adam Białous: Nie czekali na łaskę rządu. Nasz Dziennik, 10 października 2010. [dostęp 11 października 2010].

Linki zewnętrzne

strona internetowa gminy Kołaki Kościelne

informacje na temat parafii w Kołakach Kościelnych, zawarte na stronie diecezji łomżyńskiej